Anogaeth i henoed roi eu hymennydd i waith ymchwil

ymennydd dynol Image copyright F WALSH

Mae pobl hŷn yng Nghymru yn cael eu hannog i sicrhau bod eu hymennydd yn cael ei roi i waith ymchwil ar ddementia wedi iddyn nhw farw.

Dywedodd ymchwilwyr ym Mhrifysgol Caerdydd nad ydynt yn marchnata o ddifri' eto ond eu bod yn awyddus i glywed gan bobl hŷn na 85 oed - yn benodol henoed sydd heb gael diagnosis o ddementia.

Mae gwyddonwyr hefyd eisiau derbyn ymenyddiau pobl â dementia ac felly o gael ymennydd iach hefyd bydd modd cymharu'r ddau.

Ers 2009 mae 460 o bobl yng Nghymru wedi dweud eu bod yn fodlon rhoi eu hymennydd, a hyd yma mae prosiect Ymennydd ar gyfer Dementia wedi derbyn 79 ymennydd.

Image copyright Getty Images

Mae'r tîm ymchwil ym Mhrifysgol Caerdydd yn ceisio canfod pa enynnau sy'n debygol o wneud person i ddatblygu clefyd Alzheimer.

Y gobaith yw y bydd modd darogan pa bobl sy'n fwyaf tebygol o ddioddef.

Ond i lwyddo gyda'r gwaith mae'r tîm angen astudio meinwe ymennydd dynol, gan mai edrych ar y dosraniad o weddillion protein ar yr ymennydd yw'r unig ffordd i gael diagnosis pendant o'r clefyd.

Mae dioddefwyr dementia yn aml yn cael gwybod am y broses o roi ymennydd gan arbenigwyr meddygol, ond mae 'na ofnau ei bod hi'n anodd targedu pobl sydd ag ymennydd iach.


Sut i roi eich ymennydd

  • Nodi eich dymuniad yn ystod eich bywyd - does dim pwynt nodi yn yr ewyllys gan fod hynny'n rhy hwyr. Mae'n rhaid cael yr ymennydd o fewn tridiau wedi'r farwolaeth;
  • Cofrestru gyda'r banc ymennydd lleol;
  • Hysbysu eich teulu o'ch bwriad fel eu bod yn ymwybodol o'ch dymuniad pan rydych chi'n marw.

Image caption Yn ôl Rachel Marshall mae gallu astudio meinwe ymennydd dynol yn hynod werthfawr

Dywedodd Rachel Marshall, sy'n ymchwilydd cynorthwyol yn Sefydliad Ymchwil Dementia Prifysgol Caerdydd, bod cael ymennydd dynol i'w astudio yn adnodd hynod werthfawr.

"O gael ymennydd dynol mae modd edrych ar y feinwe sy'n help mawr," meddai.

"Ar hyn o bryd ry'n ni'n edrych am unigolion iach hŷn na 85 - bydd hi'n ddefnyddiol cymharu eu hymennydd iach nhw gydag ymennydd pobl fu'n dioddef o ddementia.

"Ond os nad yw rhoi'r ymennydd o ddiddordeb i chi mae modd helpu gyda chynlluniau ymchwil eraill."

Yn wahanol i'r dull arferol yng Nghymru o gyfrannu organau - sef cymryd yn ganiataol fod pobl yn fodlon rhoi eu horganau os nad ydynt wedi nodi'n wahanol - mae'n rhaid mynegi dymuniad penodol i gyfrannu ymennydd.

Pan fydd y cais wedi'i dderbyn bydd rhywun yn ymweld â'r rhoddwr unwaith y flwyddyn i gynnal prawf ar y cof.

Does 'na ddim banc ymennydd yng Nghymru ac felly mae'r ymenyddiau sy'n cael eu rhoi gan bobl Cymru yn cael ei gadw yng Ngholeg King's yn Llundain tan fod y tîm yng Nghaerdydd angen sampl.

Wedi i'r ymennydd gael ei dderbyn mae'n cael ei dorri yn ei hanner - mae un hanner yn cael ei rewi a'r llall yn cael ei ddyrannu a'i gadw ar sleidiau.

Mae modd cadw samplau am gyfnodau amhenodol ac mae samplau gafodd eu cymryd degawdau yn ôl yn cael eu defnyddio heddiw.

Straeon perthnasol