Y clybiau sy’n ‘gymaint mwy na rygbi’ i chwaraewyr hoyw

Image copyright Rileysports

"I fi mae rygbi hoyw wedi bod yn un o'r pethe gore dw i erioed wedi gwneud ac mae wedi helpu fi i dderbyn fy rhywioldeb."

Dyma eiriau Christian Morgan, ysgrifennydd y Swansea Vikings, sef un o dri tîm rygbi hoyw yng Nghymru - y ddau arall yw Llewod Caerdydd a'r West Wales Chameleons.

Rygbi hoyw yw un o'r chwaraeon ar lawr gwlad sy'n tyfu gyflyma' ym Mhrydain.

Swansea Vikings yn chwarae Image copyright Ian Glover
Image caption "Gyda rygbi does dim ots beth yw dy gefndir di a phwy wyt ti."

Yn ôl Christian, mae rygbi hoyw yn rhoi cyfle cynta' i nifer o chwaraewyr hoyw i fwynhau chwaraeon tîm: "Mae lot o bobl sy'n ymuno â'r Vikings wedi dechrau chwarae yn yr ysgol a hoffi fe ond ddim yn teimlo'n hyderus achos eu sexuality i fynd ymlaen gyda'r gêm - er bod nhw'n caru chwarae.

"Achos y lad culture a'r gofid - 'Be' os mae'r bois yn ffeindio mas mod i'n hoyw? Fydden i'n cael fy mhigo i'r tîm?' - doedd llawer o ddynion yn yr ardal ddim yn teimlo'n hyderus i fynd i dîm straight achos y stigma sy'n dod gyda bod yn chwaraewr rygbi hoyw.

"Nawr mae pethe wedi newid gyda phobl fel Gareth Thomas a Nigel Owens.

"Yna mae'n nhw'n dod i'r Vikings ac yn caru fe."

Christian Morgan Image copyright Swansea Vikings
Image caption Christian Morgan o'r Swansea Vikings

Dechreuodd y Swansea Vikings fel tîm pum mlynedd yn ôl ac erbyn hyn mae ganddynt 34 chwaraewr rhwng 18 a 50 oed. Mae'n boblogaidd, yn ôl Christian, achos ei fod yn "gymaint mwy na rygbi".

"Mae rygbi yn gêm unigryw i gymharu â phêl-droed lle mae issues hiliaeth a homophobia," meddai.

"Gyda rygbi does dim ots beth yw dy gefndir di a phwy wyt ti."

Mae timoedd rygbi hoyw yn croesawu pawb, gan gynnwys rhai sy'n newydd i'r gêm, ac nid yw pob chwaraewr yn hoyw, yn ôl Christian: "Ni'n cael pobl o bob ran o'r gymuned ac yn dod i nabod ein gilydd. Yn Abertawe ni yw'r unig gymuned hoyw sylweddol.

"Does dim gay scene mawr yn Abertawe ac mae'n bwysig i gael lle fel hyn i bobl hoyw sy' ddim yn teimlo fydden nhw'n ffitio mewn i dîm normal. Mae lot o bobl yn gwybod mwy am Swanesa Vikings nac am y clwb nos hoyw yn Abertawe."

Swansea Vikings yn chwarae Image copyright Ian Glover
Image caption "Chi'n agos iawn fel tîm rygbi, chi'n ffrindiau oes"

Dim ffiniau

Mae trefnwyr y gêm yn dweud taw pwrpas rygbi hoyw yw i roi cyfle i ddynion hoyw i gyfarfod a chymdeithasu mewn awyrgylch gwahanol i fariau a chlybiau hoyw ac i apelio at rai sy'n mwynhau chwaraeon a ffitrwydd.

Mae nifer o'r chwaraewyr yn newydd i'r gêm ac mae'r IGR (International Gay Rugby) yn trefnu gemau rhwng timoedd o safon tebyg. Wrth i'w perfformiad wella, mae clybiau'n ymuno â chynghreiriau lleol ac yn cystadlu yn erbyn clybiau amatur eraill.

Mae hyn yn bwysig i ddatblygiad y chwaraewyr, yn ôl Christian: "Ni wedi gweld lot o chwaraewyr yn dod atom heb unrhyw brofiad rygbi ond wedi chwarae'n dda a symud mlaen at dîm league achos bod nhw'n teimlo'n ddigon hyderus i wneud hynny.

