Arian i gymnedau Powys i adfer cofebau'r Rhyfel Mawr

Sant Silyn Image copyright Cyngor Powys
Image caption Dyma'r gofeb yn Eglwys Sant Silin yn Llansilin ger Croesoswallt cyn iddi gael ei hadnewyddu

Mae cymunedau ym Mhowys yn cael eu hannog i wneud cais am grant i atgyweirio a chynnal cofebion y Rhyfel Byd Cyntaf.

£5,000 yw'r uchafswm grant sydd ar gael i atgyweirio un gofeb, ac mae hyd at £200 ar gael i wella cyffiniau'r gofeb, er enghraifft trwy osod ffens, gât neu lifolau.

Mae Prosiect Cofebion Rhyfel Powys yn amcangyfrif bod 300 o gofebion i'r Rhyfel Mawr hyd a lled y Sir, ond y gallai'r nifer yna fod yn uwch wrth ystyried nifer o gofebau 'coll' neu 'answyddogol'.

Yn ôl y prosiect "mae unrhyw fath o gofeb o'r Rhyfel Byd Cyntaf ym Mhowys yn gymwys, gan gynnwys obelisgau carreg, ffenestri lliw, placiau, cerfddelwau neu neuaddau".

Image copyright Cyngor Powys
Image caption Mae'r gofeb yn Eglwys Sant Silin yn un o sawl cofeb ar draws Powys sydd eisioes wedi cael eu trwsio fel rhan o'r cynllun

Dywedodd y Cynghorydd Martin Weale, Aelod Portffolio ar faterion Adfywio a Chynllunio: "Mae Prosiect Cofebion Rhyfel Powys yn arwydd o'n parch tuag at yr unigolion hynny a adawodd Powys i aberthu eu bywydau."

"Mae'r cofebion yn rhan annatod o'n trefi, ein pentrefi a'n cymunedau ac yn darparu canolbwynt ar gyfer y cofio.

"Mae'r cyllid yn rhoi cyfle i Bowys gofio a sicrhau bod y cofebion yn cael eu diogelu a'u cadw ar gyfer cenedlaethau'r dyfodol."

Image copyright Cyngor Powys
Image caption Rhestr yn anrhydeddu'r meirw o dref Llanfair ym Muallt, Salem a Chefn Bedd. Cafodd y gwaith o'i hadfer ei ariannu gan y Prosiect Cofebion
Image copyright Cyngor Powys
Image caption Y rhestr ar ôl iddi gael ei hadfer gan dîm o grefftwyr

Mae Prosiect Cofebion Rhyfel Powys, sy'n cael ei redeg gan Gyngor Sir Powys, yn coffáu canmlwyddiant y Rhyfel Byd Cyntaf, ac ariennir y prosiect gan Gronfa Treftadaeth y loteri, Cadw, ac Awdurdod Parc Cenedlaethol Bannau Brycheiniog.

Mae'r prosiect hefyd yn awyddus i ddod o hyd i gofebau 'coll' neu 'answyddogol', allai fod un ai wedi cael eu hanghofio, eu symud wrth i waith gael ei wneud ar adeilad neu leoliad, neu eu rhoi fel rhodd i rywun.

Bydd arian hefyd ar gael ar gyfer hyfforddiant cymunedol er mwyn ymchwilio i'r enwau ar y cofebion rhyfel neu sut i sefydlu gwefan i gofnodi enwau ar gofebion rhyfel, a hefyd ar gyfer unrhyw ddathliadau i gyd-fynd â'r canmlwyddiant.

Straeon perthnasol