Cyflogau cyhoeddus: Gweithredu yn 'debygol iawn'

Protest Image copyright Getty Images
Image caption Bu nyrsys yn protestio am y cap cyflog yn Llundain yr wythnos diwethaf

Mae un o'r prif undebau sector cyhoeddus yng Nghymru wedi dweud bod gweithredu diwydiannol dros gyflogau bellach yn "debygol iawn".

Roedd Mike Payne o undeb y GMB yn ymateb i'r codiad rhannol yn y cap cyflog gan Lywodraeth y DU ddydd Mawrth.

Dywedodd gweinidogion y DU y byddai swyddogion yr heddlu yn cael cynnydd o 1% ynghyd â bonws o 1%, gyda swyddogion carchar yn cael cynnydd o 1.7%.

Ond mae'r Coleg Nyrsio Brenhinol yng Nghymru wedi dweud wrth y BBC bod aelodau eisoes yn trafod streicio am y tro cyntaf erioed.

Deddf Undebau Llafur Cymru

Mae rhywfaint o ddryswch hefyd ynglŷn â deddfwriaeth undebau llafur Cymru, sy'n hwyluso cyfyngiadau ar bleidleisiau streic.

Byddai hyn yn berthnasol pe bai pleidlais ledled y DU ar weithredu diwydiannol yn cael ei chynnal.

Yn Lloegr mae angen trothwy isafswm o 40% o'r rhai sy'n pleidleisio i gefnogi streic er mwyn iddi fod yn un gyfreithlon.

Mae Deddf Undeb Llafur Cymru, ddaeth i rym yr wythnos diwethaf, yn golygu nad yw'r mesurau hynny bellach yn berthnasol i wasanaethau datganoledig fel iechyd ac addysg.

Image copyright EPA

Mae cyfreithwyr undeb y GMB yn ceisio sefydlu a fyddai cyfraith Cymru yn berthnasol pe bai pleidlais yn cael ei chynnal yng Nghymru ac yn Lloegr.

Ond mae Llywodraeth Cymru o'r farn y byddai yn weithredol.

Dywedodd llefarydd ar ran y llywodraeth: "O dan Ddeddf Undebau Llafur Cymru ni fyddai anghydfod rhwng cyflogwr a gweithwyr mewn gwasanaeth cyhoeddus datganoledig, yn ôl diffiniad y ddeddf, yn bleidlais yng Nghymru a Lloegr gan fod y gwasanaeth cyhoeddus yn ddatganoledig.

"Fodd bynnag, pe bai'r anghydfod yn un ehangach, er enghraifft gweithredu drwy'r sectorau cyhoeddus ar y cap cyflog, yna byddai gweithwyr mewn 'gwasanaethau cyhoeddus pwysig' yng Nghymru yn atebol i delerau pleidleisio y DU."