Meithrin y genhedlaeth nesaf

Cylch Ti a Fi Image copyright Mudiad Meithrin

Sut i hybu a diogelu'r Gymraeg fydd dan drafodaeth mewn cynhadledd yng Nghaerdydd ar 16 Mehefin. Bydd cynrychiolwyr o sawl mudiad yn cymryd rhan yn y digwyddiad sydd wedi ei drefnu gan fudiad ymbarel Dathlu'r Gymraeg.

Yn ddiweddar dechreuodd y Dr. Gwenllian Lansdown Davies ar ei swydd newydd fel Prif Weithredwr y Mudiad Meithrin. Bu hi'n sôn wrth Cymru Fyw am y cynlluniau i sicrhau y bydd cenedlaethau newydd o Gymry yn cael eu trwytho mewn Cymraeg o oed ifanc iawn

"Magwrfa'r Cymry Cymraeg newydd"

Gyda chyhoeddi adroddiad yr Athro Graham Donaldson ar y cwricwlwm, gyda chanfyddiadau diweddar tîm ymchwil 'Wiserd' ym Mhrifysgol Caerdydd ar y Cyfnod Sylfaen a gyda data Cyfrifiad 2011 dal yn fyw yn y cof, mae'n gyfnod cyffrous i fod ynghlwm â Mudiad Meithrin.

Wedi'r cyfan, dyma fagwrfa cenhedlaeth newydd o Gymry Cymraeg (gyda'r mwyafrif o blant yn y cylchoedd yn hanu o deuluoedd di-Gymraeg neu gymysg yn ieithyddol).

Yn y cylch meithrin - os nad yn y cylch Ti a Fi cyn hynny - y mae'r daith tuag at ddilyniant i addysg Gymraeg yn cychwyn ac, fel y noda sawl arbenigwr amlwg, mae angen i ni gynyddu niferoedd y plant sy'n derbyn addysg Gymraeg fel un o'r prif elfennau yn yr ymgyrch i sicrhau dyfodol i'r iaith.

Creu mwy o siaradwyr Cymraeg

Mae Mudiad Meithrin yn gartref i oddeutu 1,000 o gylchoedd meithrin a chylchoedd Ti a Fi. Ein hamcan yw creu mwy o siaradwyr Cymraeg drwy annog mwy o blant i dderbyn gofal ac addysg yn Gymraeg.

Yn hynny, mae'n bwysig fod diffiniadau ieithyddol am gyfrwng iaith yn eglur a chyson a ffafrir 'cyfrwng Cymraeg' dros 'ddwy-ieithog' (sy'n annelwig a di-ystyr).

Anelwn at ehangu'r gwasanaethau sydd ar gael i rieni gan wneud gofal plant ac addysg gynnar Cymraeg yn ddewis deniadol i bob teulu waeth beth fo'u cefndir economaidd, cymdeithasol ac ieithyddol.

Heb staff, all 'run o gynlluniau'r Mudiad gael eu gwireddu.

Mae sicrhau gweithlu cymwys sydd yn gallu gweithio ar lawr y cylch yn Gymraeg felly'n allweddol a dyma egluro bwysigrwydd rôl is-gwmni hyfforddiant y Mudiad, 'Cam wrth Gam'.

Image copyright Mudiad Meithrin

Gyda chefnogaeth Llywodraeth Cymru, caiff 200 o ymarferwyr y flwyddyn eu hyfforddi mewn pum canolfan ranbarthol (Rhydaman, Caernarfon, Aberystwyth, Llanelwy a Chaerdydd) gan ennill cymhwyster cydnabyddedig i weithio ym maes gofal plant.

Mae'r elfen hon o gynllunio ar gyfer y gweithlu yn sylfaenol i'r weledigaeth o gael cylchoedd meithrin cynaliadwy.

Yn yr un gwynt, braf yw cyhoeddi cynllun newydd ar y cyd gyda Phrifysgol Cymru y Drindod Dewi Sant i gymhwyso myfyrwyr BA Astudiaethau Plentyndod Cynnar yn yr elfen alwedigaethol drwy 'Cam wrth Gam' a'r Mudiad Meithrin.

Wrth gwrs, mae gweithlu'r Mudiad a'i gylchoedd yn hynod niferus ac mae gan bawb anghenion datblygu a hyfforddi. Menter newydd gyffrous felly yw 'acadeMi' sef cartref newydd hyfforddiant a dysgu Mudiad Meithrin.

Dibynnu ar wirfoddolwyr a chymunedau

Awgryma hyn oll mai her barhaus i'r Mudiad yw sicrhau gweithlu sydd yn gallu cynnig y Cyfnod Sylfaen, a chynlluniau eraill fel 'Dechrau'n Deg', drwy gyfrwng y Gymraeg a hynny ym mhob cwr o'r genedl.

Image copyright Mudiad Meithrin
Image caption Gwenllian (chiwth) a Tegwen Morris, Merched y Wawr

Dibynnwn felly ar gymorth gwirfoddolwyr ar bwyllgorau cymunedol lleol a thrwy gynlluniau cyfoethogi iaith fel 'Bodo' (ar y cyd gyda 'Merched y Wawr').

Bydd y cynllun yma yn paru cylchoedd gyda siaradwyr Cymraeg i fod o gymorth i staff y cylch i ymestyn eu sgiliau iaith.

Yn y pendraw, cyfuniad o wahanol gynlluniau fydd yn cyfrannu i sicrhau cynnydd yn niferoedd y Cymry Cymraeg gyda pholisi llywodraethol yn gwbl waelodol i'r weledigaeth.

Bydd Mudiad Meithrin yn parhau i gynnig ac i ehangu gwasanaethau fel y gall y ddelfryd o gynnwys pob plentyn yn ein gwaith gael ei wireddu.