Gŵyl Gyhoeddi Eisteddfod Sir Fôn

Cyhoeddwyd
Pynciau Cysylltiedig

Mae Archdderwydd newydd wedi cael ei urddo yng Ngŵyl gyhoeddi Eisteddfod Genedlaethol Sir Fôn yng Nghaergybi ddydd Sadwrn.

Daeth cyfnod Archdderwydd Christine James, y ferch gyntaf i ymgymryd â'r swydd i ben, a hwn oedd cychwyn cyfnod Archdderwydd Geraint Llifon, a fydd yn y swydd am y tair blynedd nesaf.

Yn hanesyddol, mae'n rhaid cyhoeddi bwriad Eisteddfod i ymweld ag ardal o leiaf blwyddyn a diwrnod cyn cychwyn y Brifwyl.

Yn ogystal, dyma pryd y cyhoeddir y Rhestr Testunau, sef y rhestr o gystadlaethau a gwybodaeth i unrhyw un sy'n dymuno mynd ati i gystadlu'r flwyddyn nesaf.

Yr Archdderwydd, sef pennaeth yr Orsedd sy'n arwain y seremoni hon.

Oherwydd y tywydd bu'n rhaid canslo'r orymdaith drwy Gaergybi, a chafodd y seremoni ei chynnal yn yr ysgol uwchradd.

Cyflwynodd cadeirydd y pwyllgor gwaith lleol, Derec Llwyd Morgan, gopi cyntaf o'r Rhestr Testunau i'r Archdderwydd.

Unwaith y mae'r copi wedi'i rannu, mae'r wybodaeth yn gyhoeddus a'r gyfrol yn mynd ar werth mewn siopau ar hyd a lled Cymru.

disgrifiad o’r llun, Derec Llwyd Morgan

Dywedodd Derec Llwyd Morgan, Cadeirydd Pwyllgor Gwaith Eisteddfod Môn, fod yr apêl leol eisoes wedi cyrraedd hanner y targed o £325,000.

Yn ei araith ar y Maen Llog fe ddiolchodd yr Archdderwydd Geraint ei ragflaenydd.

"Mae hi wedi cario allan ei gwaith gydag urddas ymhob peth a wnaeth o'r fan hon ac o'r llwyfan mawr. Does gen i ond ceisio dilynol ei thraed.

"Mae ei choese'n hirach o gryn dipyn na fy rhai i, ac oherwydd hynny, mae cam ganddi hi'n gyfystyr â thri i mi, a bydd ei dilyn yn goblyn o waith.

"Ond mi wna i fy ngore i ddal i fyny. Diolch drosta ni i gyd Christine am roi llais benywaidd yma i ni yng ngorsedd yr ynysoedd hyn."

Cyfeiriodd at Sir Fôn fel Mam Cymru ac at ferched enwog yr ynys sef Siwan, gwraig y tywysog Llywelyn a chariad Gwilym Brewys; Branwen ferch Llŷr a'r Santes Dwynwen.

Dywedodd: "Mae merched ac mae mamau ym Môn heddiw. Merched sydd am gyflwyno'r iaith yn ystyr eang y gair. Llawer ohonynt yn ferched tawel yn y cefndir yn hyrwyddo, yn cynnal, yn cenhadu. Ac mae merched hefyd sy'n ferched cyhoeddus, sy'n egnïol sy'n ysbrydoli, sy'n arwain."

Cynhelir Eisteddfod Genedlaethol Ynys Môn ger Bodedern o 4-12 Awst.

disgrifiad o’r llun, Madarch yn perfformio yng ngŵyl y cyhoeddi

Pynciau Cysylltiedig