Y clybiau sy’n ‘gymaint mwy na rygbi’ i chwaraewyr hoyw

Cyhoeddwyd
ffynhonnell y llunRileysports

"I fi mae rygbi hoyw wedi bod yn un o'r pethe gore dw i erioed wedi gwneud ac mae wedi helpu fi i dderbyn fy rhywioldeb."

Dyma eiriau Christian Morgan, ysgrifennydd y Swansea Vikings, sef un o dri tîm rygbi hoyw yng Nghymru - y ddau arall yw Llewod Caerdydd a'r West Wales Chameleons.

Rygbi hoyw yw un o'r chwaraeon ar lawr gwlad sy'n tyfu gyflyma' ym Mhrydain.

ffynhonnell y llunIan Glover
disgrifiad o’r llun"Gyda rygbi does dim ots beth yw dy gefndir di a phwy wyt ti."

Yn ôl Christian, mae rygbi hoyw yn rhoi cyfle cynta' i nifer o chwaraewyr hoyw i fwynhau chwaraeon tîm: "Mae lot o bobl sy'n ymuno â'r Vikings wedi dechrau chwarae yn yr ysgol a hoffi fe ond ddim yn teimlo'n hyderus achos eu sexuality i fynd ymlaen gyda'r gêm - er bod nhw'n caru chwarae.

"Achos y lad culture a'r gofid - 'Be' os mae'r bois yn ffeindio mas mod i'n hoyw? Fydden i'n cael fy mhigo i'r tîm?' - doedd llawer o ddynion yn yr ardal ddim yn teimlo'n hyderus i fynd i dîm straight achos y stigma sy'n dod gyda bod yn chwaraewr rygbi hoyw.

"Nawr mae pethe wedi newid gyda phobl fel Gareth Thomas a Nigel Owens.

"Yna mae'n nhw'n dod i'r Vikings ac yn caru fe."

ffynhonnell y llunSwansea Vikings
disgrifiad o’r llunChristian Morgan o'r Swansea Vikings

Dechreuodd y Swansea Vikings fel tîm pum mlynedd yn ôl ac erbyn hyn mae ganddynt 34 chwaraewr rhwng 18 a 50 oed. Mae'n boblogaidd, yn ôl Christian, achos ei fod yn "gymaint mwy na rygbi".

"Mae rygbi yn gêm unigryw i gymharu â phêl-droed lle mae issues hiliaeth a homophobia," meddai.

"Gyda rygbi does dim ots beth yw dy gefndir di a phwy wyt ti."

Mae timoedd rygbi hoyw yn croesawu pawb, gan gynnwys rhai sy'n newydd i'r gêm, ac nid yw pob chwaraewr yn hoyw, yn ôl Christian: "Ni'n cael pobl o bob ran o'r gymuned ac yn dod i nabod ein gilydd. Yn Abertawe ni yw'r unig gymuned hoyw sylweddol.

"Does dim gay scene mawr yn Abertawe ac mae'n bwysig i gael lle fel hyn i bobl hoyw sy' ddim yn teimlo fydden nhw'n ffitio mewn i dîm normal. Mae lot o bobl yn gwybod mwy am Swanesa Vikings nac am y clwb nos hoyw yn Abertawe."

ffynhonnell y llunIan Glover
disgrifiad o’r llun"Chi'n agos iawn fel tîm rygbi, chi'n ffrindiau oes"

Dim ffiniau

Mae trefnwyr y gêm yn dweud taw pwrpas rygbi hoyw yw i roi cyfle i ddynion hoyw i gyfarfod a chymdeithasu mewn awyrgylch gwahanol i fariau a chlybiau hoyw ac i apelio at rai sy'n mwynhau chwaraeon a ffitrwydd.

Mae nifer o'r chwaraewyr yn newydd i'r gêm ac mae'r IGR (International Gay Rugby) yn trefnu gemau rhwng timoedd o safon tebyg. Wrth i'w perfformiad wella, mae clybiau'n ymuno â chynghreiriau lleol ac yn cystadlu yn erbyn clybiau amatur eraill.

Mae hyn yn bwysig i ddatblygiad y chwaraewyr, yn ôl Christian: "Ni wedi gweld lot o chwaraewyr yn dod atom heb unrhyw brofiad rygbi ond wedi chwarae'n dda a symud mlaen at dîm league achos bod nhw'n teimlo'n ddigon hyderus i wneud hynny.

