£1.8m i'r gwasanaeth tân ddelio â llifogydd

Y cychod yn cael eu profi ar Afon Menai
Image caption Y cychod yn cael eu profi ar Afon Menai

Mae offer newydd wedi'i lansio gan wasanaethau tan ac achub Cymru er mwyn delio â llifogydd.

Daw'r lansiad flwyddyn ar ôl i Lywodraeth Cymru gyhoeddi fod rhaid iddyn nhw gymryd mwy o gyfrifoldeb am ddelio â llifogydd ac achub o ddŵr.

Mae'r tri gwasanaeth yn derbyn cyfanswm o £1.8m yn ychwanegol dros y ddwy flynedd nesaf i dalu am adnoddau.

Mae rhannau helaeth o Gymru wedi dioddef yn sgil llifogydd dros y blynyddoedd, a 'doedd llynedd ddim yn eithriad.

'Y gorau ar y farchnad'

Ar Ynys Môn fe welodd trefi fel Llangefni a Biwmares ddifrod mawr fis Tachwedd 2017, a lawr y lôn ym Mhorthaethwy ddydd Llun roedd y gwasanaeth tân yn lansio offer newydd i ddelio â sefyllfaoedd tebyg.

Er bod swyddogion tân wedi arfer gweithio gyda dŵr, fe gyhoeddodd Llywodraeth Cymru ym mis Chwefror 2017 y byddai'n dod yn ofynnol yn statudol i wasanaethau tân ac achub Cymru ymateb i lifogydd ac argyfyngau dŵr eraill.

A ffrwyth y penderfyniad hwnnw yw'r buddsoddiad ariannol yma.

Image caption Carwyn Thomas o'r gwasanaeth tân gydag un o'r cychod newydd

Dywedodd Carwyn Thomas, Swyddog Ymchwil a Datblygu Gwasanaeth Tân ac Achub Canolbarth a Gorllewin Cymru: "Ry'n ni wedi prynu 16 o gychod pŵer newydd inflatable - y rhai gorau ar y farchnad ar y funud.

"'Ni 'di cael offer newydd i ddiogelu'n swyddogion ni wrth weithio yn y dŵr, sy'n bwysig iawn.

"Mae peth o'r hen offer gyda ni ers 2004. Wrth i'n dyletswyddau ni newid, mae'n bwysig iawn bod y staff wedi'u hyfforddi a bod yr offer cywir ganddyn nhw.

"Ry'n ni'n dechrau dod yn well am wybod pryd fydd y llifogydd yn dod mewn ond yn yr amgylchedd hwnnw, mae pethau'n gallu newid mor gloi, mae'n dynamic iawn.

"Ma' timau arbenigol gyda ni nawr ar draws Cymru sydd wedi cael mwy o hyfforddiant, mwy o offer. Mae'r cychod hyn yn lot gwell na beth oedd 'da ni."

Image caption Rhai o'r swyddogion tân sydd wedi bod yn gweithio ar y cynllun llifogydd

Mae Mr Thomas yn credu bod y buddsoddiad mewn offer newydd yn angenrheidiol wrth i lifogydd ddod yn fwyfwy cyffredin.

Ychwanegodd: "Yn y tair blynedd diwetha' ry'n ni wedi cael dros 2,000 o alwadau am ddigwyddiadau dŵr ar draws Cymru.

"Mae'r hinsawdd yn newid ac mae'n golygu bod y gwasanaeth tân yn cael mwy o alwadau i ddelio â digwyddiadau o'r fath.

"Daeth yr offer i gyd mewn tua phythefnos yn ôl ac mae'r tri gwasanaeth ar draws Cymru nawr yn gweithio'n galed i hyfforddi staff i ddod yn gyfarwydd â'u defnyddio.

"Ry'n ni'n gobeithio yn y mis neu ddau nesa' bydd popeth yn barod i fynd allan i helpu'r cyhoedd."