Galwad ar y llywodraeth i 'hybu sector ofod Cymru'

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Y sector ofod: 'Gall Lywodraeth Cymru wneud sawl peth'

Dyw Llywodraeth Cymru "ddim wedi gwneud unrhyw beth" i hybu'r sector ofod yng Nghymru, yn ôl un arbenigwr.

Dywedodd Dr Bleddyn Bowen o Brifysgol Caerlŷr ei fod yn faes "rydym yn ei anwybyddu ar berygl ein hunain".

Mae wedi galw ar weinidogion Cymru i sefydlu grantiau er mwyn hybu ymchwil a mentergarwch o fewn sector ofod Cymru.

Dywedodd Llywodraeth Cymru eu bod yn ymwneud a chanolfannau academaidd arbenigol sydd yn datblygu busnes o fewn y maes.

'Diffyg diddordeb'

Mae technoleg o'r fath yn gallu cael ei ddefnyddio i chwilio'r gofod a'r ddaear yn ogystal â chael ei ddefnyddio ar gyfer lloerennau cyfathrebu, tywydd ac amgylcheddol.

Mae'n faes polisi sydd ddim wedi'i ddatganoli i Gymru, ond gall Llywodraeth Cymru roi cefnogaeth i'r diwydiant ac i academyddion gofod yng Nghymru drwy weithio gydag Asiantaeth Ofod y DU ac Asiantaeth Ofod Ewrop.

Yn ôl ffigyrau Asiantaeth Ofod y DU yn 2014-15, fe wnaeth y sector ofod yng Nghymru gynhyrchu £31m a chyflogi bron i 200 o bobl.

Roedd 35 sefydliad o fyd addysg uwch, diwydiant a'r llywodraeth yn rhan o weithredoedd gofodol, gan gynnwys prifysgolion Aberystwyth a Chaerdydd.

Image copyright Getty Images
Image caption Mae'r sector ofod yn un "o bwys difrifol" meddai Dr Bleddyn Bowen

Mae Maes Awyr Llanbedr yng Ngwynedd hefyd yn cael ei ystyried fel safle posib ar gyfer canolfan awyrofod cyntaf y DU.

Ond dywedodd Dr Bowen, gynt o Brifysgol Aberystwyth, wrth raglen Sunday Politics Wales fod angen i weinidogion Cymru geisio annog mentergarwch yn y sector drwy grantiau neu fenthyciadau er mwyn manteisio ar sector "o bwys difrifol".

"Falle nad oes ganddyn nhw'n adnoddau i fod â diddordeb, neu falle bod y sector ofod dal yn gymharol fach yng Nghymru, bod neb wedi meddwl gwneud unrhyw beth neu gyflwyno'r achos i Lywodraeth Cymru, y tu allan i ddiwydiant hefyd," meddai.

"Mae'r ffaith bod cymaint o'r gweithgaredd yn digwydd ar lefel y DU a'r UE hefyd wedi golygu llai yn meddwl y dylai Llywodraeth Cymru wneud unrhyw beth am y peth."

Adnewyddu strategaeth

Cafodd Strategaeth Ofod Cymru ei lansio yn 2015 gan Lywodraeth Cymru ar y cyd ag asiantaeth fasnach Fforwm Awyrofod Cymru.

Dywedodd prif weithredwr y fforwm, John Whalley fod cynnydd wedi bod yn araf ond eu bod wedi codi proffil Cymru yn y sector a bod rhagor o fuddsoddiad i ddod.

"Rydyn ni'n canolbwyntio ar yr ochr profi a gwerthuso yng Nghymru achos mae gennym ni gyfleusterau gwych fel y maes awyr yn Llanbedr, yr ardal brofi ym Mhentywyn, a Maes Radnor yng nghanol Cymru," meddai.

"Ond mae elfen arall i'r gofod hefyd, sef manteisio ar ddata'r gofod ar gyfer pethau fel tywysu lloeren, darlledu, arsylwi'r byd.

"Mae gennym nifer o gyrff yng Nghymru eisoes, a bydden i'n disgwyl gweld y niferoedd hynny'n cynyddu'n sylweddol."

Image copyright Geograph/Roger Brooks
Image caption Mae Maes Awyr Llanbedr yng Ngwynedd yn cael ei ystyried ar gyfer canolfan awyrofod

Dywedodd Ysgrifennydd yr Economi Llywodraeth Cymru bod sawl "canolfan ragoriaeth" ym mhrifysgolion y wlad a bod rhai o "gwmnïau gorau'r byd" yng Nghymru.

Ychwanegodd y bydd strategaeth ofod y llywodraeth yn cael ei hadnewyddu er mwyn ceisio "adeiladu ar y meysydd o gryfder".

"Rydyn ni'n credu y bydd cyfleodd gwych i weithio gydag Asiantaeth Ofod y DU a sefydliadau addysg Gymreig er mwyn sicrhau ein bod yn manteisio ar beth sydd gennym yn y sector ofod a'r sector diwydiannau technoleg ar y funud, fel bod modd i ni achub y blaen o ran datblygiadau gofod technolegol," meddai.

Bydd Sunday Politics Wales yn cael ei darlledu ar BBC One Wales am 11:00 fore Sul 10 Mehefin, a bydd y rhaglen hefyd ar gael ar BBC iPlayer.

Pynciau Cysylltiedig

Straeon perthnasol