Pryder am yr ymdrechion i drechu tlodi

  • Cyhoeddwyd
TlodiFfynhonnell y llun, Thinkstock
Disgrifiad o’r llun,
Y gyfran o bobl sy'n byw mewn tlodi yng Nghymru yw'r uchaf y tu allan i Lundain

Mae methiant i fynd i'r afael a thlodi yng Nghymru "o bryder mawr", yn ôl un o bwyllgorau'r Cynulliad.

Mae ffigyrau tlodi wedi parhau ar yr un lefel er bodolaeth nifer o gynlluniau ers 1999, tra bod hanner y bobl mewn tlodi yn gweithio.

Mae gweinidogion wedi trin symptomau ond nid y rhesymau am dlodi, yn ôl Pwyllgor Cymunedau, Cydraddoldeb a Llywodraeth Leol y Cynulliad.

Dywedodd Llywodraeth Cymru ei fod yn newid ei agwedd i ganolbwyntio yn fwy ar achosion tlodi.

Y gyfran o bobl sy'n byw mewn tlodi yng Nghymru - 23% - yw'r uchaf y tu allan i Lundain.

Cymru hefyd sydd â'r gyfran uchaf o blant mewn tlodi - un o bob tri - o wledydd y DU.

Wrth ymateb i sylwadau'r Pwyllgor Cymunedau, mae Mary Powell-Chandler, pennaeth elusen Achub y Plant yng Nghymru wedi ysgrifennu erthygl i BBC Cymru Fyw am safbwynt yr elusen ar y

Dim newid sylweddol

Mae ffigyrau'n dangos nad oes newid sylweddol wedi bod yn lefel tlodi cymharol yng Nghymru yn yr 20 mlynedd diwethaf.

Ond mae'r gyfran o bobl mewn tlodi yn yr ardaloedd eraill o'r DU sydd â chyfran uchel wedi gostwng.

Ffynhonnell y llun, Thinkstock
Disgrifiad o’r llun,
Cymru hefyd â'r gyfran uchaf o blant mewn tlodi o wledydd y DU

Mae gan y llywodraeth gynllun i drechu tlodi plant erbyn 2020 ac fe ddywedwyd ym mis Mawrth bod gwelliant yn cael ei gyflawni, er bod y ffigyrau yn "ystyfnig o uchel".

Ond mae rhagolygon y Sefydliad Astudiaethau Cyllidol yn awgrymu y gallai tlodi plant gynyddu yng Nghymru o tua thraean erbyn 2020.

Mae diffyg dealltwriaeth am dlodi, ynghŷd â "gweithrediad anghyson" o gynlluniau a rhaglenni wedi cael ei feio am y diffyg gwelliant yng Nghymru.

Er bod cynllun gweithredu wedi cael ei gyflwyno i drechu tlodi yn 2012, mae adroddiad yn cwestiynu os yw'r mesurau newydd wedi gwneud unrhyw wahaniaeth.

'Mwy atebol'

Dywedodd Christine Chapman AC, Cadeirydd y Pwyllgor Cymunedau, Cydraddoldeb a Llywodraeth Leol: "Rydym yn pryderu'n fawr am nifer y bobl yng Nghymru sy'n dioddef o dlodi.

"Mae'r Pwyllgor hefyd o'r farn bod angen i Lywodraeth Cymru fod yn fwy atebol am leihau tlodi yng Nghymru, a bod angen iddi wrando ar brofiadau pobl o dlodi a llunio polisïau sy'n seiliedig ar yr hyn sy'n gweithio orau i unigolion, gan ystyried anghenion, nodweddion ac amgylchiadau gwahanol.

"Un o'n hargymhellion yw sefydlu Cynghrair Lleihau Tlodi Cymru, i ddwyn ynghŷd rhanddeiliaid allweddol i ddatblygu atebion arloesol er mwyn lleihau tlodi."

Ffynhonnell y llun, Getty Images

'Lleihau effaith toriadau'

Dywedodd Llywodraeth Cymru bod gwella bywydau pobl mewn tlodi "wrth galon" yr hyn mae'n ei wneud, gyda £323m wedi ei fuddsoddi eleni yn unig.

Ychwanegodd bod ei gynllun Cymunedau yn Gyntaf wedi cefnogi dros 1,700 o oedolion i ddod o hyd i waith a 6,500 o blant i wella eu perfformiad academaidd yn naw mis diwethaf 2014.

"Mae adrannau'r llywodraeth wedi bod yn gweithio gyda'i gilydd i ddarganfod ffyrdd y gallwn ni wneud hyd yn oed mwy i roi'r dechreuad gorau posib i blant a sicrhau swyddi i bobl," meddai llefarydd.

"Rydyn ni yn parhau i wneud popeth y gallwn ni i leihau effaith toriadau Llywodraeth y DU, sydd wedi cael effaith negyddol ar bobl yng Nghymru."