Hosbis George Thomas yn newid ei henw yng Nghaerdydd

Is-Iarll Tonypandy
Image caption Bu farw George Thomas, cyn-lefarydd Tŷ'r Cyffredin, yn 1997

Mae elusen yng Nghaerdydd, oedd wedi ei henwi'n wreiddiol ar ôl George Thomas, cyn-lefarydd Tŷ'r Cyffredin ac Is-iarll Tonypandy, wedi cyhoeddi y bydd yn newid ei henw.

Cafodd Hosbis George Thomas ei sefydlu 33 o flynyddoedd yn ôl i gynnig gofal diwedd oes i gleifion yn y brifddinas, ond enw newydd yr hosbis o hyn allan fydd y City Hospice.

Dywedodd yr hosbis nad oedd cysylltiad gyda'r gwleidydd bellach, ac y byddai newid yr enw hefyd yn "ymbellhau'r elusen oddi wrth unrhyw gysylltiad negyddol all fod nawr neu yn y dyfodol gydag enw George Thomas".

Bedair blynedd yn ôl, daeth honiadau i'r wyneb iddo gam-drin plant yn rhywiol, ond yn gynharach eleni dywedodd swyddogion o Heddlu De Cymru nad oeddynt am gymryd camau pellach yn dilyn ymchwiliad i'r honiadau yn ei erbyn.

Bu farw'r Is-Iarll Tonypandy, fu'n Aelod Seneddol ar Orllewin Caerdydd ac yn Ysgrifennydd Gwladol ar Gymru, yn 1997 yn 88 oed.

Datganiad

Dywed yr elusen fod y penderfyniad wedi cael ei wneud i newid yr enw er mwyn cysylltu gyda phobl Caerdydd nad oedd yn gwybod am gysylltiad George Thomas gyda'r ddinas.

Dywedodd datganiad ar wefan yr hosbis bod yr elusen wedi bod yn ystyried newid ers mis Medi'r llynedd, gan "nad oes gan y genhedlaeth hon ymwybyddiaeth o'r hyn gyflawnodd, na'i berthnasedd i'r elusen".

Aeth ymlaen i ddweud y byddai'n "ymbellhau'r elusen oddi wrth unrhyw gysylltiad negyddol all fod nawr neu yn y dyfodol gydag enw George Thomas".

Image copyright Twitter/Hosbis George Thomas

Mewn datganiad, dywedodd prif weithredwr Hosbis George Thomas, Mike Walsh, bod cleifion a chefnogwyr yn gwerthfawrogi gwaith yr elusen, ac yn "gwybod nad oes unrhyw gysylltiad gyda George Thomas ond am ei enw'n unig".

"Er bydd ein henw newydd yn ymbellhau'r elusen o unrhyw gysylltiadau negyddol all gael ei gysylltu gydag enw George Thomas nawr neu yn y dyfodol, nid dyma oedd y rheswm am newid yr enw, sydd yn rhywbeth yr ydym wedi bod yn ei ystyried ers mis Medi'r llynedd."

'Apelio at gyhoedd Caerdydd'

Ychwanegodd: "Rydym yn newid ein henw i sicrhau ein bod yn gallu cyfarfod anghenion y cleifion hynny a'u teuluoedd sy'n cael eu hanfon aton ni, wrth wynebu cynnydd cyson yn niferoedd ein cleifion o achos y galw am ofal lliniarol a diwedd oes, gan amlaf gan gleifion sy'n dioddef o afiechyd terfynol nad yw'n ganser."

"Er mwyn codi arian i ariannu'r cynnydd disgwyliedig yn niferoedd ein cleifion, mae angen i'r hosbis apelio at gyhoedd Caerdydd, ac mae'r nifer hynny o bobl oedd yn gwybod pwy oedd George Thomas a'i gysylltiad gyda Chaerdydd yn y lleiafrif.

"Bydd ein henw newydd fel City Hospice yn galluogi'r hosbis i ymwneud yn well gyda'r cefnogwyr hynny sydd yn gwybod fawr ddim am enw George Thomas, ac fe fydd yn uno'r elusen a'r gwasanaeth mae'n ei gynnig gyda'n cymuned yn y ddinas."