Digwyddiadau i nodi Diwrnod VJ

llandudno
Image caption Cyn filwyr ymhlith y rhai a fu'n cofio Diwnrod VJ yn Llandudno

Union 70 mlynedd ers i Japan ildio i'r Cynghreiriaid yn ystod yr Ail Ryfel Byd mae digwyddiadau wedi eu cynnal ddydd Sadwrn i nodi'r achlysur, ac i gofio am aberth cyn-filwyr fu'n brwydro yn y Dwyrain Pell yn ystod yr Ail Ryfel Byd.

Yn Llandudno cafodd parêd ei gynnal yn y dref i nodi'r achlysur, i gydfynd gyda dathliadau VJ yng Nghaerdydd a Llundain yr un pryd.

Fe wnaeth tua 300 yn ymgynull ger cofeb rhyfel Llandudno lle cafodd gwasanaeth ei gynnal.

Ddydd Sul bydd gwasanaeth cenedlaethol yn cael ei gynnal yn Eglwys Gadeiriol Llandaf, a bydd yna ddarlleniad gan y Prif Weinidog Carwyn Jones.

Roedd dathliadau VJ dydd Sadwrn yn rhai arbennig i un gymdeithas o gyn-filwyr Cymreig gan mai dyma fydd y tro olaf iddyn nhw gyfarfod gan fod nifer yr aelodau oedd yn ymladd yn y Dwyrain Pell wedi edwino.

Bydd cangen Caerdydd o'r Burma Star Association yn nodi'r achlysur am y tro olaf yn eglwys St John yn y ddinas. Dim ond llond llaw o aelodau gwreiddiol y gymdeithas sydd ar ôl, gyda'r aelodau i gyda bellach yn eu 90au.

Image caption Cafodd seremonïau fel yr un yma yng Nghaerfyrddin eu cynnal am 11:00 dydd Sadwrn

Dywedodd cadeirydd y gymdeithas, Raymond Clemo o'r Barri: "Rydym wedi bod yn dod i St John bob mis Awst ers mwy o flynyddoedd nag ydw i'n ei gofio.

"Flynyddoedd yn ôl fe fuon ni'n codi arian ar gyfer ffenest y Burma Star (yn yr eglwys) ac fe fydd ein baner yn cael ei gosod ger ei hymyl o hyn allan. Mae'n lleoliad delfrydol, lle y gall hybu cenhedlaethau'r dyfodol i gofio'r 'rhyfel anghof' yn y Dwyrain Pell.

Bu Mr Clemo o gatrawd y Royal Artillery, ymladd yn Affrica, Madagascar, Sri Lanka, India, Bangladesh, yna ar draws Manipur ac i Burma.

Brwydro'n parhau

Er bod y rhyfel yn Ewrop wedi dod i ben ar 8 Mai, 1945, fe wnaeth y brwydro yn y Dwyrain Pell barhau hyd at 15 Awst 1945.

Cafodd ffenest y Burma Star ei gosod yn Eglwys St John yn 1986.

Dywedodd y Canon Rowland Jones: "Rydym yn falch iawn o allu cynnig cartref parhaol i faner y gymdeithas, wedi cymaint o flynyddoedd o gysylltiad agos gyda'r Burma Star Association.

"Mae ffenest y Burma Star yn atyniad poblogaidd gydag ymwelwyr, ac yn atgof parhaus i beidio ag anghofio'r aberth mawr gafodd ei wneud yno, er bod yn rhai oedd wedi ymladd yn y Dwyrain Pell wedi derbyn yr un sylw 70 mlynedd yn ôl.

"Yn ystod y gwasanaeth fe fyddwn yn cymryd moment i gofio am yr holl filwyr fu'n brwydro ar y ffrynt dwyreiniol, ar ddydd VJ."

Ildiodd Japan ddyddiau wedi i ddinasoedd Hiroshima a Nagasaki gael eu dinistrio gan fomiau atomig, a laddodd 200,000 o bobl.

Fe arweiniodd yr ildio at ddathliadau diwrnod VJ.

Image copyright Burma Star Association
Image caption Ffenest y Burma Star yn Eglwys St John
Image caption Gwasanaeth dydd Sadwrn yn Eglwys St John, Caerdydd
Image copyright Getty Images
Image caption Dathlaidau yn Llundain yn 1945 ar ddiwedd y brwydro yn erbyn Japan