Brawd a ffrind agos i Dafydd Dafis yn trafod ei farwolaeth

Image copyright S4C
Image caption Y diweddar Dafydd Dafis

Ym mis Ebrill eleni, bu farw'r cerddor ac actor Dafydd Dafis yn 58 oed. Roedd o wedi lladd ei hun.

Mae ei frawd wedi bod yn siarad am farwolaeth Dafydd ar raglen Y Byd ar Bedwar, sy'n cael ei darlledu nos Fawrth.

Dywedodd Rhys Davies, sy'n rhedeg theatr Y Stiwt yn Rhosllannerchrugog ger Wrecsam, bod ei frawd wedi diodde' o iselder ers rhai blynyddoedd.

"Oedd y broses mor araf ddaru neb sylwi be' oedd yn digwydd," meddai.

"Ond ar ôl dipyn oedd pawb wedi gweld bod o'n dipyn bach mwy withdrawn am bethau.

"Does neb yn gwybod sut 'nath o gychwyn… wyrach bod o'n rhywbeth i 'neud hefo gwaith, wyrach oedd o ddim yn cael y gwaith oedd o isio.

"Oedd gwaith wedi mynd bach yn brin iddo fo a dyna be' oedd y pwynt troi iddo fo."

Rhys Evans Image copyright ITV Cymru Wales
Image caption Rhys Davies, brawd Dafydd Dafis

'Mynd ar goll yn aml'

Dros y blynyddoedd roedd Dafydd Dafis wedi dod yn wyneb cyfarwydd i wylwyr S4C gan ymddangos mewn dramâu poblogaidd fel Rownd a Rownd, Pen Talar a Tipyn o Stad.

Roedd o hefyd wedi ennill clod am ei waith ar y llwyfan ac am ei ddawn fel canwr a cherddor.

Bu'n gystadleuydd sawl gwaith ar Cân i Gymru, a daeth y gân 'Tŷ Coz' gafodd ei pherfformio yn 1987 yn un o'i ganeuon mwyaf adnabyddus.

Ond yn y blynyddoedd diwetha' roedd o wedi rhoi'r gorau i berfformio ac yn gwneud bywoliaeth fel cogydd ger ei gartre' ym Miwmares, Ynys Môn.

Roedd yr actor Rhys Parry Jones yn un o'i ffrindiau pennaf. Roedd gweld dirywiad Dafydd, meddai, yn torri ei galon.

"Oedd gweld Dafydd yn colli ffydd a cholli diddordeb yn y pethe oedd e mewn cariad gyda - y ddau gyfrwng cerddoriaeth ac actio - oedd e'n erchyll.

"Roedd Dafydd yn arfer dweud yn ystod y misoedd ola': 'I could do with a hug' - jyst mor unig. Ond bod e wedi bod mor unig ar yr eiliadau ola'... i fi, mae hynna'n dorcalonnus."

Rhys Parry Jones
Image caption Roedd yr actor Rhys Parry Jones, i'w weld yma yn 2003, yn ffrind agos i'r diweddar Dafydd Dafis

Yn ôl ei frawd, roedd Dafydd wedi trio lladd ei hun unwaith o'r blaen ac roedd yn aml yn mynd ar goll.

"Oedd o yn mynd allan weithiau a neb yn gwybod ble oedd o'n mynd," meddai Rhys Davies.

"Oedd o'n aros allan trwy'r nos a neb yn gwybod os oedd o'n aros gyda ffrindiau neu'n aros allan yn yr awyr agored. Dwi'n meddwl oedd o yn aros allan yn yr awyr agored yn rhywle trwy'r nos."

Dywedodd bod yn rhaid i bobl sy'n diodde' o iselder i siarad am eu problemau ac i chwilio am help.

"Y peth dwi'n gobeithio sy'n dod allan o'r rhaglen yma ydy 'neud yn siŵr bod o ddim yn digwydd i bobl eraill a theuluoedd eraill," meddai.

"Dwi'n siŵr neith o, ond os ydy o'n helpu neu'n safio un person fysa hynny'n rhywbeth."

Y Byd ar Bedwar, S4C, nos Fawrth, 5 Rhagfyr, 21:30