Y Cymro sy'n achub coedwigoedd Japan

fff Image copyright YouTube

Mae o wedi gorfod lladd eirth i amddiffyn ei fywyd, wedi cyflwyno 'karate' i'r gorllewin ac achub coedwigoedd yn Japan. Ydy, mae o wedi bod yn fywyd llawn antur i fachgen o Gastell-nedd.

Pan yn ddeunaw oed aeth CW Nicol i astudio hwyiaid mwythblu (eider ducks) yng nghylch yr Arctig a bu'n byw gyda phobl yr Inuit am gyfnod.

Mae'n debyg iddo gael ei fwlio pan roedd yn blentyn ac oherwydd hynny dechreuodd ymddiddori mewn karate gan symud i Japan i astudio'r grefft. Yn ddiweddarach aeth i'r brifysgol yno a dysgu'r Siapanaeg yn rhugl.

Roedd yr awch am antur yn parhau ac ar ddiwedd y ddegawd symudodd i Ethiopia i fod yn warden mewn parc bywyd gwyllt cyn dod yn ôl i Japan i sgwennu am ei anturiaethau yn Affrica.

Mae ei gyfrol Moving Zen gafodd ei chyhoeddi yn 1975 yn cael ei chydnabod fel y llyfr wnaeth gyflwyno karate i'r gorllewin.

Dechreuodd sgwennu llyfrau yn yr iaith frodorol a daeth yn arbenigwr ar faterion morwrol a chadwraethol. Enillodd wobr yn 1980 am ysgrifennu drama deledu yn y Siapanaeg.

Mae rhai o'i gyfrolau wedi eu cyfieithu i nifer o ieithoedd gan gynnwys yr iaith Coreaidd a'r Fongoleg.

Image caption Un o'r pyllau dŵr mae C W Nicol wedi ei adfer yn Nagano

Yng nghanol yr 80au fe brynodd hyd at 47,000km sgwâr o dir anghysbell yn Nagano, rhyw deir awr o daith ar y trên o Tokyo. Ac yno yn 2002 y sefydlodd Ymddiriedolaeth Coetir Afan, wedi ei enwi ar ôl coedwig yn ei fro enedigol yn y de.

Gweithiodd yn ddiflino gan ddefnyddio celfi traddodiadol a cheffylau i glirio tir diffaith, plannu coed a symud cerrig yn y nentydd er mwyn dyfrhau'r tir yn fwy effeithiol.

Erbyn heddiw mae yno 148 gwahanol fathau o goed. Mae'n gartref hefyd i rywogaethau prin o anifeiliaid yn ogystal ag eirth du a'r llwynog coch.

"Os y galla' i newid Japan a gwneud i'r bobl yma gymryd gofal o'r fforestydd yma, byddai'n hapus," meddai.

Image copyright Getty Images
Image caption CW Nicol yn dangos ffrwyth ei lafur yng Ngoediwg Afan, Nagano i'r Tywysog Siarl a'r Dywysoges Takamado yn 2008