Medalau Gemau Rio yn 'cuddio argyfwng ar lawr gwlad'

Medalau Cymru Image copyright Getty Images
Image caption Rio oedd y Gemau Olympaidd gorau erioed i athletwyr o Gymru, gan ennill deg medal

Mae obsesiwn gydag ennill medalau mewn pencampwriaethau fel y Gemau Olympaidd yn peryglu chwaraeon ar lawr gwlad, yn ôl Aelod Cynulliad.

Dywedodd Lee Waters o'r Blaid Lafur y dylai arian cyhoeddus gael ei wario ar gael mwy o bobl yn heini, dim "buddsoddiadau sy'n ennill medalau i ychydig o bobl".

Rio oedd y Gemau Olympaidd gorau erioed i athletwyr o Gymru, wrth iddyn nhw ennill pedair medal aur a chwe arian.

Yn ymateb i sylwadau AC Llanelli, dywedodd Chwaraeon Cymru bod gwariant ar chwaraeon ar lawr gwlad dair gwaith yn fwy na'r hyn sy'n cael ei roi i athletwyr elît.

'Cuddio argyfwng'

Dywedodd Mr Waters, sy'n rhan o bwyllgor diwylliant y Cynulliad, bod chwaraeon elît yn cael "blaenoriaeth" a bod toriadau yn golygu bod nifer o glybiau lleol yn dioddef.

"Roedd nifer y medalau enillon ni yn Rio yn arbennig," meddai.

"Ond mae'n cuddio argyfwng cynyddol mewn chwaraeon ar lawr gwlad a dyw'n gwneud dim i fynd i'r afael â'r argyfwng y mae gordewdra yn ei achosi i iechyd cyhoeddus.

"Mae hi'n grêt bod yn agos at gopa tabl y medalau, ond rydyn ni hefyd ar gopa'r tabl yn Ewrop ar gyfer gordewdra plant, a hynny ddylai gael blaenoriaeth."

Image copyright Daniel Damaschin
Image caption Dywedodd Lee Waters bod chwaraeon elît yn cael "blaenoriaeth"

Ychwanegodd bod Cyngor Sir Gaerfyrddin yn gwario grant o £293,000 gan Lywodraeth Cymru ar staff i annog plant i ymuno â chlybiau a "datblygu i godi i'r lefel elît", tra bo "caeau chwarae dan fygythiad o gael eu gwerthu i greu datblygiadau tai".

Dywedodd aelod cabinet Cyngor Sir Gaerfyrddin ar gyfer gwasanaethau hamdden, Meryl Gravell bod yr awdurdod yn "parhau i fuddsoddi'n sylweddol mewn chwaraeon ar lawr gwlad".

'Mwy yn cymryd rhan'

Yn ôl Chwaraeon Cymru, maen nhw'n buddsoddi £24m y flwyddyn mewn chwaraeon cymunedol - tair gwaith yr hyn sy'n cael ei roi i athletwyr elît.

Dywedodd llefarydd: "Rydyn ni wedi gweld tueddiad positif dros y blynyddoedd diwethaf - mae mwy o bobl yn cymryd rhan mewn chwaraeon o bob math.

"Ond dydyn ni ddim yn esgeulus ac rydyn ni eisiau sicrhau bod ein buddsoddiad yn helpu darparu nifer o gyfleoedd sy'n galluogi pobl i fod, ac i aros, yn heini."

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru eu bod yn gweithio gydag eraill "ar nifer o brosiectau i gefnogi pobl i fod yn fwy heini".

"Gall llwyddiant y Cymry, yn Euro 2016 ac yng Ngemau Olympaidd Rio, chwarae rôl enfawr yn ysbrydoli pobl, boed yn ifanc neu hen, i gymryd rhan mewn chwaraeon ar bob lefel," meddai'r llefarydd.