Benthycwyr yn mantesio ar 300 o bobl yng Nghymru

benthyca anghyfreithlon

Mae ymchwil wedi dangos bod dros 300 o bobl yng Nghymru wedi diodde' wrth law benthycwyr arian anghyfreithlon dros y ddwy flynedd ddiwethaf.

Mae Uned Benthyca Arian Anghyfreithlon Cymru (UBAAC) yn dweud eu bod wedi datgelu benthyciadau anghyfreithlon o £1.3m a 322 o ddioddefwyr yn 2016 a 2017.

Yn ôl Ryan Evans o UBAAC mae mwy o achosion yn dod i'r amlwg, ac mae benthycwyr anghyfreithlon yng Nghymru yn dod yn "fwy trefnus".

Dywedodd un fam o Gaerdydd fod benthycwyr anghyfreithlon wedi bygwth llosgi ei thŷ i lawr.

Ychwanegodd fod hynny wedi arwain ati hi'n niweidio'i hun, gan ddweud: "Roeddwn i'n meddwl y byddwn i'n marw os na fydden nhw'n cael mwy o arian."

Bygythiadau

Dywedodd dioddefwr arall o Abertawe: "Doedd gen i ddim digon [o arian]... roeddwn i'n methu bwyta'n iawn, methu cael dillad i fy mhlant.

"Os na fyddwn i'n talu, fe wnaethon nhw fygwth fy nghuro i o flaen fy mhlant."

Image caption Dywedodd Ryan Evans ei bod yn bwysig fod dioddefwyr yn siarad gyda'r awdurdodau

Mae UBAAC - a sefydlwyd yn 2008 - wedi cynnal 29 ymchwiliad dros y ddwy flynedd ddiwethaf, gan arwain at 11 o erlyniadau llwyddiannus.

Mae hynny'n cynnwys benthycwr anghyfreithlon o Gaerffili gafodd ei garcharu am dair blynedd a hanner ym mis Rhagfyr y llynedd am dargedu 116 o bobl.

Mae UBAAC wedi darparu cefnogaeth i 213 dioddefwr, gan gynnwys cymorth llunio cynllun ad-dalu am ddyled cyfreithlon (megis rhent, trydan a nwy) a chynnig cyngor ar faterion cartrefu, iechyd a budd-daliadau.

'Trais go iawn'

Dywedodd Mr Evans bod embaras neu ofn dial yn aml yn rhwystro dioddefwyr rhag adrodd eu hanes.

"Mae gennych chi fygythiadau, negeseuon testun cas a thrais go iawn," meddai.

"Mewn rhai o'r achosion gwaethaf ry'n ni wedi delio â cham-drin rhyw. Mae'r rhain i gyd yn dactegau i'ch ynysu a'ch cadw i dalu."

Ond pwysleisiodd bwysigrwydd bod pobl yn siarad gyda'r awdurdodau, gan ddweud mai eu blaenoriaeth nhw yw cadw dioddefwyr yn ddiogel a rhoi cymorth iddyn nhw "i gael yn ôl ar eu traed".

"Ry'n ni wedi gweld pobl sydd wedi benthyca gan bobl anghyfreithlon ers 10 mlynedd - ry'n ni'n deall y gall hyn fynd yn ffordd o fyw, ond mae'r unigolyn yna'n eich defnyddio fel ffynhonnell arian," meddai.

"Ond mae'n hawdd torri'r cylch yna, oherwydd does dim rhaid i chi dalu'r arian yna yn ôl.

"Yr hyn ry'n ni'n gweld dro ar ôl tro yw, os oes rhywun yn fodlon cymryd y cam yna mae yna gymuned gyfan o bobl sy'n fodlon cymryd y cam yna gyda nhw."

Straeon perthnasol