Grantiau i fyfyrwyr rhan amser yn cael effaith 'bositif'

Heledd Campbell
Image caption Dechreuodd Heledd Campbell astudio am radd rhan amser drwy'r Brifysgol Agored ym mis Hydref

Yn ddi-waith ac yn ddigartref yn Llundain, roedd arian ychwanegol ar gyfer astudio'n rhan amser yn allweddol wrth ddenu Heledd Campbell 'nôl i Gymru am fywyd mwy sefydlog.

Roedd Ms Campbell, 22 oed o Ddyffryn Aman, wedi bod yn dioddef o broblemau iechyd meddwl pan welodd hysbyseb ar Facebook ynglŷn â chefnogaeth ariannol newydd.

Eleni, mae myfyrwyr rhan amser wedi gallu hawlio cymorth cyfatebol i'r hyn sydd ar gael i fyfyrwyr llawn amser gan gynnwys grant tuag at gostau byw.

Yn ôl Llywodraeth Cymru mae'n dangos bod eu pecyn cymorth newydd i fyfyrwyr yn cael effaith bositif.

Mae ffigyrau gan y Cwmni Benthyciadau Myfyrwyr yn dangos cynnydd o 35% yn nifer y myfyrwyr sydd wedi derbyn cymorth ariannol i astudio rhan amser eleni.

Daw hynny wedi gostyngiad o 45% yn nifer yr israddedigion rhan amser ym mhrifysgolion Cymru dros y degawd diwethaf.

'Sownd yn Llundain'

Dywedodd Ms Campbell: "Roeddwn i'n teimlo fel 'mod i'n sownd yn Llundain.

"Allwn i ddim fforddio astudio ac roeddwn i'n gweithio mewn swyddi cyflog isel ac roedd rhaid i mi weithio llawer o oriau i dalu fy rhent."

Ond aeth pethau o ddrwg i waeth pan fu'n rhaid iddi roi'r gorau i'w gwaith oherwydd salwch, a hynny'n arwain at fethu talu am lety.

Treuliodd chwe mis yn cysgu ar soffa gwahanol ffrindiau gan hyd yn oed dreulio ambell noson heb lety o gwbl.

"Gwaethygodd fy mhroblemau iechyd meddwl ac roeddwn i'n ddigartref," meddai.

Image caption Mae Heledd Campbell yn gobeithio cael swydd sy'n adeiladu ar ei phrofiad personol

Dechreuodd Ms Campbell astudio am radd rhan amser mewn seicoleg drwy'r Brifysgol Agored ym mis Hydref.

Cafodd y penderfyniad i ddychwelyd i orllewin Cymru ei ysgogi gan weld hysbyseb am gymorth newydd oedd yn cael ei gynnig i fyfyrwyr rhan amser.

Ei bwriad yw parhau i astudio ar ôl cwblhau ei gradd ac yn y pendraw gwneud swydd sy'n adeiladu ar ei phrofiad personol.

"Dwi'n gallu astudio, gweithio rhan amser ac edrych ar ôl fy iechyd meddwl ar yr un pryd," meddai.

"Dwi'n gwybod 'mod i eisiau cefnogi pobl gyda phroblemau iechyd meddwl hefyd."

Image caption Mae'r pecyn cymorth wedi'i lunio i'w gwneud yn haws i bobl astudio'n rhan amser, yn ôl Kirsty Williams

Mae ffigyrau cynnar gan y Cwmni Benthyciadau Myfyrwyr yn dangos bod 6,100 o fyfyrwyr rhan amser wedi derbyn benthyciadau neu grantiau hyd yn hyn eleni, o'i gymharu â 4,500 ar yr un pryd y llynedd.

Dywedodd y Gweinidog Addysg, Kirsty Williams: "Rydyn ni wedi dweud bob amser mai costau byw uchel yw'r prif rwystr i fyfyrwyr wrth ystyried mynd i'r brifysgol.

"Fe gafodd ein pecyn cymorth ei ddylunio'n benodol i fynd i'r afael â'r pryderon hyn, i'w gwneud yn haws i bobl astudio'n rhan-amser, yn enwedig os oes ganddynt ymrwymiadau gwaith neu deuluol."

'Cymorth teg i fyfyrwyr'

Dywedodd y Brifysgol Agored ei bod wedi gweld cynnydd o 40% yn nifer ei hisraddedigion newydd yng Nghymru yn 2018/19.

"Am nifer o flynyddoedd mae pobl efallai'n teimlo nad yw astudio rhan amser wedi cael yr un hygrededd ag astudio llawn amser," meddai Rhodri Davies o'r Brifysgol Agored yng Nghymru.

"Ni'n falch bod y sefyllfa'n dechrau newid nawr ac mae'r ffaith bod cymorth teg ar gael i fyfyrwyr rhan-amser yn adlewyrchu hynny."

Mae'r cynnydd i'w groesawu yn ôl cyn is-ganghellor Prifysgol South Bank yn Llundain, yr Athro Syr Deian Hopkin, ond dywedodd bod nifer o gwestiynau'n parhau.

"Y cwestiwn mawr ydy i ba sefydliadau maen nhw nawr yn ymaelodi?" meddai.

"Mae'r Brifysgol Agored yn sicr wedi elwa o hyn. Ond a ydy hyn ar draws prifysgolion?

"Ydy hyn yn golygu bod y gostyngiad ry' ni wedi gweld mewn rhai prifysgolion mewn myfyrwyr amser llawn, ydy myfyrwyr rhan amser yn dod 'nôl i'r llefydd hynny? Ac i ba bynciau?"

Straeon perthnasol