Sefydliad sy'n 'mynd yn groes i'r tuedd' yn dathlu 10

Poster Image copyright Sefydliad Confucius
Image caption Mae Sefydliad Confucius Caerdydd yn rhan o Brifysgol Caerdydd

Mae sefydliad sy'n hyrwyddo iaith a diwylliant China wedi llwyddo i "fynd yn groes i'r tuedd" o ran dysgu ieithoedd tramor, yn ôl arbenigwr.

Eleni, mae Sefydliad Confucius Caerdydd yn dathlu 10 mlynedd ers ei sefydlu.

Yn ôl cyn-bennaeth CILT Cymru, Ceri James, mae'r sefydliad wedi llwyddo drwy "ddal ati a dal i ariannu prosiectau" mewn cyfnod o gyni.

Mae'r corff yn cydweithio ag ysgolion ar draws Cymru i ddarparu gwersi iaith - gydag 19 ysgol bellach â statws Ysgol Confucius.

'Cysondeb yn bwysig'

Mae Sefydliad Confucius Caerdydd - sy'n rhan o Ysgol Ieithoedd Modern Prifysgol Caerdydd - yn un o dair cangen yng Nghymru. Maen nhw'n cydweithio'n agos â Phrifysgol Prifysgol Xiamen - dinas sydd hefyd wedi'i gefellio gyda Chaerdydd.

Y sefydliad sy'n gyfrifol am brosiect Ysgolion Cymru China ar draws y wlad, ac maen nhw'n dweud bod 30 o ysgolion bellach yn dysgu Mandarin yn ystod oriau'r cwricwlwm, gyda dros 4,100 o ddisgyblion mewn gwersi yn 2016-17.

Yn ôl Mr James, mae'r sefydliad wedi llwyddo'n rhannol drwy barhau i wario - gyda chefnogaeth llywodraeth China - tra fod sefydliadau diwylliannol tebyg wedi gwneud toriadau.

"Beth sy'n bwysig o ran Confucius ydy eu bod nhw wedi sticio ati," meddai.

"Maen nhw wedi dal ati a dal i ariannu prosiectau, a dwi'n meddwl bod y cysondeb 'na'n bwysig ym myd addysg."

Image copyright Matthew Horwood
Image caption Yn Ysgol Gyfun Cwm Rhymni, mae disgyblion wedi bod yn perfformio drwy gyfrwng iaith Mandarin

Ychwanegodd: "Flynyddoedd yn ôl, pan o'n i'n rhedeg cynllun cynradd ar ran y llywodraeth, roedd 'na 21-22 clwstwr o ysgolion ledled Cymru yn darparu iaith dramor yn y cynradd.

"O'dd rhai o'r rheiny'n darparu ychydig o Tseinieeg, ond y mwyfafrif cynnig Ffrangeg, Almaeneg neu Sbaeneg. Ond mae hwnna wedi crebachu lot fawr ers i'r polisi beidio bod yn flaenoriaeth i Lywodraeth Cymru."

Un ysgol sydd wedi ehangu ei darpariaeth o ran iaith a diwylliant China ydy Ysgol Gyfun Cwm Rhymni.

Ers 2011, mae'r ysgol wedi cynnig gwersi, gan ennill statws Ysgol Confucius yn 2015 - sy'n golygu ei bod yn derbyn grant o £9,000 gan lywodraeth China, ynghyd â chael croesawu athro cynhenid o China am ddim. Mae hynny hefyd yn golygu bod yr ysgol yn rhannu'r arbenigedd gydag ysgolion cynradd yn ei dalgylch.

"Roedden ni eisiau rhoi cyfle i ddisgyblion edrych tu allan i'r wlad a gweld be' sy'n digwydd mewn gwledydd eraill," meddai Lisa Williams, uwch arweinydd addysgeg yr ysgol.

"Hefyd, gyda'r economi'n datblygu a China fel economi bwerus yn y byd, o'n ni'n teimlo bod hi'n bwysig dysgu ieithoedd eraill, nid dim ond ieithoedd Ewropeaidd."

Nifer y disgyblion ysgol sy'n dysgu Mandarin drwy brosiectau Sefydliad Confucius Caerdydd

  • 2011-2012: 1,714
  • 2012-2013: 2,510
  • 2013-2014: 1,370
  • 2014-2015: 3,303
  • 2015-2016: 3,702
  • 2016-2017: 4,109

Ffynhonnell: Sefydliad Confucius Caerdydd

Dywedodd bod yr athrawon sy'n dod o China yn cyfrannu i bynciau eraill fel mathemateg a gwyddoniaeth hefyd.

"Mae pob pwnc wedi bod yn rhan o hyn ac mae wedi trawsnewid y cwricwlwm," meddai.

"Mae'r ffaith bod Mandarin yn rhywbeth hollol newydd a hollol wahanol yn apelio i'r disgyblion, nid yn unig y ffordd hollol wahanol o siarad ond hefyd y caligraffi."

Ychwanegodd: "Mae bendant yn mynd yn groes i'r trend am ieithoedd modern, wedyn mae'n helpu disgyblion i ennyn diddordeb mewn ieithoedd eraill falle yn y dyfodol."

Image copyright Sefydliad Confucius

Dywedodd cyfarwyddwr y sefydliad yng Nghaerdydd, Dr Catherine Chabert, mai "codi pontydd rhwng China a gweddill y byd" oedd pwrpas y sefydliad.

Ynghyd â "chydlynu hyfforddiant athrawon lleol", mae'r corff yn cynnig "cyrsiau trochi" a theithiau i China - fel arfer i Xiamen.

"Dyma be' 'dyn ni'n ei wneud - unrhyw beth sy'n helpu athrawon lleol i fynd amdani a chynyddu'r ddarpariaeth ar iaith a diwylliant China.

'Datblygu dealltwriaeth'

Yn ôl Dr Chabert, y gobaith ydy bod cael athrawon ifanc sy'n dod draw o China yn ennyn diddordeb.

"Y cynharaf 'dych chi'n cael cyswllt â iaith a diwylliant tramor, y mwya' tebygol 'dych chi i ddatblygu diddordeb - mae ymchwil yn dangos hynny'n glir," meddai.

"Mae'r ystadegau yna - yn amlwg mae nifer cynyddol o ddisgyblion yn ymwneud â diwylliant a iaith China.

"Ond nid iaith yn unig sy'n bwysig, ond datblygu dealltwriaeth o'r ffaith nad ydyn ni i gyd yr un fath."

Pynciau Cysylltiedig

Straeon perthnasol