Achos o frech y fuwch yn y gogledd yn synnu meddygon

Brech y Fuwch Image copyright Ysbyty Duges Caer

Mae bachgen 15 oed wedi synnu meddygon drwy ddal clefyd hanesyddol sydd mor brin nad yw wedi cael ei weld yng Nghymru ers dros ddegawd.

Mae'r bachgen o Ogledd Cymru wedi datblygu brech y fuwch (Cowpox) ar ôl godro'r anifeiliaid ar ei fferm.

Mae Iechyd Cyhoeddus Cymru wedi cadarnhau fod yr achos olaf gafodd ei gofnodi yng Nghymru 10-15 mlynedd yn ôl.

Roedd brech y fuwch yn gyffredin yn y 18fed ganrif gyda nifer o forwynion llaeth yn dioddef o'r clefyd.

Does dim llawer o son am yr afiechyd erbyn hyn gan fod dulliau ffermio modern yn golygu fod llai o bobl yn godro gyda'i dwylo.

Image copyright Ysbyty Duges Caer
Image caption Fe wnaeth y cyflwr ar groen y bachgen ddiflanu ar ôl chwe wythnos

Dywedodd y meddyg wnaeth roi'r diagnosis ar ôl gweld yr afiechyd ar ddwylo, choesau a thraed y claf, mai dyma'r tro cyntaf iddi weld achos o'r fath yn ei gyrfa.

Dywedodd Dr Ayesha Javed: "Dwi'n credu fod y bachgen a'i deulu wedi synnu pan ddwedais wrthyn nhw - dwi'm yn credu eu bod yn disgwyl y fath ddiagnosis," meddai.

Yn ôl Dr Robert Smith sy'n brif wyddonydd clinigol gydag Iechyd Cyhoeddus Cymru, y tro diwethaf i achos o'r fath gael ei nodi yng Nghymru oedd 10-15 mlynedd yn ôl.

"Fe wnaeth Iechyd Cyhoeddus Cymru dderbyn cyfanswm o 29 adroddiad labordy ar frech y fuwch rhwng 1975 a 1992," meddai.

Daeth achos y bachgen yn amlwg i feddygon tua thri mis yn ôl yn Ysbyty Duges Caer, ac roedd yn rhaid i feddygon roi gwybod i feddygon eraill gan ei fod yn achos mor brin.

"Er bod ail ymddangosiad y frech yn ddiddorol, nid yw'n rhywbeth sy'n achosi pryder, gan fod brech y fuwch yn dyner ei natur i bobl sy'n iawn o ran eu hiechyd."

Image copyright Getty Images
Image caption Roedd brech y fuwch yn gyffredin yn y 18fed ganrif gyda nifer o forwynion llaeth yn dioddef o'r clefyd

Pynciau Cysylltiedig