Cabinet y llywodraeth yn trafod cwtogi nifer y cynghorau

Graphic of council logos
Image caption Yn y gorffennol, mae Llywodraeth Cymru wedi argymell lleihau nifer y cynghorau yng Nghymru o 22 i tua wyth neu naw

Mae BBC Cymru ar ddeall fod cabinet Llywodraeth Cymru wedi trafod cynigion i ad-drefnu strwythur llywodraeth leol yng Nghymru, gan gynnwys cwtogi nifer y cynghorau.

Mae disgwyl trafodaethau pellach dros yr wythnosau nesaf, a does dim cytundeb ffurfiol wedi digwydd.

Nid yw Llywodraeth Cymru wedi dweud pryd fydd yna gyhoeddiad ar y mater, ond ym marn un ffynhonnell, fe fyddai amlinelliad o'r cynlluniau newydd o fewn wythnosau yn hytrach na misoedd.

Deellir fod trafodaeth "drylwyr" wedi bod ymysg aelodau'r cabinet, ond na fu penderfyniad o ran faint o gynghorau ddylai fod yn y dyfodol.

Yn 2016, fe roddodd Llywodraeth Cymru y gorau i gynlluniau i gwtogi nifer y cynghorau yng Nghymru o 22 i wyth neu naw yn dilyn gwrthwynebiad cryf gan arweinwyr y cynghorau.

'Y ffordd ymlaen'

Pan holwyd Carwyn Jones am gynlluniau Llywodraeth Cymru ar gyfer llywodraeth leol yn ystod sesiwn holi'r Prif Weinidog, atebodd y byddai cynlluniau'n cael eu cyhoeddi "maes o law".

Ychwanegodd: "Nid yw'r sefyllfa wedi newid o safbwynt y ffordd ymlaen.

"Yr hyn mae pawb yn derbyn rwy'n siŵr yw bod rhaid i ni ystyried y ffordd ymlaen yn y modd y ma' llywodraeth leol yn gweithio.

"Does neb yn dadlau bod y strwythur presennol yn un sy'n gweithio'n dda, ac wrth gwrs ry'n ni eisiau gweithio gyda phleidiau eraill i sicrhau bod y strwythur yn fwy cynaliadwy yn y pen draw."

Image caption Mae Alun Davies fod trafod llywodraeth leol wedi mynd ymlaen 'am llawer rhy hir'

Yr wythnos ddiwethaf, cadarnhaodd yr Ysgrifennydd Llywodraeth Leol, Alun Davies bod un rhan bwysig o gynlluniau Llywodraeth Cymru i ddiwygio awdurdodau lleol yn cael ei ddileu.

Dywedodd wrth ACau na fyddai'n gorfodi cynghorau i weithio gyda'i gilydd ar sail ranbarthol.

Roedd rhagflaenydd Mr Davies, Mark Drakeford wedi dweud fod hynny'n ganolbwynt i'w gynlluniau o, ac yn rhan o'r fargen am barhau gyda 22 o awdurdodau lleol.

Fis diwethaf, dywedodd Alun Davies na fyddai unrhyw un mewn llywodraeth leol yn dadlau mai 22 oedd y nifer cywir o gynghorau, a bod y dadlau wedi para yn llawer rhy hir.

Ychwanegodd y dylai Llywodraeth Cymru ymddiheuro i gynghorau lleol am refru arnyn nhw yn y gorffennol.

Straeon perthnasol