Angen annog rhieni i 'chwarae gyda'u plant yn amlach'

chwarae gyda plant Image copyright Getty Images

Mae'n rhaid annog rhieni i chwarae gyda'u plant yn y blynyddoedd cynnar oherwydd dirywiad pryderus mewn gweithgaredd corfforol, yn ôl academydd.

Mae adroddiad wedi rhoi gradd F i bobl ifanc 11 i 16 oed - y radd isaf sydd ar gael - am eu bod yn treulio cymaint o amser yn eistedd.

Galwodd awduron yr adroddiad am gamau i fynd i'r afael â "lefelau uchel iawn o ymddygiad eisteddog ymhlith pobl ifanc".

Dywedodd yr ysgrifennydd iechyd fod Llywodraeth Cymru yn adolygu eu polisïau, ond gallai'r sefyllfa fod yn waeth pe na bai wedi gweithredu eisoes.

'Mynd i'r cyfeiriad anghywir'

Mae adroddiad Active Healthy Kids ar gyfer 2018 yn dweud bod 80% o bobl ifanc 11 i 16 oed yn treulio o leiaf dwy awr y dydd yn eistedd yn ystod eu hamser rhydd, er enghraifft i wylio'r teledu, chwarae gemau neu am eu bod yn teithio mewn ceir.

Roedd y ffigwr hwnnw'n codi i 87% ar benwythnosau.

Rhoddwyd gradd D+ ar gyfer gweithgaredd corfforol yn gyffredinol, a D+ ar gyfer teithio actif - 44% o blant cynradd a 33% o ddisgyblion uwchradd sy'n cerdded neu'n seiclo i'r ysgol.

Rhoddwyd C+ i Lywodraeth Cymru ar gyfer eu polisïau, gyda rhai ohonynt wedi "dyddio" yn ôl yr adroddiad.

Image copyright Getty Images
Image caption Mae'r rhan fwyaf o bobl ifanc yn treulio o leiaf dwy awr y dydd yn gwylio teledu neu'n eistedd yn llonydd

Dyma'r trydydd adroddiad o'r fath ers 2014, sy'n rhan o ymgais i gymharu gweithgaredd plant mewn 52 o wledydd.

Dywedodd yr Athro Gareth Stratton o Brifysgol Abertawe, sy'n arwain y prosiect: "Yn anffodus, mae'r canlyniadau'n mynd i'r cyfeiriad anghywir.

"Ac eithrio un dangosydd, mae popeth yn gwaethygu. Felly rydyn ni'n poeni am hyn oherwydd bod gweithgarwch corfforol yn gysylltiedig â llawer o bethau, gan gynnwys pa mor dda mae plant yn cyflawni yn yr ysgol."

Ychwanegodd: "Nid oes gennym y buddsoddiad cywir yn y blynyddoedd cynnar.

"Chwarae yn arbennig - mae angen athrawon meithrin ac arweinwyr chwarae i dreulio mwy o amser gyda'u plant.

"Mae angen i ni addysgu a helpu rhieni i chwarae gyda'u plant y tu mewn a'r tu allan, ac mae angen sgiliau cryf arnom mewn ysgolion cynradd er mwyn i athrawon deimlo'n hyderus gyda'r ystod lawn o lythrennedd corfforol ac addysg gorfforol i blant."

'Trafodaeth anodd'

Mae'n rhy fuan i gymharu'r data newydd gyda gwledydd eraill, ond yn 2016 roedd canlyniadau Cymru yn debyg i'r rhan fwyaf o Ewrop.

Mae'r astudiaeth yn defnyddio'r data gorau sydd ar gael, meddai, ond mae angen buddsoddi i gael gwybodaeth well.

Dywedodd yr Ysgrifennydd Iechyd, Vaughan Gething: "Mae gennym heriau go iawn o ran sut i greu cenedl fwy gweithgar a chreu ffordd o fyw mwy gweithredol i blant.

"Mae gennym rywfaint o gyfle i wneud hynny mewn ysgolion, ond yn fwy cyffredinol mae angen i ni gael trafodaeth anoddach - ond angenrheidiol - ar yr hyn yr ydym yn ei wneud dros iechyd y genedl yn y dyfodol."

Nododd gefnogaeth y llywodraeth i'r Daily Mile - cynllun ledled y DU sy'n annog plant ysgol gynradd i redeg neu gerdded am 15 munud bob dydd.

Ychwanegodd bod arian hefyd yn y gyllideb ar gyfer teithio actif.

Straeon perthnasol