Brwydr agos yn etholaeth ymylol Arfon

Hywel Williams
Image caption Mae Hywel Williams, Plaid Cymru, yn amddiffyn mwyafrif o 1,455

Mae etholaeth Arfon yn un o'r lleia' ar dir mawr Prydain ac mae Llafur yn dweud eu bod yn ymladd dros bob pleidlais yno.

Mae twristiaeth yn bwysig yn yr etholaeth, a hefyd y sector cyhoeddus, gyda Chyngor Gwynedd, Ysbyty Gwynedd a Phrifysgol Bangor yn sefydliadau amlwg yn yr ardal.

Cafodd yr etholaeth ei chreu yn 2010, gan gyfuno rhannau o hen sedd Caernarfon - cadarnle i blaid Cymru - a dinas Bangor.

Llwyddodd Hywel Williams i ddal ei afael ar y sedd bryd hynny, er gwaetha her Alun Pugh, cyn weinidog Llafur yn y Cynulliad Cenedlaethol.

Yn 2010 roedd bron i 43,000 yn gymwys i bleidleisio, a llwyddodd Plaid Cymru i ennill y sedd gyda mwyafrif o 1,455.

'Sedd gymharol newydd'

Dywed Gareth Wyn Williams, gohebydd gyda'r Daily Post, wrth BBC Cymru: "Mae'r sedd yn bendant yn ymylol, sedd gymharol newydd sy'n cyfuno trefi Caernarfon a Bangor.

"Doedd Bangor ddim yn rhan o hen etholaeth Caernarfon.

"Felly mae Llafur yn ymdrechu yn galed ond mae Plaid Cymru hefyd yn hyderus y byddan nhw'n dal eu gafael ar yr etholaeth."

Bydd Hywel Williams ac Alun Pugh yn wynebu ei gilydd unwaith eto eleni.

'Sefyll dros Gymru'

Dywed Mr Williams ei fod wedi dechrau ymgyrchu i gadw ei afael ar y sedd dros flwyddyn a hanner yn ôl.

Mae o'n dweud mai Plaid Cymru fydd yn sicrhau bod y gogledd yn cael triniaeth deg, a hynny gan lywodraethau Bae Caerdydd a San Steffan.

"Rydym ni'n sefyll dros Gymru, ac yn dweud y byddai sicrhau £1.2 biliwn o San Steffan, gan ddod â chydraddoldeb gyda'r Alban, yn gam mawr tuag at ddatrys ein problemau economaidd."

Ras dau geffyl?

Image caption Yn ôl Alun Pugh, y dewis mawr sy'n wynebu'r etholwyr yw honno rhwng llywodraeth Lafur neu Geidwadol

Cred Alun Pugh y bydd canlyniad Arfon yn un hynod glos.

Ei neges yw bod yr etholiad hwn, yn y bôn, yn ddewis rhwng Llywodraeth Geidwadol neu Lafur.

"Pe bai chi am gael gwared ar gytundebau dim oriau, a gweld cynnydd sylweddol yn y lleiafswm cyflog, does yna ond un dewis, a hwnna yw Llafur," meddai.

Dadansoddiad Cemlyn Davies, Gohebydd Gwleidyddol BBC Cymru

Mae etholaeth Arfon yn darged i'r Blaid Lafur, ond mae Plaid Cymru hefyd yn ymgyrchu'n galed i ddal eu gafael ar y sedd.

Mae dinas Bangor yn rhan o'r etholaeth yn dilyn newidiadau 2010, a thra bod o'n gwneud gwaith Llafur o bosib yn anoddach yn sedd gyfagos, Aberconwy, mae'n ymddangos y gallai roi i hwb i'w gobeithion yn Arfon.

O ran y pynciau trafod, mae'r economi, yn bwysig, ac mae twristiaeth ac amaeth yn ddiwydiannau amlwg iawn. Ac er bod addysg wedi ei ddatganoli, mae'n bwnc llosg amlwg ac mae yna 11,000 o fyfyrwyr ym Mhrifysgol Bangor.

Economi yn flaenoriaeth

Image caption Dywed Anwen Barry mae'r economi sy'n hawlio'r prif sylw

Dyma'r tro cyntaf i ymgeisydd y Ceidwadwyr yn Arfon, Anwen Barry, sefyll mewn etholiad cyffredinol.

Er bod nifer yn gweld fod hon yn ras rhwng Plaid Cymru a Llafur, mae hi'n dweud eu bod yn gobeithio adeiladau ar y 4,500 o bleidleisiau a ddenodd ei phlaid yn 2010.

"Y prif bwnc ar y stepen drws yw'r economi - mae pobl yn dal i boeni am yr economi, ac maen nhw'n awyddus i weld y twf yn parhau."

Dywedodd hefyd y bod iechyd yn bwnc sy'n poeni etholwyr.

'Creu swyddi'

Image caption Mae Mohammed Shultan yn dweud ei fod am weld mwy o swyddi yn cael eu creu

Daeth y Democratiaid Rhyddfrydol yn bedwerydd yn Arfon bum mlynedd yn ôl.

Dywed eu hymgeisydd, Mohammed Shultan, mai blaenoriaeth ei blaid oedd sicrhau cyflog byw teg.

"Does yna ddim digon o swyddi. Fy mwriad i yw creu mwy o swyddi, a gweld diweithdra yn gostwng yn yr ardal," meddai.

'Newid pethau'

Image caption Cred Simon Wall fod etholwyr yn gweld UKIP fel plaid fydd yn newid pethau

Dywed Simon Wall, o UKIP, bod etholwyr Arfon yn ymateb yn dda i ymgyrch ei blaid.

"Mae pobl wedi diflasu ar wleidyddiaeth ping-pong ac yn gweld UKIP fel plaid sydd am newid pethau."

Dywedodd fod aelodaeth o'r Undeb Ewropeaidd yn fater o bwysigrwydd mawr i bobl ar stepen y drws.

Kathrine Jones sy'n sefyll ar ran y Blaid Lafur Sosialaidd.

Mae rhestr lawn o ymgeiswyr etholaeth Arfon i'w gweld yma.