Cymru yn dal i arwain y gân

Owain Arwel Hughes Image copyright Arall

Mae Proms Cymru yn dathlu carreg filltir bwysig eleni. Mae hi'n 30 mlynedd ers i'r ŵyl gerddorol gael ei sefydlu gan Owain Arwel Hughes. Mae'r arweinydd byd enwog wedi bod yn rhannu ei atgofion am y dyddiau cynnar gyda Cymru Fyw.

Dewi Sant yn ysbrydoli

Mae'n anodd credu bod 30 mlynedd wedi mynd heibio ers i mi gael y syniad i greu Proms Cymru.

Fel bachgen ifanc yn tyfu i fyny yng Nghaerdydd, roeddwn yn ymwybodol iawn bod angen neuadd gyngerdd bwrpasol ar y ddinas, felly pan agorwyd Neuadd Dewi Sant gan Ei Mawrhydi y Frenhines Elizabeth, y Fam Frenhines yn 1983, o'r diwedd gwireddwyd breuddwydion nifer fawr o bobl sy'n caru cerddoriaeth.

Mae'n wych bod y neuadd yn un ardderchog ymhob ffordd ac yn bendant y neuadd hon oedd yr ysbrydoliaeth i mi greu Proms Cymru.

Image copyright WELSH pROMS
Image caption Owain Arwel Hughes yn ei elfen yn Neuadd Dewi Sant

Yn draddodiadol roedd Caerdydd yn lle tawel yn gerddorol yn ystod yr haf ac felly roedd yn dipyn o fenter i drefnu'r fath ŵyl ym mis Gorffennaf, ond diolch i'r drefn, roedd y Proms Cymru cyntaf un yn llwyddiannus yn artistig ac o ran y gynulleidfa.

O'r cychwyn cyntaf, roeddwn yn benderfynol, er y byddai naws a safon rhyngwladol, y byddai cerddoriaeth a cherddorion Cymreig yn cymryd rhan flaenllaw, gyda pholisi cadarn o berfformio a chomisiynu darnau gan gyfansoddwyr Cymreig.

Datblygu gyrfaoedd

Hefyd, dros y 30 mlynedd diwethaf, rwyf wedi cael pleser mawr o roi cyfle i offerynwyr ac unawdwyr Cymreig i berfformio gyda'r cerddorfeydd mawrion, ac rwy'n mawr obeithio bod hyn wedi bod o fudd iddynt ddatblygu eu gyrfaoedd proffesiynol.

Mae Noson Olaf Proms Cymru gyda'i math arbennig o Gymreictod, cyfraniad y gynulleidfa ac yn enwedig y canu, wedi dal ei thir ochr yn ochr â noson olaf Proms Llundain, sy'n llawer hŷn.

Yn ogystal, o'r cychwyn, enwebais elusen ar gyfer y Noson Olaf, rhywbeth oedd yn gysyniad unigryw, ac felly dros y blynyddoedd casglwyd swm enfawr o arian tuag at lawer o achosion da.

Image caption Mae Proms Cymru wedi mynd o nerth i nerth dros y blynyddoedd

Toriadau

Mewn cyfnodau o lymder, y Celfyddydau, yn enwedig cerddoriaeth, oherwydd y costau sydd ynghlwm, yw'r cyntaf i ddioddef.

O ganlyniad, ac er mwyn sicrhau parhad y Proms, roedd yn rhaid i mi gymryd drosodd y cynllunio a'r trefnu fy hun. Er nad yw Cyngor Dinas Caerdydd wedi gallu cyfrannu mwy o arian, mae Neuadd Dewi Sant wedi bod at fy ngwasanaeth ac mae'r Cyngor wedi rhoi cefnogaeth lawn i mi.

Ynghyd â Phrifysgol Cymru a Phrifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant mae Llywodraeth Cymru wedi rhoi cymorth ariannol i mi sydd wedi bod yn werthfawr tu hwnt ac wedi fy ngalluogi i wahodd cerddorfeydd a pherfformwyr ardderchog.

Gwledd o gerddoriaeth

Roedd yn fenter 30 mlynedd yn ôl i lansio Proms Cymru ac heddiw mae'n fenter i oroesi'n ariannol ac rwy'n mawr obeithio bydd y cyhoedd sy'n caru cerddoriaeth yn mwynhau a gwerthfawrogi'r wledd artistig sydd ar eu cyfer.

Mae'r Proms wedi bod yn rhan annatod o fywyd Cymreig ac rwy'n credu'n gryf bod bywyd cerddorol Cymru yn gyfoethocach oherwydd eu cyfraniad.

Oherwydd yr awyrgylch hynod o gyfeillgar a chroesawgar, maent wedi bod yn flaenllaw yn cyflwyno pobl o bob oed i bŵer a hud cerddoriaeth fyw.

Mae'r bobl ifanc a ddaeth i'r Proms cynnar bellach yn dod â'u plant eu hunain i'r cyngherddau a'r hyn na ellir ei gyfrif yw faint o bobl sydd wedi eu hannog i ddilyn gyrfa mewn cerddoriaeth o ganlyniad i glywed cerddoriaeth fyw.

Mae dyfodol cerddoriaeth a cherddorion Cymreig bendant yn ein dwylo ni.

Image caption Mae Owain Arwel Hughes yn ffyddiog y bydd Proms Cymru yn parhau er gwaetha' toriadau llym