Disgwyl argymell cynllun ynni morlyn Bae Abertawe

Morlyn Image copyright Tidal Lagoon Power

Bydd adroddiad annibynnol yn argymell adeiladu morlyn llanw gwerth £1.3bn ym Mae Abertawe, pan fydd yn cael ei gyhoeddi'n ddiweddarach.

Mae'r cyhoeddiad yn cael ei weld fel datblygiad allweddol o ran dyfodol y prosiect ynni adnewyddol.

Ar gais Llywodraeth Prydain, mae'r cyn weinidog ynni Charles Hendry wedi treulio bron i flwyddyn yn astudio ymarferoldeb y cynlluniau.

Gobaith y datblygwyr yw sefydlu rhwydwaith o forlynnoedd ar hyd arfordir y DU, gan ddechrau yn Abertawe.

Mae cryn ddyfalu o fewn y diwydiant ac mewn adroddiadau papur newydd fod Charles Hendry wedi dod i gasgliadau ffafriol.

Ond hyd yn oed pe byddai'n datgan ei gefnogaeth mae sawl cam arall i fynd cyn bod y gwaith adeiladu'n medru dechrau.

12% o ynni

Byddai'r cynllun ym Mae Abertawe yn cynnwys 16 o dyrbinau ar hyd morglawdd newydd, ond mae'n cael ei weld fel cynllun prawf ar gyfer cynlluniau llawer mwy.

Gallai'r rhain gynnwys safleoedd yng Nghymru ym Mae Caerdydd, Casnewydd a Bae Colwyn; ac yn Lloegr, oddi ar arfordir Cumbria a Bae Bridgwater.

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Mae Ann MacGarry o’r Ganolfan Dechnoleg Amgen yn dweud y byddai'r morlyn llanw yn dod a llawer o fanteision i Gymru
Image copyright Tidal Lagoon Power
Image caption Byddai'r cynllun yn defnyddio 16 o dyrbinau ar hyd morglawdd newydd

Bydd angen i'r datblygwr, Tidal Lagoon Power, ddod i gytundeb gyda Llywodraeth Prydain ynglŷn â'r cymhorthdal fydd yn cael ei dalu am drydan o'r safle.

Mae'r cwmni yn dweud y bydd Abertawe yn profi'r dechnoleg, ond yn gallu cynhyrchu hyd at 12% o ynni'r DU yn y pendraw.

Yn ôl y cwmni, bydd y safle yn cynhyrchu trydan am 120 o flynyddoedd, ac maen nhw'n ceisio am gytundeb am daliad o £89.90 i bob megawat awr (MWh).

Byddai hynny'n is na'r £92.50 i bob MWh i orsaf pŵer niwclear Hinkley C.

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Byddai adeiladu morlyn llanw Bae Abertawe yn "gyfle heb ei ail" yn ôl cyfarwyddwr cwmni contractwyr, Huw Llywelyn

Pryder amgylcheddol

Mae hefyd angen trwydded forol gan y corff sy'n gyfrifol am yr amgylchedd, Cyfoeth Naturiol Cymru.

Er i dros 20 o gwmnïau annog i'r cynllun gael ei gymeradwyo yn gynharach yn yr wythnos, mae pryderon yn dal i fod am effaith amgylcheddol ar bysgod, adar a'r posibilrwydd am lifogydd.

Mae llywydd Cymdeithas, Cymdeithas Brithyll ac Eog Cymru, Rhys Llywelyn yn rhybuddio y gallai'r cynllun gael effaith andwyol ar stoc bysgod: "Ma'r niwed i bysgod a rhywogaethau eraill yn mynd i fod yn anferth, ond hefyd, os dy' chi'n edrych ar yr ochr economaidd, dyw'r syms ddim yn neud synnwyr a dweud y gwir wrthoch chi.

"Maen nhw'n son am gynllun dros 95 neu 120 o flynyddoedd, lle mewn gwirionedd, dyw'r project yma ddim yn mynd i bara 40, 30, 20 mlynedd, a byddwn ni'n cael ein gadael gyda'r peth ofnadwy yma yn llygru Bae Abertawe."

Bydd Charles Hendry yn cyhoeddi ei gasgliadau mewn cynhadledd arbennig yn Nhŷ'r Cyffredin am 11:30.

Straeon perthnasol