Llywodraeth: 'Meddyginiaeth ar gael yn gynt i gleifion'

Medicine Image copyright scanrail/Getty Images

Mae meddyginiaeth newydd ar gael i gleifion ymhen 10 diwrnod ar gyfartaledd ar ôl cael eu cymeradwyo, yn ôl Llywodraeth Cymru.

Bwriad sefydlu cronfa driniaeth newydd gwerth £80m oedd cael y cyffuriau i gleifion yn gynt.

Roedd targed o 60 diwrnod wedi ei nodi ar y cychwyn, ond o fewn chwe mis roedd meddyginiaeth ar gael o fewn 17 diwrnod, ac mae'r cyfartaledd bellach wedi gostwng ymhellach.

Ers y llynedd mae 82 o gyffuriau newydd wedi eu cymeradwyo gan gynnwys 20 cyffur ar gyfer canser.

'Camp aruthrol'

Roedd y gronfa yn un o addewidion maniffesto Llafur, gyda'r Prif Weinidog Carwyn Jones yn ymweld ag Ysbyty Llandochau ger Caerdydd i nodi blwyddyn ers ei sefydlu.

"Mae cyrraedd a mynd y tu hwnt i'n targed o 60 diwrnod {am driniaeth} yn gamp aruthrol ac yn gwneud gwahaniaeth go iawn i fywydau pobl," meddai.

Daeth y gronfa i fodolaeth y llynedd. Mae'n werth £16m ac fe ddaeth yn dilyn pryderon fod byrddau iechyd yn rhy araf ac anghyson wrth ganfod arian ar gyfer triniaethau newydd oedd wedi'u cymeradwyo.

Fel rhan o'r gronfa mae cyffuriau sy'n cael eu cymeradwyo gan y Sefydliad Cenedlaethol dros Ragoriaeth mewn Iechyd a Gofal (NICE) a Grŵp Strategaeth Feddyginiaethau Cymru Gyfan (AWMSG) bellach ar gael yn gynt.

Mae'r byrddau iechyd hefyd yn disgwyl cyflwyno meddyginiaethau pan fydd penderfyniad yn cael ei wneud, ac nid aros tan ddiwedd unrhyw gyfnod apêl.

Dadansoddiad gohebydd iechyd BBC Cymru, Owain Clarke

Cyn sefydlu'r gronfa doedd hi ddim yn anarferol i glaf orfod aros dros gant o ddiwrnodau cyn gallu derbyn triniaeth newydd - ac roedd y broses yn llawer arafach mewn rhai byrddau iechyd nag eraill.

Yn ôl Llywodraeth Cymru mae triniaethau newydd bellach yn cael eu cyflwyno ddeng niwrnod yn unig, ar gyfartaledd, ar ôl iddyn nhw gael sêl bendith yr arbenigwyr.

Mae'r Llywodraeth hefyd yn mynnu fod y gronfa Gymreig yn decach na chronfeydd cyffuriau Lloegr a'r Alban - gan fod modd defnyddio'r arian ar gyfer meddyginiaethau ar gyfer unrhyw gyflwr - nid dim ond canser ac afiechydon prin.

Un o'r cyffuriau newydd sydd bellach ar gael yw migalastat, sef tabled sy'n helpu pobl gyda salwch Fabry.

Mae'n gyflwr genetig sy'n gallu niweidio'r galon, yr arennau a'r system nerfau ac yn lleihau bywyd y dioddefwr i rhwng 40 a 50 oed.

Roedd cleifion wedi gorfod derbyn triniaeth ensym yn yr ysbyty ddwywaith y mis, ond bellach mae meddyginiaeth ddyddiol ar gael sy'n fwy cyfleus i'r claf ac i'r gwasanaeth iechyd.

Image caption Dywedodd Cindy Jones y bydd ei chyffur newydd yn gwneud "gwahaniaeth anferth" i ansawdd ei bywyd

Cafodd Cindy Jones ddiagnosis o glefyd Fabry nôl yn 1970, ynghyd â gweddill ei theulu.

Cyn i'r feddyginiaeth newydd ddod ar gael roedd rhaid iddi deithio i Lundain bob rhyw chwe mis, a hefyd derbyn triniaeth yn Ysbyty Llandochau, Bro Morgannwg, am awr a hanner bob pythefnos.

Dywedodd: "Dim ond heddiw dwi'n dechrau ar y cyffur newydd, felly mae gen i ddiddordeb gweld pa sgil effeithiau fyddai'n eu cael o gymharu â'r arllwysiadau blaenorol.

"Yn y gorffennol mae'r driniaeth wedi cyfyngu llawer a beth y allai ei wneud, felly do'n i methu mynd am drip i America neu rywbeth fel yna... fe fydd hwn yn gwneud gwahaniaeth anferth i mi."

Dywedodd yr Ysgrifennydd Iechyd Vaughan Gething ei fod yn "falch iawn" gyda'r cynnydd yn y gronfa yn ei blwyddyn gyntaf.

Mae'r meddyginiaethau newydd yn cynnwys triniaeth ar gyfer Crohn's, y cyflwr uveitis sy'n effeithio ar y llygaid, Fibrosis Cystig ac asthma.

Mae Lloegr a'r Alban wedi sefydlu cronfeydd ar gyfer meddyginiaethau newydd yn ogystal ond ar gyfer salwch penodol.

Yn Lloegr mae 'na gronfa ar gyfer cyffuriau canser newydd, tra mae'r Alban yn darparu arian ychwanegol i dalu am feddyginiaethau i gleifion sydd â chyflyrau prin neu salwch angheuol.

Pynciau Cysylltiedig

Straeon perthnasol