Carwyn Jones yn amddiffyn llai o arian i'r Gymraeg

carwyn

Dyw'r prif weinidog ddim yn rhagweld y bydd llai o ddefnydd o'r Gymraeg yn dilyn gostyngiad yn yr arian sydd ar gael i hyrwyddo'r iaith.

Dywedodd Carwyn Jones Jones bod cwtogiad o 5.9% flwyddyn nesa' yn "benderfyniad anodd" yn dilyn toriad i gyllideb Llywodraeth Cymru.

Ychwanegodd Mr Jones hefyd bod gweinidogion yn sylweddoli arwyddocâd eu penderfyniadau ar yr iaith.

Daeth ei sylwadau wrth roi tystiolaeth i bwyllgor cymunedau'r Cynulliad ar gyllideb ddrafft ei lywodraeth ddydd Mercher.

Defnydd o'r iaith

Dywedodd y prif weinidog, sy'n gyfrifol am y Gymraeg: "Mae hi'n anodd darparu asesiad ar y cyfan o ystyried mai ein barn ni yw, er gwaethaf toriadau i'r gyllideb sydd yn anffodus wedi digwydd, nad ydyn yn rhagweld effaith arwyddocaol ar y defnydd o'r iaith na'i hyrwyddo mewn unrhyw ddigwyddiad."

Ychwanegodd bod yr addewid i wario £1.2m yn ychwanegol ar y Gymraeg yn y gymuned yn lleddfu'r toriadau gan addo hefyd byddai cyllid i addysg Gymraeg yn cynyddu.

Roedd sylwadau Mr Jones yn mynd yn groes i farn ymgyrchwyr iaith a rybuddiodd y byddai toriadau yn niweidiol, meddai AC Plaid Cymru, Bethan Jenkins.

Image caption Mae angen annog defnydd o'r iaith tu allan i'r ystafell ddosbarth, meddai'r prif weinidog

Yr her

Annog yr "arfer" o siarad Cymraeg ymysg plant ysgol sy'n ei siarad hi yn y dosbarth yn unig ydi'r brif her, meddai Mr Jones.

Mae'n dymuno gweld "y datblygiad naturiol o ddwyieithrwydd".

Ychwanegodd: "Os ydi pobl yn teimlo bod rhai iddyn nhw ofyn am ddogfennau Cymraeg, fel arfer dydyn nhw ddim am wneud hynny, a'r arfer fydd defnyddio'r Saesneg wrth gyfathrebu'n swyddogol ac mae hynny'n rhywbeth y rydym yn ceisio ei oresgyn."

Bu rhybuddion yr wythnos hon bod "bygythiad" i ddyfodol y Coleg Cymraeg.

Ond yn ôl Mr Jones penderfyniad Cyngor Cyllido Addysg Uwch Cymru (Hefcw) ydi cyllideb y corff a dywedodd bod awgrym "cryf" y bydd yn cael ei amddiffyn.