Dathlu gweithwyr anhygoel y Gwasanaeth Iechyd

Mae'r Gwasanaeth Iechyd Gwladol yn 70 oed eleni ac mae BBC Cymru Fyw yn nodi'r achlysur trwy gyhoeddi casgliad o luniau sy'n dathlu'r llu o weithwyr anhygoel sydd wedi cynrychioli'r gwasanaeth ers ei sefydlu - o'r dyddiau cynnar hyd heddiw.

Os hoffech ychwanegu eich lluniau a'ch straeon chi o'r Gwasanaeth Iechyd, e-bostiwch cymrufyw@bbc.co.uk. Gallwch hefyd eu hanfon drwy Facebook BBC Cymru Fyw neu drwy ddefnyddio'r hashnod #GIG70 mewn neges ar Twitter.


Image copyright Llun teulu

Cyn bodolaeth y Gwasanaeth Iechyd, dyma lun o ystafell lawdriniaeth ysbyty Sili ym Mro Morgannwg yn nechrau'r 1930au. Alice Stocker o'r Porth yn y Rhondda yw'r nyrs theatr ar y chwith yn ei hugeiniau cynnar - roedd wedi bod yn nyrsio ers pan oedd yn 16 oed.

Codwyd yr ysbyty i drin cleifion diciâu ac yn ddiweddarach bu'n trin milwyr oedd wedi eu hanafu yn yr Ail Ryfel Byd cyn dod yn ysbyty seiciatryddol dan ofal y Gwasanaeth Iechyd. Caeodd yn 1993 ac mae bellach yn fflatiau moethus o'r enw Hayes Point.


Image copyright Megan Williams

Roedd Megan Williams o Lanfarian, yn gweithio yn Ysbyty Guys yn Llundain pan ddaeth y Gwasanaeth Iechyd i fodolaeth ar y 5ed o Orffennaf 1948.

"...16 o flynyddoedd ges i yn gweithio i'r cyw-wasanaeth a gyda ni nawr yn dathlu ei ben-blwydd yn 70 mi rydw i yn edrych nôl gyda balchder a gwên ar fy wyneb ar yr alwedigaeth wnaeth e gynnig i mi," meddai Megan.


Image copyright Llun teulu
Image caption Diolch i Mary Johnson am y llun yma o'r babi cyntaf a anwyd yn Ysbyty Llanymddyfri

Image copyright Llun teulu
Image caption Technegydd theatr Gwilym Jones a nyrs theatr Madge Hinder tu allan i Ysbyty'r War Memorial yn y Rhyl yn 1950

Yn 12 oed bu'n rhaid i Margery Williams o Langwnnadl, Llŷn, adael yr ysgol i fynd i weini i Blas Talhenbont. Ers pan oedd yn blentyn roedd â'i bryd ar fod yn nyrs ond â hithau heb addysg uwchradd o gwbl, ni feddyliodd y byddai ganddi siawns o wireddu ei breuddwyd.

Ond daeth ei chyfle pan cafodd le ar gwrs hyfforddi nyrsus yn Ysbyty St. Catherine Penbedw ac yn 1946, cwblhaodd ei chwrs a chymhwyso yn S.R.N (state registered nurse). Arbenigai mewn gwaith theatr, yn cynorthwyo gyda thriniaethau llawfeddygol mewn ysbytai yn Lerpwl a'r cyffiniau ac yn ddiweddarach yn Ysbyty'r War Memorial yn y Rhyl ble y cyfarfu â'i gŵr Trefor Hinder pan oedd yntau'n glaf yno.


Image copyright Llyfrgell Genedlaethol Cymru
Image caption O mam bach! Cafodd y tripledi yma - merched i'r Parch K. J. Francis, Llanystumdwy, a'i wraig - eu geni o fewn 12 munud i'w gilydd yn Ysbyty Bangor yn 1954

Image copyright Llyfrgell genedlaethol Cymru
Image caption Canu'n iach. Dosbarth canu i blant yn Ysbyty Orthopedig Gobowen, 1954

Image copyright Llyfrgell Genedlaethol Cymru
Image caption Aelodau o wasanaeth ambiwlans Dolgellau, 1953

Image copyright Llun teulu
Image caption Diolch i Margaret Rhys-Hughes am y llun yma o nyrsus yn Ysbyty Treforys

Image copyright Llyfrgell genedlaethol Cymru
Image caption Cynnig cysur. Merch sy'n derbyn triniaeth yn Ysbyty Orthopedig Gobowen yn bwydo oen swci, 1954

Image copyright Llyfrgell Cenedlaethol Cymru
Image caption Dathlu priodas aur gyda theulu a ffrindiau yn Ysbyty Gobowen, 1954

Image copyright Iris Williams
Image caption Iris Williams yn defnyddio'r cyfrifiadur cyntaf i gyrraedd ward Owain Glyndŵr, Ysbyty Bronglais, Aberystwyth

Image copyright Iris Williams
Image caption Iris Williams a'i chydweithwyr ar ward Owain Glyndwr, Ysbyty Bronglais

Image copyright Linda Jones
Image caption Diolch i Linda Jones am rannu'r llun yma o Ysbyty Glangwili

Image copyright Llun teulu
Image caption Staff ward C2 yn Ysbyty Athrofaol Cymru, Caerdydd, yn 1994. Mae Lucy Davies, a rannodd y llun, yn y blaen ar y dde.

Hefyd o ddiddordeb

Pynciau Cysylltiedig