Trethi busnes yn cyfrannu at fwy o siopau gwag?

Siopau gwag yn Aberystwyth
Image caption Mae nifer o siopau gwag ar Ffordd y Môr yn Aberystwyth

Mae Siambr Fasnach Aberystwyth yn dweud bod lefel trethi busnes yn rhannol gyfrifol am nifer y siopau gwag yn y dref.

Yn ôl y siambr, mae'r drefn bresennol o osod y dreth yn golygu bod busnesau gwledig yn cael eu taro'n waeth na rhai mewn dinasoedd a threfi mwy.

Mae un aelod wedi awgrymu bod y gost yn Aberystwyth yn debyg i'r hyn fyddai rhywun yn ei dalu yng nghanol Manceinion.

Ond mae Llywodraeth Cymru'n mynnu bod help ar gael i fusnesau ym mhob rhan o'r wlad.

Fformiwla

Mae sawl siop wag eisoes yng nghanol Aberystwyth, a bydd rhagor yn cau yn fuan, gan gynnwys siop Thorntons.

Mae lefel treth busnes yn dibynnu ar werth yr eiddo, yn ôl asesiad gan swyddog gwerthuso.

Yn ôl y fformiwla bresennol yng Nghymru mae busnes yn gorfod talu 50c mewn treth am bob £1 o werth yr eiddo.

Image caption Dywedodd Eirian Reynolds o Siambr Fasnach Aberystwyth bod y "baich yn mynd lan a lan"

Mae gostyngiadau ar gael ond dyw bil treth busnes o dros £10,000 y flwyddyn ddim yn anarferol.

Dywedodd Eirian Reynolds, Ysgrifennydd Siambr Fasnach Aberystwyth: "O'dd un o'n aelodau ni wedi darganfod y byddai hi'n talu, yn ôl y metr sgwâr, yr un dreth yng nghanol Manceinion â beth o'dd hi'n ei dalu yn Aberystwyth.

"Yn bendant mae nifer fawr o'n aelodau yn ffeindio bod y baich yn mynd lan a lan a sdim byd allen nhw wneud ymbiti fe.

"Rhoi prisie lan yn un peth ond wedyn chi'n mynd i gael llai o bobl yn dod mewn i'ch siop chi."

Image caption Bydd cwmni Thorntons yn cau eu siop yn Aberystwyth ddiwedd y mis

Mae Chamagne Lloyd yn cadw siop ddefnydd ac addasu dillad Buttons & Bows ers mis Awst mewn lleoliad canolog ar stryd fawr Aberystwyth.

Mae hi hefyd yn cadw siop yn Aberaeron ers 10 mlynedd ac yn dweud bod y dreth fusnes yn "uwch yn Aberystwyth... ni'n credu am ein bod ni ar y stryd fawr".

Yn ôl Aled Rees, perchennog siop lyfrau Siop y Pethe, mae talu trethi yn rhan annatod o redeg busnes.

"Rhaid meddwl hefyd bod e ddim yn mynd i aros yr un peth o'r diwrnod cyntaf," meddai.

"Mae gobaith bod nhw'n dod lawr, ond wedyn maen nhw'n gallu mynd lan hefyd, felly mae'n rhaid meddwl am hynny wrth gynllunio."

Image caption Yn ôl Aled Rees mae'n rhaid ystyried maint tebygol trethi wrth gychwyn a chynnal busnes

Yn ôl Llywodraeth Cymru mae'r swyddfa gwerthuso yn ystyried yr economi leol fel rhan o'r broses o osod lefel y dreth.

Ychwanegodd bod £110m ar gael eleni i helpu busnesau bach dalu eu biliau ac y bydd y cymorth ar gael yn barhaol o fis Ebrill ymlaen.

Pynciau Cysylltiedig