Lluniau: Oes aur y chwareli

Cyhoeddwyd

Mae hanes chwareli llechi'r Gogledd yn gyfarwydd iawn i lawer a nos Iau 21 Mai bydd noson arbennig yn cael ei chynnal i hybu llyfr newydd 'Welsh Slate: Archaeology and History of an Industry '.

Bydd y noson yn cael ei chynnal yn Neuadd Fawr Castell Penrhyn, cartre'r Arglwydd Penrhyn achosodd gymaint o chwerwder a dioddefaint i chwarelwyr Bethesda a'u teuluoedd yn ystod y Streic Fawr rhwng 1900-1903.

Mae'r gyfrol yn ffrwyth llafur Dr David Gwyn, archeolegydd diwydiannol o Benygroes. Beth sy'n gwneud y llyfr yn hynod yw ei fod nid yn unig yn cynnwys ymchwil fanwl am fywyd y chwareli a'u cymunedau ond yn cynnwys nifer o luniau trawiadol sy'n cael eu cyhoeddi gan Gomisiwn Brenhinol Henebion Cymru.

Dyma i chi ychydig o flas

Ffynhonnell y llun, Hawlfraint y Goron: CBHC
Disgrifiad o’r llun,
Naddwr llechi yn Chwarel y Penrhyn
Ffynhonnell y llun, HAWLFRAINT Y goron: CBHC
Disgrifiad o’r llun,
Chwarelwyr Dorothea, Dyffryn Nantlle
Ffynhonnell y llun, Hawlfraint y Goron: CBHC
Disgrifiad o’r llun,
Pwyllgor chwarelwyr y Penrhyn: arweinydd yr undeb, W. J. Parry (chwith), yn wynebu'r Arglwydd Penrhyn (dde)
Ffynhonnell y llun, © Hawlfraint y Goron: CBHC
Disgrifiad o’r llun,
Melin llawr 5 yn chwarel Llechwedd
Ffynhonnell y llun, Hawlfraint y Goron: CBHC
Disgrifiad o’r llun,
William John Parry yn arwain ymwelwyr enwog o'r mudiad llafur o amgylch chwarel gydweithredol Pant Dreiniog a'i chyfarpar newydd
Ffynhonnell y llun, Hawlfraint y Goron: CBHC
Disgrifiad o’r llun,
Melin slabiau Ynys y Pandy gyda chwarel Gorsedda yn y cefndir
Ffynhonnell y llun, Hawlfraint y Goron: CBHC
Disgrifiad o’r llun,
Barics y Dre' Newydd yn chwarel Dinorwig
Ffynhonnell y llun, Hawfraint y Goron: CBHC
Disgrifiad o’r llun,
Chwareli Ffestiniog
Ffynhonnell y llun, Hawlfraint y Goron: CBHC
Disgrifiad o’r llun,
Chwareli Dyffryn Nantlle
Ffynhonnell y llun, Hawlfraint y Goron: CBHC
Disgrifiad o’r llun,
Cafodd y llechi eu cludo i farchnadoedd ar hyd a lled y byd o Gei Caernarfon