Technoleg a llwyddiant Cymru

Image caption James Turner yn amlinellu rôl technoleg yn llwyddiant tîm pêl-droed Cymru yn y gynhadledd

Roedd yr haf diwethaf yn un bythgofiadwy i bêl-droed yng Nghymru, a gyda Cymru'n chwarae Georgia a Gweriniaeth Iwerddon dros y penwythnos, mae hwn yn gyfnod pwysig fydd yn penderfynu a bydd haf nesa' yr un mor gyffrous.

Ond wyddoch chi bod gan y dechnoleg ddiweddara' ran bwysig i'w chwarae yn llwyddiant y tîm cenedlaethol hefyd?

Mae James Turner yn Swyddog Dadansoddi Perfformiad gyda Chymdeithas Bêl-droed Cymru. Bu'n rhannu rhai o'r cyfrinachau mewn gŵyl ddigidol yn y Tramshed, Caerdydd ar 18 a 19 Medi.

Cafodd Cymru Fyw flas gan James o sut y gall data, GPS ac ati helpu i wella perfformiadau ar feysydd pêl-droed:


Pan ddechreuais nôl yn 2011, adran fach iawn o fewn FA Cymru oedd ein hadran ni. Ar y pryd roedden ni'n cynnig cymorth i dîm dan 16 Cymru, ond erbyn hyn, ni'n dadansoddi perfformiad pob tîm sydd yn chwarae o dan y faner.

Mae'n dda fod y dechnoleg wedi esblygu fel hyn gan fod chwaraewyr ifanc wedi arfer gyda'n dulliau ni, ac felly maen nhw'n deall yn iawn beth yw ein hargymhellion.

Ni'n cynnig cymorth, data a gwybodaeth i aelodau'r tîm hyfforddi a rheoli fel y gallen nhw ddefnyddio'r tactegau a'r strategaethau y maen nhw yn awyddus i'w defnyddio yn ystod gemau.

Mae'r data'n cael ei gasglu yn ystod sesiynau hyfforddi, gan gynnwys data ffitrwydd. Mae'r chwaraewyr yn gwisgo blwch bach GPS a blwch sydd yn mesur curiad y galon. Mae hefyd yn mesur faint maen nhw'n ei redeg a pha mor gyflym.

O ddadansoddi'r data hwn, weithiau 'dych chi'n gweld fod chwaraewr yn rhedeg gormod. Ein gwaith ni wedyn yw ei gynghori sut i ddatrys hyn.

Image caption Mae'r ffôn symudol yn gallu bod yn arf pwysig wrth ddadansoddi gwybodaeth

Ble ar y cae?

Ein harf pwysicaf yw camera sydd yn edrych yn llydan ar bob gêm a sesiwn hyfforddi, ac yn cynnig safbwynt nid yn unig ar y chwaraewyr sydd o gwmpas y bêl a'r chwarae, ond safle'r chwaraewyr eraill... o'n tîm ni a'r tîm arall.

Law yn llaw gyda data ffitrwydd, 'dyn ni'n medru cynnig dadansoddiad fideo yn dangos i'r chwaraewyr, hyfforddwyr a rheolwyr beth sydd yn digwydd a sut fedran nhw weithredu i'w wella.

Er enghraifft, o edrych ble mae chwaraewyr y gwrthwynebwyr pan nad ydyn nhw ar y bêl mae hynny'n medru cynnig cyfleoedd a gwendidau fyddwn ni'n medru cymryd mantais ohonyn nhw.

'Nabod y gelyn

Pan 'dyn ni'n paratoi i chwarae yn erbyn rhyw dîm neu'i gilydd, ry'n ni'n dadansoddi'r tîm hwnnw ac yn cynnig adroddiad ar y tîm ac unigolion o fewn y tîm yn amlygu'r ffordd maen nhw'n chwarae.

Mewn gêm ymarfer wedyn bydd y tîm cyntaf yn chwarae yn erbyn gweddill y garfan, a bydd gweddill y garfan yn cael gorchymyn i chwarae'n yr un modd â'n gwrthwynebwyr. Mae hyn wedi profi i fod yn ffordd effeithiol iawn wrth baratoi.

Fyddai hyd yn oed y dadansoddwyr ddim wedi rhagweld y byddai amddiffynwyr Gwlad Belg wedi mynd i nôl cŵn poeth yn ystod rownd wyth ola Euro 2016! Image copyright Getty Images
Image caption Fyddai hyd yn oed y dadansoddwyr ddim wedi rhagweld y byddai amddiffynwyr Gwlad Belg wedi mynd i nôl cŵn poeth yn ystod rownd wyth ola Euro 2016!

Cwymp Rwsia

Edrychwch ar ein gêm yn erbyn Rwsia yn yr Ewros. O edrych ar y ffordd roedd Rwsia wedi chwarae roedden ni'n gwybod eu bod nhw'n chwarae yn yr un siâp - 4-3-2-1 - ymhob gêm. Roedd y pedwar chwaraewr ar y blaen yn chwarae'n gul iawn ac roedd y cefnwyr yn tueddu i chwarae'n llydan.

Roedd hyn yn golygu petai Cymru yn gallu ennill y bêl yn sydyn yna byddai hynny o bosib yn gadael lot o ofod i lawr yr esgyll. Roedd yn rhaid i Rwsia ennill y gêm ac felly wrth iddyn nhw wthio ymlaen, roedd posibilrwydd y byddai mwy fyth o ofod yn cael ei greu.

Mi wnaethom ni ddangos enghreifftiau fideo o dactegau Rwsia i'r chwaraewyr o flaen llaw, ac o ganlyniad, os edrychwch chi ar ein gêm ni, ddaeth y ddwy gôl gyntaf o'r mathau o sefyllfaoedd roedden ni wedi eu rhagweld... yn arbennig yr ail gôl gan Neil Taylor.

Mae'n rhaid i ni fod yn ymwybodol fod timoedd eraill gyda'r gallu i ddadansoddi hefyd, ac felly mae adnabod cryfderau, a gwendidau'n gyflym yn fwy pwysig nag erioed.

Image caption Roedd y dechnoleg wedi dod yn ddefnyddiol wrth baratoi at fuddugoliaeth Cymru yn erbyn Rwsia