Cyfoeth Naturiol Cymru yn pryderu am ei gyllid

Afon Image copyright Getty Images

Mae cadeirydd Cyfoeth Naturiol Cymru wedi dweud bod y corff angen mwy o eglurder gan Lywodraeth Cymru am ei rôl a'i gyllid at y dyfodol.

Dywedodd Diane McCrea fod mwy o gyfrifoldebau yn cael eu gosod ar y corff ar adeg pan fo'i arian yn prinhau.

Rhybuddiodd bod perygl y bydd CNC yn ei chael yn anodd "cyflawni ei uchelgais".

Dywedodd Llywodraeth Cymru eu bod yn gorfod gwneud "penderfyniadau anodd" wrth i bolisi llymder Llywodraeth y DU barhau.

Torri 500 o staff

Mae'n bum mlynedd ers i Gyfoeth Naturiol Cymru gael ei sefydlu i gasglu cyfrifoldebau dros yr amgylchedd dan yr un to.

Ond ers 2013, mae wedi wynebu toriadau termau real o 11% i'w waith atal llifogydd, a 35% ar gyfer popeth arall.

I ddelio â'r toriadau, mae'r corff wedi "ailstrwythuro'r sefydliad", gan golli 500 o staff.

Image caption Mae Diane McCrea yn alw hefyd am setliad ariannol mwy hirdymor i'r corff

Yn y cyfamser, mae ei restr o ddyletswyddau - sy'n sylweddol yn barod yn ôl Ms McCrea - yn cynyddu ymhellach yn dilyn pasio deddfwriaeth newydd yn ymwneud â'r amgylchedd a buddiannau cenedlaethau'r dyfodol.

Mae hi'n galw am fwy o eglurdeb gan weinidogion ynglŷn â'r hyn maen nhw'n disgwyl i'r rheoleiddiwr ei flaenoriaethu.

"Dydyn ni ddim yn gallu bod ym mhobman, yn gwneud popeth fel mai rhai pobl yn ei ddisgwyl," meddai Ms McCrea.

"Mae'n rhaid i ni flaenoriaethu a rhoi arian ble 'dyn ni'n gallu gwneud y gwahaniaeth mwyaf."

Codi arian eu hunain

Mae grwpiau pysgota wedi bod ymysg y rheiny sydd wedi codi pryderon am effaith toriadau ar allu CNC i gyflawni ei gyfrifoldebau.

Mae Ms McCrea hefyd eisiau Llywodraeth Cymru i'w helpu i godi mwy o arian eu hunain, a newid y gyfraith fel bod modd iddyn nhw, er enghraifft, gadw peth o'r arian sy'n deillio o brosiectau ynni adnewyddadwy ar eu tir nhw.

Mae'n galw hefyd am setliad ariannol mwy hirdymor, yn hytrach na phenderfyniadau blynyddol ar ei gyllid.

Image copyright Getty Images
Image caption Cafodd Cyfoeth Naturiol Cymru ei sefydlu i gasglu cyfrifoldebau dros yr amgylchedd dan yr un to

Pryder am gyllid CNC oedd testun adroddiad diweddaraf Pwyllgor Newid Hinsawdd, Amgylchedd a Materion Gwledig y Cynulliad.

Rhybuddiodd bod "gwahaniaeth barn" rhwng y corff a'r Ysgrifennydd Materion Gwledig, Lesley Griffith, wedi iddi ddweud na fydd toriadau i'w gyllid yn golygu bod CNC yn llai gwydn.

Mae'r pwyllgor wedi gofyn i Lywodraeth Cymru adrodd yn ôl mewn chwe mis ar ôl cynnal adolygiad o allu'r corff i gyflawni ei holl gyfrifoldebau.

Dywedodd Llywodraeth Cymru eu bod yn "gweithio'n agos gyda CNC i ganfod rhagor o ffynonellau incwm".

"Rydyn ni'n cydnabod pryderon CNC ond mae agenda llymder Llywodraeth y DU yn golygu bod gennym ni oll benderfyniadau anodd i'w gwneud," meddai llefarydd.

Pynciau Cysylltiedig

Straeon perthnasol