BBC Cymru Fyw

Lluniau: Oes aur y chwareli

Published

Mae hanes chwareli llechi'r Gogledd yn gyfarwydd iawn i lawer a nos Iau 21 Mai bydd noson arbennig yn cael ei chynnal i hybu llyfr newydd 'Welsh Slate: Archaeology and History of an Industry '.

Bydd y noson yn cael ei chynnal yn Neuadd Fawr Castell Penrhyn, cartre'r Arglwydd Penrhyn achosodd gymaint o chwerwder a dioddefaint i chwarelwyr Bethesda a'u teuluoedd yn ystod y Streic Fawr rhwng 1900-1903.

Mae'r gyfrol yn ffrwyth llafur Dr David Gwyn, archeolegydd diwydiannol o Benygroes. Beth sy'n gwneud y llyfr yn hynod yw ei fod nid yn unig yn cynnwys ymchwil fanwl am fywyd y chwareli a'u cymunedau ond yn cynnwys nifer o luniau trawiadol sy'n cael eu cyhoeddi gan Gomisiwn Brenhinol Henebion Cymru.

Dyma i chi ychydig o flas

image copyrightHawlfraint y Goron: CBHC
image captionNaddwr llechi yn Chwarel y Penrhyn
image copyrightHAWLFRAINT Y goron: CBHC
image captionChwarelwyr Dorothea, Dyffryn Nantlle
image copyrightHawlfraint y Goron: CBHC
image captionPwyllgor chwarelwyr y Penrhyn: arweinydd yr undeb, W. J. Parry (chwith), yn wynebu'r Arglwydd Penrhyn (dde)
image copyright© Hawlfraint y Goron: CBHC
image captionMelin llawr 5 yn chwarel Llechwedd
image copyrightHawlfraint y Goron: CBHC
image captionWilliam John Parry yn arwain ymwelwyr enwog o'r mudiad llafur o amgylch chwarel gydweithredol Pant Dreiniog a'i chyfarpar newydd
image copyrightHawlfraint y Goron: CBHC
image captionMelin slabiau Ynys y Pandy gyda chwarel Gorsedda yn y cefndir
image copyrightHawlfraint y Goron: CBHC
image captionBarics y Dre' Newydd yn chwarel Dinorwig
image copyrightHawfraint y Goron: CBHC
image captionChwareli Ffestiniog
image copyrightHawlfraint y Goron: CBHC
image captionChwareli Dyffryn Nantlle
image copyrightHawlfraint y Goron: CBHC
image captionCafodd y llechi eu cludo i farchnadoedd ar hyd a lled y byd o Gei Caernarfon