"Maen nhw wedi sylweddoli nad oes barrier iddyn nhw i chwarae."

ffynhonnell y llunIan Glover

Nid yn unig y mae'r gêm yn rhoi'r hyder iddynt i symud ymlaen i safon uwch o rygbi ond mae hefyd yn gallu helpu chwaraewyr gyda'u rhywioldeb, yn ôl Christian: "Do'n i ddim yn gyfforddus gyda fy rhywioldeb na'r sîn LGBT am amser hir ond wnaeth rygbi torri fi mewn iddo mewn ffordd o'n i'n teimlo'n gyfforddus gyda.

"Mae wedi caniatâu i fi dderbyn fy rhywioldeb.

"I fi mae wedi bod yn un o'r pethe gore dw i erioed wedi gwneud.

"Mae'r tîm fel teulu i fi nawr ac mae mor bwysig i gael y gefnogaeth hynny.

"A chi'n agos iawn fel tîm rygbi, chi'n ffrindiau oes."

ffynhonnell y llunRileysports
disgrifiad o’r llunLlewod Caerdydd

Y gêm yn y brifddinas

Mae'r gymuned hefyd yn bwysig i faswr Llewod Caerdydd, Ryan Leeke. Ymunodd Ryan â'r tîm wedi iddo symud i'r brifddinas llynedd, penderfyniad wnaeth newid ei fywyd: "Mae rygbi yn rhywbeth mor bwysig i bobl Cymru, ac mae lot ohonom fel dynion hoyw wedi teimlo bod 'na ddim lle yn rygbi i ni.

ffynhonnell y llunRichard Lewis
disgrifiad o’r llunRyan Leeke, maswr Llewod Caerdydd

"Mae chwarae i'r clwb yn rhoi siawns i ni ymuno â'r diwylliant rygbi sy'n rhywbeth Cymreig iawn. Dw i wedi cael teimlad o Gymreictod dw i heb gael o'r blaen."

Mae hefyd wedi helpu Ryan i ymgartrefu mewn dinas newydd: "Mis Chwefror symudais i Gaerdydd ar ben fy hun a doedd gynnai ddim ffrindie yma. 'Oedd y tîm mor groesawgar a dw i ddim yn gallu dweud pa mor bwysig yw e i gael rhywbeth fel 'na yn eich bywyd.

"Mae lot o bobl hoyw yn cael problemau iechyd meddwl ac mae gen i broblemau fy hun. Os fyddwn i ddim wedi ymuno â'r tîm yn syth bydden i wedi cael lot mwy o broblemau."

ffynhonnell y llunLlewod Caerdydd
disgrifiad o’r llunY tîm yn ymuno yng ngŵyl Pride

Derbyn

Mae'r tîm wedi bod yn achubiaeth i Ryan ar ôl profiad gwael. Wedi magwraeth yn Abergwaun, symudodd Ryan i Tseina gan ymuno â thîm rygbi yno: "Ges i broblemau 'da rhai o'r bois achos mod i'n hoyw.

"Do'n nhw ddim yn cytuno a ddim yn siarad â fi o gwbl felly nes i stopio chwarae. Nath e roi knock mawr i fy hyder."

ffynhonnell y llunIan Glover
disgrifiad o’r llunY Swansea Vikings

Profiad gwahanol iawn oedd ymuno â'r Llewod, lle mae tua 30 o ddynion yn chwarae: "O'n i wastad yn 'neud chwaraeon unigol fel kung fu a nofio pan yn blentyn. O'n i ddim yn gwybod mod i'n hoyw ar y pryd ond oedd 'na wastad rhywbeth yn fy mhen yn dweud mod i ddim yn perthyn.

"Ond mae camaraderie i rygbi hoyw, y teimlad o fod mewn tîm sy'n amazing. Mae pawb yn edrych allan am ei gilydd ac yn ffrindie.

"Dw i wedi cael teimlad o hunan-hyder dw i erioed wedi cael o'r blaen, dw i wedi cael teimlad o Gymreictod sy'n hyfryd. Dw i wedi cael ffrindie newydd a ffitrwydd, mae wedi newid bywyd fi.

"Mae'r Llewod yn ganolbwynt i 'mywyd i nawr, mae'n anhygoel."

Hefyd o ddiddordeb

Pynciau Cysylltiedig