Sgandal gwaed: Profiad teulu
Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais

Sgandal gwaed: Profiad teulu gafodd eu heffeithio

23 Gorffennaf 2019 Diweddarwyd 17:40 BST

Yn yr 1970au a'r 80au cafodd cannoedd o gleifion yng Nghymru a miloedd ar draws y DU eu heintio ar ôl iddyn nhw dderbyn gwaed a chynnyrch gwaed oedd ddim yn ddiogel.

Roedd Christopher John Thomas o Bwllheli yn byw gyda'r cyflwr hemoffilia, cyflwr lle nad yw'r gwaed yn ceulo yn iawn - ond roedd yn byw bywyd llawn.

Weithiau byddai'n gorfod mynd i'r ysbyty a threulio amser yno i reoli'r gwaedu pan fyddai'n cael anaf.

Ond fe newidiodd pethau pan ddechreuodd triniaeth newydd oedd yn cynnwys y gweithredydd ceulo gwaed Ffactor VIII.

Roedd y driniaeth yn cynnwys elfen oedd yn cynyddu gallu'r gwaed i geulo - triniaeth chwyldroadol ar y pryd oedd yn cynnig gobaith newydd i ddioddefwyr.

Ar y pryd roedd Ffactor VIII yn cael ei gynhyrchu drwy grynhoi gwaed o filoedd o roddwyr gyda llawer yn cael ei fewnforio o'r UDA a gwledydd eraill.

Yr hyn ddaeth yn amlwg wedyn oedd bod y gwaed wedi cael ei gasglu o ffynonellau nad oedd yn ddiogel - yn cynnwys gan garcharorion gafodd eu talu.

Rachel, merch Christopher, sy'n adrodd hanes ei thad.