Cymdeithas: Y BBC yn 'hybu agweddau gwrth-Gymraeg'

Newsnight
Image caption Roedd rhaglen Newsnight ar 9 Awst yn gofyn a oedd yr iaith Gymraeg yn "help neu'n rhwystr i'r wlad"

Mae Cymdeithas yr Iaith wedi ysgrifennu at Gyfarwyddwr Cyffredinol y BBC gan ddweud bod y gorfforaeth yn "hybu agweddau gwrth-Gymraeg a gwrth-Gymreig".

Mewn llythyr wedi'i gyfeirio at Tony Hall a chyfarwyddwr BBC Cymru, Rhodri Talfan Davies, mae'r mudiad yn galw am "ymddiheuriad llawn" am gynnwys rhaglen Newsnight oedd yn trafod yr iaith.

Maen nhw'n galw hefyd am "adolygiad swyddogol o sut mae'r BBC yn ymdrin â'r Gymraeg ar ei rhaglenni Saesneg" a rhaglen arall sy'n cynnwys cyfranwyr "allai drin a thrafod materion y Gymraeg yn deg".

Dywedodd cadeirydd Cymdeithas yr Iaith, Heledd Gwyndaf ei bod wedi cael cais i ymddangos ar Newsnight, a'i bod wedi cynnig mynd i stiwdio'r BBC ym Mangor, stiwdio'r BBC ar faes y Steddfod neu gynnal cyfweliad dros y ffôn, ond ei bod heb glywed yn ôl gan y rhaglen ar ôl hynny.

Roedd y rhaglen ar 9 Awst yn gofyn a oedd yr iaith Gymraeg yn "help neu'n rhwystr i'r wlad".

Image caption Dywedodd Heledd Gwyndaf nad oes ganddi ffydd y bydd y BBC yn newid

Yr wythnos diwethaf dywedodd y BBC ei fod yn deall cwynion gwylwyr am y rhaglen "unochrog", oedd â "dewis gwael o westeion".

Cafodd y rhaglen ei beirniadu ar ôl i'r cyflwynydd Evan Davies gyfweld yr awdur a'r colofnydd, Julian Ruck a golygydd gwefan cymunedol, Ruth Dawson - yr un o'r ddau yn siarad Cymraeg.

Yn sgil y rhaglen mae dros 8,200 o bobl wedi arwyddo deiseb yn galw am ymchwiliad annibynnol i sut mae'r BBC yn portreadu'r iaith Gymraeg.

Mae'r gymdeithas hefyd yn dweud eu bod yn credu i'r rhaglen dorri canllawiau golygyddol y BBC, a hynny am "gynnal trafodaeth anghytbwys a hynod anghynrychioladol".

'Cocyn hitio hawdd'

Mae'r mudiad iaith yn dweud bod Newsnight yn "sarhad arall mewn cyfres o raglenni'r BBC sydd wedi trin Cymru a'r Gymraeg fel cocyn hitio hawdd", gan nodi enghreifftiau gan Radio Wales, 5 Live, Week In Week Out ac Any Questions.

"Er gwaethaf cwynion a phrotestiadau am y patrwm o driniaeth ragfarnllyd o'r Gymraeg gennych fel darlledwr, nid oes ffydd gennym y byddwch yn newid," meddai Ms Gwyndaf yn y llythyr.

"Mae problem ddyfnach a mwy strwythurol nag y gallwch chi, fel pobl sy'n cael eu cyflogi gan ddarlledwr canoledig Prydeinig, eu datrys."

'Cydnabod y pryder'

Yn ymateb i'r cwynion am y rhaglen ddydd Gwener, dywedodd y BBC bod Comisiynydd y Gymraeg a Chymdeithas yr Iaith wedi cael cynnig i fynd ar y rhaglen, a bod "edifar gennym yr hepgoriad hwn".

"Rydym yn cydnabod y pryder am bennawd agoriadol y rhaglen," meddai'r BBC.

"Ein bwriad oedd herio a thrafod y polisi cyhoeddus sy'n cefnogi'r iaith, nid dilysrwydd na gwerth yr iaith ei hun, ac rydym yn cydnabod y gallai'r pennawd fod yn fwy amlwg ar y pwynt yma."

Dywedodd y BBC y byddai'n dychwelyd at y pwnc yn y dyfodol gyda'r hyn y mae'n gobeithio fydd "canlyniadau mwy calonogol".

Pynciau Cysylltiedig

Straeon perthnasol