'Un o bob pump' o fenywod beichiog yng Nghymru'n ysmygu

dynes feichiog yn ysmygu Image copyright Getty Images

Mae angen rhagor o fuddsoddiad er mwyn annog menywod beichiog i beidio ysmygu ac i golli pwysau, yn ôl Coleg Brenhinol Bydwragedd Cymru.

Daw hynny wedi i'r ffigyrau diweddaraf ddangos bod bron i un o bob pump o fenywod yng Nghymru yn ysmygu 10 wythnos i mewn i'w beichiogrwydd, a bod 25% yn ordew.

Yn ôl Kate Evans, sy'n fydwraig arbenigol yn Ysbyty Castell-nedd Port Talbot, mae angen ei gwneud hi'n haws cael cymorth i stopio ysmygu.

Dywedodd Llywodraeth Cymru fod eu Cynllun Gweithredu Rheolaeth Tybaco wedi'i sefydlu i helpu mwy o bobl i roi'r gorau i ysmygu.

Gwasanaeth yn y gogledd

Dywedodd Ms Evans fod menywod beichiog yn aml yn "rhy brysur" i chwilio am help i stopio ysmygu gan fod gwasanaethau cymorth yn cael eu cynnig mewn ysbytai neu glinigau ar adegau penodol.

"Dwi'n meddwl fod mwy y gallwn ni wneud i ddarparu'r gwasanaethau yna'n agosach at adref i fenywod, bod modd cael atyn nhw'n haws fel bod modd iddyn nhw ddefnyddio'r gwasanaethau yna, achos maen nhw'n byw bywydau prysur," meddai.

Ychwanegodd bod bydwragedd yn gwneud "gwaith gwych" ond bod angen "rhagor o gyllid gan y llywodraeth er mwyn darparu'r gwasanaeth hwnnw".

Yn y gogledd mae Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr wedi cyflwyno gwasanaethau i ferched beichiog ble maen nhw'n gallu dewis cael eu gweld mewn meddygfa neu yn eu cartrefi eu hunain.

Image caption Mae Jackie Taylor wedi bod yn cael cymorth i roi'r gorau i ysmygu

Mae Jackie Taylor, 29, o'r Rhyl yn disgwyl gefeilliaid, ac wedi rhoi'r gorau i smocio wedi 18 wythnos o'i beichiogrwydd ar ôl bod yn ysmygu ers ei bod yn 14 oed.

Dywedodd na fyddai wedi bod yn bosib oni bai am gefnogaeth y gweithiwr oedd yn ei chynorthwyo fel rhan o'r cynllun.

"Os oeddwn i'n cael cyfnod anodd ac angen rhywun i siarad efo, roeddwn i'n gallu ei ffonio hi unrhyw bryd neu ei thecstio hi ac roedd hi'n dod 'nôl ata i yn syth," meddai.

Mae'r ffigyrau diweddaraf yn awgrymu bod 18.4% o fenywod yn ysmygu pan gawson nhw eu hasesiad 10 wythnos - yn ôl y ffigyrau cymharol diwethaf o 2010, roedd 16% o fenywod beichiog yn ysmygu.

'Camsyniadau'

Dywedodd Ms Evans fod nifer o gamsyniadau ynghylch beichiogrwydd y mae bydwragedd yn ceisio'u taclo, gan gynnwys bod angen i fenywod "fwyta i ddau".

"Mae 'na ragdybiaethau, fel 'allwch chi ddim gwneud ymarfer corff tra'n feichiog'. Wel gallwch, mae'n berffaith saff," meddai.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Mae tybaco'n parhau i fod yr achos ataliadwy mwyaf o iechyd gwael a marwolaethau cynnar yng Nghymru.

"Dyna pam 'dyn ni'n gweithio gydag Iechyd Cyhoeddus Cymru a byrddau iechyd i gryfhau ein darpariaeth o wasanaethau atal ysmygu yng Nghymru."

Mynnodd Simon Clark, cyfarwyddwr grŵp ysmygwyr Forest fodd bynnag y byddai'r cyhoedd yn ystyried rhoi rhagor o gyllid at wasanaethau atal ysmygu fel "gwastraff arian y trethdalwyr".

"Mae pobl eisoes yn gwybod y risg, felly os yw rhai menywod yn dewis anwybyddu'r cyngor am ysmygu tra'n feichiog mae hynny'n fater iddyn nhw nid y llywodraeth," meddai.

Pynciau Cysylltiedig

Straeon perthnasol