Llywodraeth yn ystyried treth tir gwag i hybu adeiladu

Tir gwag

Bydd tirfeddianwyr sydd â safleoedd gwag yn gorfod talu treth ar dir gwag dan gynlluniau gan Lywodraeth Cymru.

Yn ôl gweinidogion, bydd yn annog cwmnïau i adeiladu ac yn atal tir rhag bod yn segur.

Dim ond tir lle mae yna eisoes ganiatâd cynllunio i adeiladu, neu dir sy'n rhan o gynllun datblygu lleol fyddai'n cael ei drethu.

Mae rhai beirniaid wedi cyhuddo busnesau o 'fancio' tir - ei gadw tan fod ei werth yn cynyddu, yn hytrach nag adeiladu arno.

Ond mae adeiladwyr tai wedi codi pryderon am y dreth, oedd yn un o bedair oedd yn cael eu hystyried gan Lywodraeth Cymru wrth ddefnyddio pwerau newydd sydd wedi eu datganoli.

'Tai yn flaenoriaeth'

Dywedodd yr Ysgrifennydd Cyllid, Mark Drakeford fod tai yn "flaenoriaeth" i'r llywodraeth.

"Gallai treth ar dir gwag atal yr arfer o fancio tir a pheidio datblygu tir o fewn yr amserlen ddisgwyliedig", meddai.

"Mae ardoll tir gwag Gweriniaeth Iwerddon yn fan cychwyn defnyddiol i ystyried sut gallai treth ar dir gwag weithredu yng Nghymru.

"Mae'r model sydd eisoes yn bodoli yng Ngweriniaeth Iwerddon a ffocws cymharol gyfyng y dreth yn golygu mai dyma'r syniad mwyaf addas o'r pedwar ar y rhestr fer ar gyfer profi Deddf Cymru."

Dywedodd Ifan Glyn o Ffederasiwn y Meistri Adeiladu bod sawl rheswm posib am oedi wrth ddatblygu tir, gan gynnwys cynllunio annigonol, diffyg gweithwyr gyda sgiliau neu ddiffyg deunyddiau.

Ar BBC Radio Wales dywedodd: "Os oes treth sy'n canolbwyntio'n uniongyrchol ar fancio tir am resymau ariannol i gynyddu elw, yna byddwn ni'n cytuno'n llwyr gyda hynny.

"Ond ein pryder ni yw nad ydyn ni'n gweld sut y gallai'r dreth yma wahaniaethu rhwng tir sy'n cael ei fancio am reswm ariannol a thir sydd ddim yn cael ei ddatblygu oherwydd rhesymau y tu allan i reolaeth y datblygwr."

Trethi newydd

Bydd rhaid i'r Senedd yn San Steffan a Llywodraeth y DU gymeradwyo'r dreth cyn ei chyflwyno.

Bydd Mr Drakeford yn esbonio'r camau nesaf yn y broses i Aelodau Cynulliad ddydd Mawrth.

Y syniadau eraill am drethi newydd oedd ardoll gofal cymdeithasol; treth ar blastig untro a threth ar dwristiaeth.

Mae'r Ceidwadwyr wedi gwrthod syniad y dreth ar dwristiaeth fyddai'n cael ei dalu ar dai gwyliau, tra bod Plaid Cymru wedi galw am gyflwyno treth ar blastig i leihau gwastraff.

Mae Llywodraeth Cymru yn gobeithio gweithio gyda Llywodraeth y DU ar dreth ar blastig.

Bydd dwy dreth newydd yn dod i rym ym mis Ebrill - y dreth tirlenwi a'r dreth trafodion tir, sy'n disodli'r dreth stamp.

Pynciau Cysylltiedig

Straeon perthnasol