£18m i ymchwil iechyd a gofal cymdeithasol

Iechyd Image copyright Getty Images

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi y bydd £18m yn cael ei fuddsoddi mewn cynlluniau ymchwil iechyd a gofal cymdeithasol.

Fe fydd yr arian yn cael ei wario ym meysydd canser, iechyd y cyhoedd, gofal sylfaenol a brys, iechyd meddwl ac effeithiau heneiddio.

Mae'r pecyn cyllid dros gyfnod o dair blynedd yn cael ei gyhoeddi wrth i'r llywodraeth ailstrwythuro ymchwil iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru.

Bydd corff newydd o'r enw Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru, oedd yn cael ei adnabod fel y Sefydliad Cenedlaethol ar gyfer Ymchwil Gofal Cymdeithasol ac Iechyd gynt, yn anelu i sicrhau bod y buddsoddiad newydd yn cefnogi a datblygu rhagoriaeth, meddai'r llywodraeth.

Mae corff yn gobeithio datblygu Cymru fel canolfan ragoriaeth ar gyfer cynnwys y cyhoedd mewn ymchwil - ble gall ymchwilwyr a'r cyhoedd weithio mewn partneriaeth i ddylanwadu a chyflawni ymchwil o bwys.

Wyth canolfan ymchwil

Dros y tair blynedd nesaf, bydd £18.15m - £6m y flwyddyn - yn cael ei fuddsoddi mewn wyth canolfan ac uned ymchwil ar draws Cymru ym meysydd iechyd meddwl, canser, diabetes, clefyd arennol, gofal sylfaenol a brys, heneiddio a dementia a chlefydau niwrolegol a niwro-ddirywiol fel epilepsi, strôc, clefyd Parkinson a sglerosis ymledol.

Wrth gyhoeddi'r buddsoddiad, dywedodd Dirprwy Weinidog Iechyd Llywodraeth Cymru, Vaughan Gething: "Mae Llywodraeth Cymru eisiau i'r wlad gael ei chydnabod yn rhyngwladol am ymchwil iechyd a gofal cymdeithasol rhagorol sy'n cael effaith gadarnhaol ar iechyd, llesiant a llewyrch pobl yng Nghymru.

"Yr ymchwil y mae ein prifysgolion yn ei chyflawni heddiw sy'n penderfynu sut fath o ofal y mae'r Gwasanaeth Iechyd a gwasanaethau cymdeithasol yn ei gynnig yfory.

"Mae heddiw yn ddechrau ar oes newydd o ymchwil sy'n cael ei chefnogi gan lywodraeth; mae'n adeiladu ar ymdrechion rhagorol y gorffennol i sicrhau bod corff newydd Ymchwil Iechyd a Gofal Cymru yn gallu mynd i'r afael yn bwrpasol â'r heriau rydyn ni'n eu hwynebu yng Nghymru nawr ac yn y dyfodol.

"Does dim amheuaeth bod ymchwil a datblygu yn chwarae rôl ganolog o ran gwella iechyd a llesiant, gwasanaethau effeithiol a chreu cyfoeth. Bydd y pecyn buddsoddiad o £18m rwy'n ei gyhoeddi heddiw yn ariannu'r ymchwil hanfodol o ansawdd uchel y mae ei hangen i wireddu'n huchelgais o iechyd a gofal cymdeithasol gwell i bawb yng Nghymru."