Amser aros Peter Connelly mewn ambiwlans yn 'annerbyniol'

Denise Connelly ac eraill yn cyrraedd y cwest
Image caption Dywedodd Denise Connelly (chwith) mewn datganiad i'r cwest bod ei gŵr wedi marw mewn ffordd "greulon"

Clywodd cwest i farwolaeth dyn fod "gwelliannau wedi eu gwneud" ar draws Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr ac o fewn y Gwasanaeth Ambiwlans.

Bu farw Peter Connelly, o Fairbourne yng Ngwynedd, fis Chwefror y llynedd ar ôl cael ei gludo i Ysbyty Maelor Wrecsam yn dioddef gyda llid y cefndedyn (pancreatitis).

Pan gyrhaeddodd Mr Connelly yr ysbyty am 14:15 ar 19 Chwefror 2018, cafodd dabledi lladd poen ac roedd parafeddygon yn ei fonitro. Ni chafodd fynediad i'r ysbyty tan 22:00 a bu farw'r diwrnod canlynol wedi i'w organau fethu.

Wrth gloi'r cwest ddydd Iau dywedodd y crwner John Gittins y byddai'n cofnodi'r farwolaeth, er y methiannau amlwg, fel un o achos "naturiol".

"Nid oedd yr oedi yn yr ambiwlans wedi cyfrannu at y farwolaeth a'r canlyniad," meddai.

Er hynny fe wnaeth Adroddiad Atal Marwolaethau yn y Dyfodol er mwyn gwneud gwahaniaeth er bod gwelliannau wedi'u cyflawni.

Yn ôl Louise Platt, sy'n Gyfarwyddwr Cynorthwyol Gweithrediadau'r Gwasanaeth Ambiwlans, roedd 19 Chwefror 2018 yn ddiwrnod "anodd ond nid yn un anarferol".

"Y mis hwnnw cafodd 1,600 o oriau eu colli trwy gerbydau ambiwlans yn aros i gludo cleifion fewn i Ysbyty Maelor.

"Erbyn hyn rydym wedi lleihau'r nifer o oriau yna i 400 o oriau'r mis," meddai.

Parafeddygon arbenigol

Pan ofynnodd Mr Gittins pa welliannau oedd wedi eu gwneud i'r gwasanaeth, dywedodd Ms Platt eu bod wedi "recriwtio nifer o barafeddygon arbenigol" a bod ganddyn nhw'r "hawl i roi presgripsiwn i gleifion, na fydden nhw wedi ynghynt".

Yn ôl Ms Platt mae gwelliannau wedi bod yng ngogledd Cymru wrth i barafeddygon drosglwyddo cleifion o'r ambiwlans i'r ysbytai, ond mae "pocedi o Gymru yn parhau i fod yn anodd".

Aeth y cwest ymlaen i holi Dr Kate Clarke, Meddyg Ymgynghorol Adran Unedau Brys gyda Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr a dywedodd hithau "fod problemau wedi bod yn Wrecsam yn enwedig".

Dywedodd mai rhan o'r broblem ydy bod system derbyn ac asesu cleifion yr ysbyty yn "eithaf hen ffasiwn" erbyn hyn.

Image copyright Google
Image caption Mae'r cwest yn cael ei gynnal yn Neuadd y Sir yn Rhuthun

Gan gyfeirio'n ôl at fisoedd Ionawr, Chwefror a Mawrth 2018 - y cyfnod pan fu farw Mr Connelly - dywedodd Dr Clarke fod data yn dangos eu bod wedi ymdopi yn well o lawer yn yr un cyfnod yn 2019 wrth ddelio gyda chleifion a hefyd gyda'r broses o drosglwyddo cleifion o ambiwlansys i ofal yr ysbyty.

Gorffennodd drwy gydnabod fod y cyfnod a dreuliodd Mr Connelly mewn ambiwlans yn "annerbyniol".

Dywedodd yr Athro Solomon Almond, meddyg yn Ysbyty Brenhinol Lerpwl, fod y salwch oedd Mr Connelly yn dioddef yn un "eithriadol o boenus".

"Dwi wedi dod ar draws y math yma o salwch mewn nifer o wahanol ysbytai. Roedd hyn yn enghraifft brwnt iawn o'r salwch."

'Annerbyniol'

Ychwanegodd ei fod o'r farn fod gofal meddygol Mr Connelly wedi bod yn "dderbyniol ar y cyfan" ond fod y cyfnod aros mewn ambiwlans yn "annerbyniol".

Doedd yr Athro Almond ddim o'r farn y byddai unrhyw ofal gwell wedi newid y canlyniad gan fod cyflwr Mr Connelly wedi bod mor ddwys.

"Pan gyrhaeddodd yr ysbyty dwi'n amcangyfrif bod ganddo siawns 10% o fyw."

Image copyright Google
Image caption Uned Achosion Brys Ysbyty Maelor yn Wrecsam

Clywodd y cwest hefyd fod y gwasanaeth ambiwlans wedi lleihau'r nifer o oriau mae cerbydau ambiwlans yn aros i drosglwyddo cleifion.

Yn ôl Prif Weithredwr Gwasanaeth Ambiwlans Cymru, Jason Killens, fe arhosodd cerbydau ambiwlans tu allan i ysbytai am gyfanswm o 29,000 o oriau rhwng Medi 2017 a Medi 2018.

Ond cwympodd hynny i 19,000 o oriau rhwng Medi 2018 a mis Medi eleni.

'Perygl i fywyd'

Wedi iddo roi ei ddyfarniad dywedodd Mr Gittins y byddai'n creu adroddiad i'r bwrdd iechyd er mwyn atal marwolaethau yn y dyfodol, er bod "y darlun yn amlwg yn gwella".

"Mae cydnabyddiaeth y gwasanaeth ambiwlans a'r bwrdd iechyd o'r farwolaeth, a'i bod yn farwolaeth na ddylai fod wedi digwydd, yn hynod bwysig i mi ac mae cydnabyddiaeth y prif weithredwyr yn holl bwysig," meddai.

"Yr hyn sy'n amlwg i chi'r teulu ydy'r golled o urddas cyn iddo farw.

"Ond mae gen i dal ofidion am yr hyn sy'n digwydd yn yr unedau brys yn hytrach na'r Gwasanaeth Ambiwlans.

"Mae yna berygl i fywyd mewn rhai achosion."

Ymddiheuriad

Yn ôl Gary Doherty, prif weithredwr Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr, ni ddylai marwolaeth Peter Conelly fod wedi ddigwydd ac ymddiheurodd am yr hyn ddigwyddodd.

"Rydym wedi rhoi lot o systemau mewn lle ac mae'r nifer o gerbydau ambiwlans sydd yn aros am gyfnod hir i drosglwyddo wedi bron â haneru ar gyfer ardal Wrecsam," meddai.

"Tra bod y safle [Wrecsam] yn gwella 'da ni dal eisiau gwneud lot mwy i'r lleoliad i'w ddatblygu a'i wella."

Yn ôl Mr Killens, mae gogledd Cymru mewn "sefyllfa well" erbyn hyn o gymharu â gweddill Cymru.

Pynciau Cysylltiedig

Straeon perthnasol