BBC Cymru Fyw

Digwyddiadau'n dathlu'r iaith ar Ddydd Miwsig Cymru

Published
image copyrightDydd Miwsig Cymru

Bydd digwyddiadau'n cael eu cynnal ar draws y wlad ddydd Gwener i ddathlu Dydd Miwsig Cymru.

Nod y diwrnod yw cael cyfle i ddathlu cerddoriaeth Gymraeg, dysgu mwy am yr iaith drwy ei cherddoriaeth a defnyddio'r Gymraeg yn gymdeithasol.

Mae'n rhan o ymgyrch ehangach Llywodraeth Cymru i gyrraedd y targed o filiwn o siaradwyr Cymraeg erbyn 2050.

Gyda'r digwyddiad bellach yn ei thrydedd flwyddyn, mae'r llywodraeth wedi cyfrannu £110,000 at gynnal y diwrnod eleni.

Dywedodd Gweinidog y Gymraeg mai'r nod oedd dyblu'r nifer sy'n defnyddio'r iaith yn gymdeithasol.

'Defnyddio'r iaith yn gymdeithasol'

Dywedodd Elan Evans, cynorthwyydd marchnata Clwb Ifor Bach a threfnydd gigs Twrw, bod y diwrnod yn "sicr yn help" i gyrraedd targed siaradwyr Cymraeg y llywodraeth.

"Mae Dydd Miwsig Cymru'n gyfle i ni ddefnyddio lleoliadau eraill a gweithio gyda phobl newydd er mwyn cael cerddoriaeth Gymraeg allan at ystod fwy eang o bobl - dim jyst siaradwyr Cymraeg," meddai.

image captionDywedodd Elan Evans mai nod y diwrnod yw "cael cerddoriaeth Gymraeg allan at ystod fwy eang o bobl"

"Mae'n ffordd fwy cymdeithasol o ddefnyddio'r iaith Gymraeg, a llai stuffy efallai na mynd i rywbeth fel gwers Gymraeg.

"Mae'n ddiwylliant newydd i lot o bobl."

1.3 miliwn awr

Yn ôl ffigyrau sydd wedi'u rhyddhau'n arbennig ar gyfer y diwrnod gan wasanaeth ffrydio Spotify, fe wnaeth pobl wrando ar 1.3 miliwn o oriau o gerddoriaeth Gymraeg ar y gwasanaeth yn 2017.

Yr artistiaid dwyieithog gafodd eu chwarae fwyaf oedd The Joy Formidable, Super Furry Animals a Cate Le Bon.

Gwenno, Yws Gwynedd, Bryn Fôn, Al Lewis a Sŵnami oedd yr artistiaid Cymraeg eu hiaith gafodd eu ffrydio fwyaf.

image captionRoedd Gwenno ymysg yr artistiaid Cymraeg gafodd eu ffrydio fwyaf

Yn siarad ar y Post Cyntaf, dywedodd Gweinidog y Gymraeg a Dysgu Gydol Oes, Eluned Morgan, mai'r nod oedd sicrhau bod pobl yn defnyddio'r Gymraeg yn gymdeithasol.

"Mae lot o bobl yn gallu siarad Cymraeg ond faint ohonyn nhw sy'n defnyddio'r Gymraeg?

"A dyna yw prif nod y diwrnod yma, i sicrhau bod pobl yn deall bod nhw yn gallu cymdeithasu yn y Gymraeg y tu fas i furiau'r ysgol."

Dywedodd hefyd y byddai llwyddiant y diwrnod yn cael ei fesur drwy'r targed o filiwn o siaradwyr Cymraeg.

"Mae hwn yn rhywbeth fyddwn ni ddim yn gallu ei fesur dros nos, ond byddwn ni yn mesur tuag at y targed o filiwn o siaradwyr," meddai.

"Ar hyn o bryd mae tua 20% o bobl yn gallu siarad Cymraeg, dim ond 10% sy'n defnyddio'r Gymraeg, ac mae hynny'n nod i ni - dyblu faint sy'n defnyddio'r Gymraeg..."

'Trio dal sylw'

Mae creu rhestrau chwarae ar y gwasanaethau yma'n rhan fawr o'r diwrnod eleni, gyda chwe rhestr chwarae arbennig wedi'u creu sy'n cwmpasu genres gwahanol o gerddoriaeth Gymraeg.

Un sydd wedi bod yn gyfrifol am y rhain yw'r DJ a'r darlledwr, Gareth Potter, sy'n dweud bod gan gerddoriaeth y gallu i ysbrydoli.

"Nod y peth ydy trio dal sylw pobl sydd efallai ddim yn gwrando cymaint yn Gymraeg," meddai.

"Fi wedi anelu nhw at bobl sy'n licio miwsig, ond sydd efallai ddim yn ymwybodol o lot o'r stwff Cymraeg - felly mae'n rhoi man dechrau.

"Dylech chi ddim tanbrisio effaith cerddoriaeth - mae'n ddiwylliant poblogaidd a phwysig.

"'Dwi ddim yn meddwl ei bod yn gyd-ddigwyddiad bod ffrwydrad wedi bod mewn pop Cymraeg yn yr 80au a'r 90au cyn refferendwm '97."

image copyrightDydd Miwsig Cymru
image captionMae rhestrau chwarae arbennig wedi'u creu ar gyfer y diwrnod

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru bod modd defnyddio cerddoriaeth fel rhan o'u cynllun ehangach i hybu'r defnydd o'r iaith.

Mae ystadegau gwefannau cymdeithasol, nifer yr ymwelwyr i'r wefan a ffurflenni adborth sy'n cael eu dosbarthu yn y digwyddiadau yn helpu, meddai.

Yn y tymor hir bydd y llywodraeth hefyd yn casglu'r data ynglŷn ag agweddau plant a phobl ifanc at gerddoriaeth.

Ychwanegodd y llefarydd mai dim ond dros y tymor hir y bydd modd mesur effaith digwyddiadau fel yma.

Mae manylion am yr holl ddigwyddiadau sy'n cael eu cynnal fel rhan o Ddydd Miwsig Cymru ar gael ar y wefan.

Pynciau Cysylltiedig

  • Diwylliant Cymru
  • Yr iaith Gymraeg
  • Cerddoriaeth

Straeon perthnasol

  • Oes aur newydd i gerddoriaeth Gymraeg?