Storm Dennis: 'Angen i gyrff cyhoeddus gydweithio'n well'

Nid oes modd chwarae darnau sain a fideo ar eich dyfais
Y llifogydd a'r difrod yng Nghymru wedi Storm Dennis

Mae angen i gyrff cyhoeddus gydweithio'n well er mwyn delio ag effeithiau'r tywydd, yn ôl un ymgynghorydd amgylcheddol.

Mae Cymru wedi ei tharo'n wael gan Storm Ciara a Storm Dennis yn y dyddiau ar wythnosau diwethaf.

Cyhoeddodd Heddlu De Cymru ddydd Sul fod y llifogydd yn "ddigwyddiad difrifol" wrth i Storm Dennis gael effaith ar gannoedd o gartrefi a busnesau.

Ddydd Mawrth daeth dau rybudd llifogydd newydd i rym yn Sir Fynwy wrth i Afon Gwy gyrraedd ei lefel uchaf erioed.

Mae disgwyl glaw trwm eto yn rhannau helaeth o Gymru ganol yr wythnos.

Dywedodd Llywodraeth Cymru y byddan nhw'n trefnu cyfarfod yr wythnos hon yn cynnwys arweinwyr cynghorau a'r gwasanaethau brys i asesu effaith y difrod.

Mae Cyngor Rhondda Cynon Taf eisoes wedi clustnodi £1m o'u harian wrth gefn er mwyn helpu gyda'r gwaith glanhau, ar ôl i sawl rhan o'r sir gael eu heffeithio.

Dywedodd cadeirydd y panel sy'n cynghori Dŵr Cymru ar yr amgylchedd fod yna ddiffyg arweiniad ar atal llifogydd.

Yn ôl Mari Arthur mae angen gweithio ar frys i blannu coed a llystyfiant yn yr ucheldir er mwyn atal dŵr glaw rhag llifo i afonydd.

"Mae angen i ni fod yn edrych mwy ar atebion i fyny'r afon, gweithio gyda chynlluniau rheoli dŵr naturiol cynaliadwy," meddai.

"Mae'n biti na wnaethon ni ymateb yn gynt. Mae angen i ni edrych ar ddraenio dŵr trefol cynaliadwy yn y dinasoedd.

"Yr allwedd yw delio â phethau i fyny'r afon, plannu'r coed iawn yn y llefydd iawn, y bioamrywiaeth cywir, y planhigion sy'n sugno dŵr yn y lleoedd iawn.

"Dydyn ni ddim yn gwneud hynny fel gwlad."

Image caption Awgrymodd Mari Arthur y dylid cael comisiynydd arbennig i ofalu am sefyllfaoedd tebyg i'r hyn sydd wedi'i greu gan y llifogydd diweddar

Ychwanegodd: "Mae angen i'r prif gyrff ddod at ei gilydd - Cyfoeth Naturiol Cymru, Llywodraeth Cymru, Dŵr Cymru.

"Ni all unrhyw un corff ei wneud ar ei ben ei hun."

Siroedd Ynys Môn, Y Fflint a Phenfro yw'r unig fannau sy'n debygol o osgoi'r glaw gwaethaf rhwng 18:00 ddydd Mercher a 15:00 ddydd Iau, yn ôl rhybudd diweddaraf y Swyddfa Dywydd.

Dywedodd Trafnidiaeth Cymru y bydd rheilffyrdd yn parhau i gael eu heffeithio ddydd Mawrth.

Image copyright Christopher Furlong
Image caption Yr olygfa o'r awyr yng Nghrughywel ddydd Sul

Awgrymodd Llŷr ap Gareth o Ffederasiwn Busnesau Bach Cymru y dylid rhoi rhyddhad ar drethi busnes er mwyn "tynnu'r bwrdwn i ffwrdd" a galluogi busnesau sydd wedi eu heffeithio gan y llifogydd i "ddal anadl a chael eu hunain ar eu traed eto".

"Mi fysa hynny'n un rhan i geisio cael pobl i gael eu bywoliaeth yn ôl," meddai.

"Mae'n bwysig hefyd edrych yn strategol yn yr hirdymor.

"Mae busnesau bach yn rhan annatod o gymunedau ac mae'n bwysig eu bod nhw'n parhau ac yn ffynnu.

"Pe bysan ni'n colli'r busnesau bach yna oherwydd digwyddiadau fel y llifogydd yma, mi fysa hynna'n cael effaith trychinebus ar y cymunedau rheiny."

Ddydd Sul, cyhoeddodd Llywodraeth Cymru eu bod yn paratoi i roi arian ychwanegol i awdurdodau lleol yn sgil y difrod.

Pynciau Cysylltiedig

Straeon perthnasol