Prysor Lewis: Cowboi gorau Ffos-y-ffin

Mae Prysor Lewis wedi cloi'r drws a gadael pentref bach Ffos-y-ffin yng Ngheredigion a symud dros dro i ranch yn Guthrie, Texas i ddysgu sgiliau cowboi.

Dydd Mawrth, Mai 15 bu 'cowboi gorau Cymru' yn sgwrsio ar raglen Ifan Evans ar BBC Radio Cymru.

Image caption Prysor Lewis yn ei gartref newydd y 'Four Sixes Ranch' yn Guthrie, Texas

Tipyn o faint

"Mae'r ranch lle rwy'n byw nawr yn rhyw 275,000 o acres. Pan fi'n dweud wrthyn nhw draw fan hyn bod ffermydd yng Nghymru tua 1,000 o gyfre' maen nhw'n edrych yn syn gan ddweud fod hynna mor fach ag un o'u caeau bach nhw.

Maen nhw'n cadw ceffylau mewn cae 2,000 o erwau, ac maen nhw'n rhedeg un fuwch i bob 25 erw... mae'n ffordd o fyw gwahanol.

Enw'r ranch yw'r Four Sixes Ranch, achos, mae'n debyg fod y person wnaeth ei enwi wedi ei ennill mewn gêm o poker gyda llaw oedd yn cynnwys pedwar chwech! Na'r stori maen nhw'n dweud wrtha'i... ond sai'n credu fod e'n wir.

Image caption Weithiau, rhaid rhoi'r ceffyl a'r rhaff i lawr, a throi at y gwn vaccine i wneud y gwaith

Picio i'r siop?

Ni tua phump awr mewn car i'r dwyrain o Dallas, ac mae'r dref neu bentref agosâ'n rhyw gan milltir i ffwrdd, ond i ddweud y gwir, does dim eisiau llawer o bethau arnoch chi fyth, achos mae popeth chi mo'yn yma ar y ranch.

Rwy 'di bod eisiau dod mas 'ma ers tipyn, ac unwaith chi ar y ranch, oherwydd ei maint, 'falle fyddwch chi ddim yn gweld neb gwahanol am ryw fis neu ddau! Chi'n mynd i'r capel dydd Sul ac yn gweld pobl o'r ranches o'ch cwmpas chi.

Mae'n ffordd wahanol o fyw na'r un yng Nghymru. Mae crefydd yn fwy o ran o fywyd mas 'ma. Chi'n gweddïo cyn cael bwyd, ac mae'n eitha' neis i ddweud y gwir. Fyddai'n mynd i'r eglwys am awr yn y bore a 'falle'n cael cinio yn y festri. Mae'n gyfle prin i gymdeithasu ac mae'n break fach neis o'r gwaith.

Image caption Prysor gyda dau o'i gydweithwyr, Braydon Horn a Riggin Johnson

Y Boi Dierth

Ar hyn o bryd, dwi jest yn dod mas 'ma am y tymhorau pwysig i weithio a dysgu bod yn gowboi. Yn y gwanwyn maen nhw'n brandio ac yn yr hydref maen nhw'n tynnu'r lloi off y da yn barod i werthu. Pan ddes i mas ma' gynta', o'n i'n gweld pobl yn meddwl bod fi jest mas 'ma am ryw fath o wyliau, ond na, fi'n gw'bod fod e'n waith caled a fi'n barod am hynny. Oherwydd hynny fi wedi cael croeso da iawn gan y cowbois eraill achos maen nhw'n deall bod 'da fi wir ddiddordeb yn y gwaith a'r ffordd o fyw.

Oedd y rhan fwyaf o'r cowbois eraill fi'n gweithio 'da erioed wedi cwrdd â neb o'r tu fas i America, a rhai o nhw'n ffeili credu fod unrhyw un ag unrhyw fath o acen gwahanol. Pan fyddai'n mynd i ryw siop maen nhw wastad yn gofyn o le fi'n dod... 'dyn nhw byth wedi clywed y fath beth.



Mas... mas ar y range!

O ran y gwaith wedyn, wel fyddwn ni'n mynd mas gyda'r chuck waggon, sy'n cael ei dynnu gan geffylau, i ganol y range, setio lan eich tipi ac yn mynd o fan'ny. Chi'n codi tua 3:00 neu 4:00 y bore, cael coffi, ffeindio'ch ceffyl ac wedyn chi mas am y dydd, o gwmpas y range.

Allen ni fod mas ar ben fy hun yn rowndio da lan am ryw dair neu bedair awr heb weld neb arall. Chi'n gallu gweld am filltiroedd ac mae fel bod mewn ffilm. Dyw'r lluniau sydd gyda fi ddim yn dod yn agos at ddisgrifio pa mor anhygoel yw hi mas 'ma.

A mae pawb ar geffyl ac mae'r ceffylau mor glyfar. Pan chi'n rowndio'r gwartheg, y cyfan sy' da chi wneud yw pwyntio'r ceffyl tuag at y fuwch a fydd e'n mynd tuag ato... weithiau'u troi a sidestepio i'w ddal e. Felly pan mae hynny'n digwydd rhaid i chi ddal sownd... ond dyna pam mae horn ar y cyfrwy... i chi gael dal ymlaen yn dynn.

cowboi

Ond mae'r holl beth wedi bod yn dipyn o agoriad llygad. Maen nhw'n defnyddio rhaff trwy'r dydd, pob dydd, fel mae saer yn defnyddio llif, felly fi wedi gorfod dysgu shwt mae defnyddio fe'n reit.

Yr un peth â dryll. Mae lot o coyotes mas 'ma. Maen nhw tua'r un maint â chadno... bach yn fwy 'falle, ac mi eith coyote â llo bach os geith gyfle, felly mae'n rhaid cael dryll i ladd neu godi ofn. Mae'r hen gowbois, y rhai sydd eisiau aros gyda'r traddodiadau, dal yn cario dryll gyda levers.

Un ar gyfer pob dydd o'r wythnos

Achos bod maint y lle mor anferth, nid dim ond un ceffyl sydd gyda fi ond string o ryw bump a fyddai'n newid pob dydd.

Ma' da fi Iceman, Trwbador, Bronk Boss a Crispy Creme... maen nhw'n dda gydag enwau mas 'ma! Ond mae'ch perthynas gyda'ch ceffyl yn bwysig. Chi gyda nhw pob dydd a mewn gwirionedd, y rhan fwyaf o'r amser, 'sneb arall gyda chi i siarad! Chi'n gorfod edrych ar ôl nhw, achos maen nhw'n edrych ar eich ôl chi.

Fydda'i mas 'ma nes diwedd Mehefin, dyna tan pryd mae tymor y brandio'n para, wedyn nôl i Gymru a dechrau cynllunio pryd i ddod mas 'ma eto.

Fydden ni'n symud yma i fyw llawn amser fory, ond mae'n anodd cael caniatâd dyddie' 'ma, ond petawn i'n cael y cyfle, yma fydden i."