Cynnig cymorth i gymdeithasau tai yn sgil Brexit

Tai cymdeithasol yn cael eu codi yn Nhrelai
Image caption Tai cymdeithasol yn cael eu codi yn Nhrelai yng Nghaerdydd

Mae Cymdeithas Adeiladu'r Principality wedi dweud y byddan nhw'n cefnogi'r sector tai cymdeithasol drwy gynnig benthyciad gwerth £50m.

Ym mis Awst dywedodd Cartrefi Cymunedol Cymru y gallai ansicrwydd am berthynas Prydain â'r Undeb Ewropeaidd effeithio ar nawdd pwysig o Fanc Buddsoddi Ewrop.

Yn sgil hynny roedd ofnau na fyddai miloedd o dai cymdeithasol yn cael eu codi.

Mae'r Principality felly wedi penderfynu cefnogi'r sector drwy gyflwyno benthyciadau a fydd yn cael eu had-dalu dros gyfnod o 15 mlynedd.

Image caption Nicola Eynon: "Mae'n gynllun sydd wedi fy helpu i a'r mab"

'Nid pawb all fforddio morgais'

Mae Nicola Eynon o Gaerdydd wedi bod yn rhentu ei thŷ gan gymdeithas dai am tua 20 mlynedd.

Dywedodd bod y rhent yn isel, ond yn fwy na hynny, fod y cynllun wedi rhoi sefydlogrwydd iddi.

Ychwanegodd petai'n rhentu gan rywun preifat y byddai hi wastad yn poeni a fyddai'r rhent yn codi neu a fyddai'r tŷ yn cael ei werthu.

Mae'r sicrwydd o rentu gan gymdeithas dai wedi rhoi'r hyder iddi fynd i brifysgol, meddai.

"Does dim rhaid i fi boeni a fydd gen i do uwch fy mhen ac mae fy rhent yn sefydlog," meddai.

"Saith mlynedd yn ôl mi es i brifysgol i astudio polisi tai. Roeddwn yn gallu fforddio hynny a thalu fy rhent drwy gael benthyciad myfyriwr. Mae'r cyfan wedi rhoi sail gadarn i fi a'm mab."

Mae cymdeithasau tai yn cynllunio i godi 13,000 o dai fforddiadwy yng Nghymru erbyn 2021.

Mae Cartrefi Cymunedol Cymru (CCC), sy'n cynrychioli landlordiaid tai cymdeithasol, wedi bod yn ceisio sicrhau benthyciadau o £200m i ariannu'r cyfan.

Y gobaith oedd cael hynny o Fanc Buddsoddiadau Ewrop ond bellach mae hynny'n edrych yn llai tebygol ers i'r DU ddechrau'r broses o adael yr Undeb Ewropeaidd.

Ym mis Awst dywedodd y banc bod buddsoddiadau'r DU wedi gostwng ond eu bod wedi arwyddo nifer o gytundebau ers Erthygl 50.

'Cymorth mawr'

Dywedodd prif weithredwr CCC, Stuart Ropke: "Mae colli arian Banc Ewrop yn hwyr yn y dydd yn bryder - roedd y termau a oedd yn cael eu cynnig yn eithriadol o ddrud.

"Mae'r hyn mae Principality yn ei gynnig o gymorth mawr ac yn ei helpu i gyrraedd y nod."

Yr hyn sy'n gymorth i gymdeithasau tai yw bod y benthyciadau yn cael eu talu 'nôl dros gyfnod o 15 mlynedd - telerau sy'n anodd eu cael gan fenthycwyr eraill.

Dywedodd un o gyfarwyddwyr y Principality, Peter Hughes, fod aelodau'r gymdeithas am iddyn nhw fuddsoddi mewn tai cymdeithasol.

"Mae tai yn fuddsoddiad tymor hir ac angen cyllid tymor hir ac rwy'n teimlo fod hyn yn gyfle i gydweithio," meddai.

"Mae hyn hefyd yn cyd-fynd â'n nod ni fel cymdeithas adeiladu."

Dyw'r arian gan y Principality ddim yn llenwi'r bwlch yn llwyr gan fod CCC yn ceisio codi £200m.

Yr her nawr yw dod o hyd i weddill yr arian os yw Cymru i gyrraedd ei nod ym maes tai cymdeithasol.

Pynciau Cysylltiedig