Leanne Wood: 'Stopiwch y briffio dienw'

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Yn fyw: Cynhadledd Plaid Cymru 2019

Mae arweinydd Plaid Cymru, Leanne Wood wedi apelio ar Aelodau Cynulliad ei phlaid i beidio tanseilio ei gwaith.

Dywedodd y dylai Aelodau Cynulliad roi'r gorau i'r arfer o siarad â newyddiadurwyr yn ddienw gan feirniadu ei harweinyddiaeth.

Mewn cyfweliad gyda BBC Cymru dywedodd: "Stopiwch y briffio dienw - mae'n chwerthinllyd.

"Os oes gan rywun rhywbeth i'w ddweud mae'n wir well gen i iddyn nhw ddweud hynny wrth fy wyneb."

Fe ddaeth sylwadau Ms Wood yn dilyn adroddiadau fod rhai Aelodau Cynulliad yn anfodlon â'i bwriad i arwain y blaid am bedair blynedd arall.

Cyn i'r gynhadledd ddechrau, mynnodd Leanne Wood fod ganddi gefnogaeth ei phlaid, ac fe gadarnhaodd ei bwriad i arwain Plaid Cymru yn yr etholiadau Cynulliad nesaf.

Diweithdra yn flaenoriaeth

Yn ystod y gynhadledd, dywedodd Plaid Cymru mai un o'u blaenoriaethau mewn llywodraeth fyddai ceisio cael gwared â diweithdra ymysg pobl ifanc.

Yn ei araith Nghaernarfon, bu eu llefarydd ar yr economi, Adam Price, yn amlinellu incwm sylfaenol i bobl ifanc 18-24 oed.

Bydd gan y cynllun bedair rhan, meddai - gwaith, gwirfoddoli, addysg a grantiau cefnogi addysg.

Dywedodd Mr Price y byddai'r blaid yn cynnig "y pecyn cymorth mwyaf cynhwysfawr i bobl ifanc ar draws yr holl fyd".

Roedd 13.1% o bobl ifanc Cymru yn ddi-waith ym mis Mehefin eleni, o gymharu â 4% i'r holl boblogaeth sy'n gallu gweithio.

Image caption Mae Adam Price yn dweud y byddai'r blaid yn cynnig "y pecyn cymorth mwyaf cynhwysfawr i bobl ifanc ar draws yr holl fyd"

Dan y cynllun, byddai'r incwm sylfaenol i bobl ifanc yn cynnwys:

  • "Sicrwydd" o swydd;
  • Gwasanaeth dinasyddion cenedlaethol tebyg i fodel AmeriCorps yn yr Unol Daleithiau;
  • Cefnogaeth i addysg bellach ac addysg uwch;
  • Lwfans menter i helpu pobl ifanc i ddechrau eu busnesau eu hunan.

Bydd ymchwil manwl ar sut i ariannu'r cynllun yn cael ei gynnal gan felin drafod newydd Plaid Cymru, Nova Cambria, fydd yn lansio cyn diwedd y flwyddyn.

Image caption Mae Plaid Cymru'n dweud y byddai'n cynnig "sicrwydd" o swydd i bawb rhwng 18 a 24 oed

Yn siarad cyn ei araith ddydd Sadwrn, dywedodd Mr Price: "Bydd Nova Cambria â'r dasg o weithio ar fanylion y syniadau rydw i eisiau eu gweld wrth galon llywodraeth Plaid Cymru yn 2021 - un rwy'n gobeithio y byddaf yn ei gwasanaethu.

"O gefnogaeth busnes ychwanegol i gwmnïau Cymreig, cael rhywbeth i gymryd lle model hen ffasiwn cyfraddau busnes i gyflawni'r pecyn cymorth mwyaf cynhwysfawr i bobl ifanc ar draws yr holl fyd, bydd Plaid Cymru yn cyflawni'r polisïau i ddefnyddio creadigrwydd a chynhyrchiant ein pobl i gynyddu llewyrch y genedl."

Ar ddiwrnod cyntaf y gynhadledd ddydd Gwener, dywedodd yr arweinydd Leanne Wood y gallai'r blaid gefnogi ail refferendwm ar Brexit os na fydd y DU a'r Undeb Ewropeaidd wedi dod i gytundeb ar delerau erbyn Mawrth 2019.

Ychwanegodd Ms Wood ei bod angen "ennill ffydd" y rhai sydd ddim fel arfer yn pleidleisio dros Blaid Cymru.

'Chwyldro Rheilffyrdd'

Mewn cyhoeddiad polisi arall amlinellodd Plaid Cymru eu bwriad i fuddsoddi yn helaeth yn y rheilffyrdd.

Disgrifiwyd eu polisi gan Leanne Wood fel chwyldro rheilffyrdd: "Profodd Llywodraeth y DG eu bod yn amharod i fuddsoddi yn seilwaith rheilffyrdd Cymru pan wnaethant gilio draw o'u cynlluniau i drydaneiddio prif lein y Great Western mor bell ag Abertawe.

"Ond yn hytrach na galarnadu a chwyno am y Torïaid, bydd Plaid Cymru yn ymateb gyda ffordd i ddatrys pethau. Model ariannol newydd fel y gallwn uwchraddio a gwella ein rheilffyrdd.

"Mae Plaid Cymru eisiau cyhoeddi bond rheilffyrdd fel y gallwn dalu am drydaneiddio i Abertawe a thu hwnt. Byddai'r model hwn yn ein galluogi i greu Metro i ranbarth Bae Abertawe a Chymoedd y Gorllewin.

"Byddai hefyd yn ein galluogi i gysylltu'r genedl trwy'r rheilffyrdd. Buasem yn ail-sefydlu'r rheilffordd rhwng Caerfyrddin ac Aberystwyth a gofalu ei bod yn cysylltu â'r gogledd, i Bwllheli a thu hwnt. Mae'r cysylltiadau hyn yn allweddol i adfywio ein harfordir gorllewinol, a chreu rheilffordd i Gymru gyfan, sy'n rhedeg ar hyd y wlad gyfan."

Pynciau Cysylltiedig