M4 newydd: Colli buddsoddiad o £30m?

M4 Image copyright M4

Mae pennaeth y porthladd masnachol prysuraf yng Nghymru, Dociau Casnewydd, wedi dweud y gall y llwybr ar gyfer ffordd newydd yr M4 olygu bod yr ardal yn colli buddsoddiad o £30m.

Dywedodd Matthew Kennerley, Cyfarwyddwr Associated British Ports yn ne Cymru, ei fod yn "bryderus" am yr effaith ar faint y bydd ABP yn fodlon buddsoddi yn y safle.

Yn ôl Mr Kennerley, sy'n gyfrifol am borthladdoedd Abertawe, Port Talbot, Y Barri a Chaerdydd: "Dydw i ddim yn sôn am ein buddsoddiad ni fel ABP yn unig ... mae gennym ni lawer o gwsmeriaid a thenantiaid sydd am fuddsoddi yn y safle.

"O ran ein cynlluniau buddsoddi ar gyfer y dyfodol, gallai gostio hyd at £30m o ran buddsoddiad lleol."

Gan y bydd llongau mwy yn cael eu hadeiladu, meddai, os na fyddai pont ddigon mawr yn cael ei hadeiladu, gallai Casnewydd a Chymru fod ar eu colled.

Mae 1.85 tunnell o nwyddau yn cael eu trosglwyddo drwy borthladd Casnewydd bob blwyddyn. Mae cwmni ABP yn amcangyfrif bod hyn yn dod â £186m i economi Cymru bob blwyddyn.

'Llwybr du'

Mae gan Lywodraeth Cymru gynlluniau i adeiladu ffordd newydd i'r de o Gasnewydd, o Fagwyr i Gas-bach, ar hyd llwybr sy'n cael ei adnabod fel y "llwybr du".

Byddai'r ffordd yn croesi pum safle o ddiddordeb gwyddonol arbennig a byddai pont yn mynd dros y porthladd.

Ym mis Mawrth methodd Cyfeillion y Ddaear yn eu hymgais gyfreithiol i orfodi Llywodraeth Cymru i ailystyried llwybr ffordd newydd yr M4.

Yn ôl Llywodraeth Cymru, bydd y ffordd wedi'i chwblhau erbyn 2022 ac mae tri chwmni eisoes wedi derbyn cytundeb i gychwyn ar y gwaith o gynllunio a datblygu'r prosiect.

Image copyright Barrie Jenkins

Atal 60%

Ond mae cwmni ABP yn dweud y gall adeiladu pont dros y porthladd atal tua 60% o longau rhag gallu defnyddio'r doc gogleddol.

Yn y Senedd dywedodd y Prif Weinidog, Carwyn Jones: "Mae swyddogion wedi cyfarfod â chwmni ABP ar sawl achlysur.

"Os oes modd sicrhau bod y bont yn cael ei hadeiladu i ryw uchder penodol er mwyn i waith y dociau barhau fel arfer, byddwn ni'n ystyried hynny.

"Bydd prosiect yr M4 yn gwella trafnidiaeth ar draws de Cymru, gan hybu nid yn unig porthladd Casnewydd ond hefyd porthladdoedd eraill Associated British Ports yn Abertawe, Port Talbot, Y Barri a Chaerdydd."

Yn ddiweddar, dywedodd Mr Jones wrth Aelodau'r Cynulliad y byddai'r gost o gyflawni'r gwaith ar ffordd newydd yr M4 yn "llawer is" na'r amcangyfrif gwreiddiol o £1 biliwn.

Straeon perthnasol