"Maen nhw wedi sylweddoli nad oes barrier iddyn nhw i chwarae."

Swansea Vikings yn chwarae Image copyright Ian Glover

Nid yn unig y mae'r gêm yn rhoi'r hyder iddynt i symud ymlaen i safon uwch o rygbi ond mae hefyd yn gallu helpu chwaraewyr gyda'u rhywioldeb, yn ôl Christian: "Do'n i ddim yn gyfforddus gyda fy rhywioldeb na'r sîn LGBT am amser hir ond wnaeth rygbi torri fi mewn iddo mewn ffordd o'n i'n teimlo'n gyfforddus gyda.

"Mae wedi caniatâu i fi dderbyn fy rhywioldeb.

"I fi mae wedi bod yn un o'r pethe gore dw i erioed wedi gwneud.

"Mae'r tîm fel teulu i fi nawr ac mae mor bwysig i gael y gefnogaeth hynny.

"A chi'n agos iawn fel tîm rygbi, chi'n ffrindiau oes."

Llewod Caerdydd Image copyright Rileysports
Image caption Llewod Caerdydd

Y gêm yn y brifddinas

Mae'r gymuned hefyd yn bwysig i faswr Llewod Caerdydd, Ryan Leeke. Ymunodd Ryan â'r tîm wedi iddo symud i'r brifddinas llynedd, penderfyniad wnaeth newid ei fywyd: "Mae rygbi yn rhywbeth mor bwysig i bobl Cymru, ac mae lot ohonom fel dynion hoyw wedi teimlo bod 'na ddim lle yn rygbi i ni.

Ryan Leeke Image copyright Richard Lewis
Image caption Ryan Leeke, maswr Llewod Caerdydd

"Mae chwarae i'r clwb yn rhoi siawns i ni ymuno â'r diwylliant rygbi sy'n rhywbeth Cymreig iawn. Dw i wedi cael teimlad o Gymreictod dw i heb gael o'r blaen."

Mae hefyd wedi helpu Ryan i ymgartrefu mewn dinas newydd: "Mis Chwefror symudais i Gaerdydd ar ben fy hun a doedd gynnai ddim ffrindie yma. 'Oedd y tîm mor groesawgar a dw i ddim yn gallu dweud pa mor bwysig yw e i gael rhywbeth fel 'na yn eich bywyd.

"Mae lot o bobl hoyw yn cael problemau iechyd meddwl ac mae gen i broblemau fy hun. Os fyddwn i ddim wedi ymuno â'r tîm yn syth bydden i wedi cael lot mwy o broblemau."

Y tîm yn ymuno yng ngŵyl Pride Image copyright Llewod Caerdydd
Image caption Y tîm yn ymuno yng ngŵyl Pride

Derbyn

Mae'r tîm wedi bod yn achubiaeth i Ryan ar ôl profiad gwael. Wedi magwraeth yn Abergwaun, symudodd Ryan i Tseina gan ymuno â thîm rygbi yno: "Ges i broblemau 'da rhai o'r bois achos mod i'n hoyw.

"Do'n nhw ddim yn cytuno a ddim yn siarad â fi o gwbl felly nes i stopio chwarae. Nath e roi knock mawr i fy hyder."

Y Swansea Vikings Image copyright Ian Glover
Image caption Y Swansea Vikings

Profiad gwahanol iawn oedd ymuno â'r Llewod, lle mae tua 30 o ddynion yn chwarae: "O'n i wastad yn 'neud chwaraeon unigol fel kung fu a nofio pan yn blentyn. O'n i ddim yn gwybod mod i'n hoyw ar y pryd ond oedd 'na wastad rhywbeth yn fy mhen yn dweud mod i ddim yn perthyn.

"Ond mae camaraderie i rygbi hoyw, y teimlad o fod mewn tîm sy'n amazing. Mae pawb yn edrych allan am ei gilydd ac yn ffrindie.

"Dw i wedi cael teimlad o hunan-hyder dw i erioed wedi cael o'r blaen, dw i wedi cael teimlad o Gymreictod sy'n hyfryd. Dw i wedi cael ffrindie newydd a ffitrwydd, mae wedi newid bywyd fi.

"Mae'r Llewod yn ganolbwynt i 'mywyd i nawr, mae'n anhygoel."

Hefyd o ddiddordeb

Pynciau Cysylltiedig