Yr ateb i ddenu plant oddi ar eu sgriniau cyfrifiadurol?

Image copyright Wildcraft Adventure

Yn oes y teclynnau electronig mae hi'n anodd perswadio plant i roi eu sgriniau o'r neilltu a mynd allan i chwarae. Ond mae cwpl o Wrecsam yn ceisio newid pethau a throi'r sefyllfa ar ei phen.

Beth am annog plant i fwynhau'r anturiaethau y maen nhw yn eu cael ar eu ffonau a'u cyfrifiaduron yn yr awyr iach?

Mae James Kendall a'i bartner Lea Wakeman yn egluro sut yr aethon nhw ati i sefydlu Wildcraft Adventure.

"Adeiladu den, cynnau tân, helfa, defnyddio offer miniog... Mae hyd yn oed angenfilod wrth law i geisio eu dychryn nhw," meddai James Kendall wrth sôn am yr amryw o weithgareddau sydd ar gael ar eu diwrnodau antur nhw.

Wrth dreulio'r diwrnod yn yr awyr agored, mae tasgau yn cael eu rhoi i'r 'chwaraewyr' sef y plant, a heriau sy'n debyg iawn i'r rhai sydd ar eu hoff gemau cyfrifiadur.

Yn Wrecsam y mae llawer iawn o'r gweithgareddau'n digwydd, gyda gerddi Erddig a Chastell y Waun yn gefnlenni naturiol, hardd i blant.

Ond mae yna weithdai ar draws Cymru gyfan hefyd mewn llefydd fel Aberystwyth, Abertawe, Llandrindod a Chaerdydd.

Image caption James Kendall a Lea Wakeman

Ailgreu'r profiad cyfrifiadurol yn yr awyr iach

"Daeth gwreiddyn y syniad o wneud y gweithdai yma wrth eistedd yn yr ardd un noson braf o haf," meddai James.

Roedd Lea a finnau yn crafu pen. Sut i gael plant sy'n gaeth i'w sgriniau mas i'r awyr agored, ac i ymdrochi ym myd natur, mewn ffordd lle fydden nhw'n dewis mynd tu fas yn hytrach na chwarae gemau cyfrifiadur?"

Daeth yr ateb yn reit hawdd, meddai. Yn syml, rhaid oedd mynd â'r gemau fideo allan i'r awyr agored!

"Ro'n ni'n awyddus i greu profiad a fyddai'n trochi'r plant mewn ffordd y bydden nhw'n eu hadnabod, ond hefyd eu cyflwyno nhw i'r holl antur sy'n perthyn i'r awyr agored. Mae mor bwysig iddyn nhw ac mae'n rhoi cyfle i greadigrwydd dyfu drwy chwarae gyda phlant eraill.

"Mae gemau fideo yn gallu bod yn grêt, ond dw i ddim yn meddwl eu bod nhw'n dysgu hunan-hyder na sgiliau cymdeithasol o gwbwl, yn wahanol iawn i chwarae go iawn tu allan. Rhyddid go iawn!"

Image copyright Wildcraft Adventure

Minecraft yn eu milltir sgwar

"Wrth ddechrau'r busnes roedd hi'n hollol glir i ni fod plant yn cael boddhad pur wrth chwarae gemau fideo fel Minecraft,Clash of Clans a Terraria - ond eto, roedd hyn yn broblem fawr i rieni, a oedd yn awyddus iawn i'w plant i gael amser cyfyngedig ar sgriniau bach a mawr," meddai James.

Mae e'n cyfaddef ei hun fod technoleg yn wych, a bod yna le iddo yn ein bywyd bob dydd. Ond mae angen y balans cywir.

"Mae'n bwysig iawn i blant i dyfu fyny, yn gwybod am y datblygiadau technoleg ddiweddaraf. Ond mae'n hollbwysig hefyd eu bod nhw'n cael eu magu i garu byd natur, ac i ddangos parch i'r byd o'u cwmpas nhw.

"Mae chwarae Wildcraft yn yr awyr iach nid yn unig yn ffordd arbennig o gadw'n heini ond mae hefyd yn hybu creadigrwydd, ac yn helpu'r plant i ddatblygu sgiliau cymdeithasol, sy'n angenrheidiol mewn sawl agwedd o fywyd.

"Mae'r cyfan dan oruchwyliaeth arweinyddion gweithgareddau awyr agored profiadol, sy'n bwysig iawn. A thu ôl i'r holl bethau mae yna elfen addysgol, lle mae'r plant yn dysgu am fy natur, ac maen nhw'n defnyddio sgiliau meddwl a mathemategol er mwyn cadw cyfrif ar bwyntiau bob tîm."

Image copyright Wildcraft Adventure
Image caption Ail-greu 'Minecraft' yn yr awyr iach

Antur ar draws y byd

Mae'r plant wrth eu boddau yn cymryd rhan, meddai, gyda rhai ohonyn nhw yn dod yn ôl llond llaw o weithiau er mwyn trio ennill y gêm.

"Ry'n ni wedi lledaenu'r antur ymhellach na Chymru fach yn barod, gyda llwyddiant mawr draw yn America a Seland Newydd.

"Ond bydden ni wrth ein boddau pe bawn ni'n gallu mynd â'r anturiaethau ymhellach fyth ar draws y byd, a chynnig ysbrydoliaeth i fwy o blant a'u rhieni."

Stori: Llinos Dafydd