Carcharorion i bleidleisio mewn etholiadau lleol yng Nghymru

  • Cyhoeddwyd
prison officerFfynhonnell y llun, Getty Images

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi cynlluniau i roi'r hawl i rai carcharorion bleidleisio mewn etholiadau cyngor.

Bydd carcharorion sydd wedi eu dedfrydu i gyfnodau o lai na phedair blynedd yn cael yr hawl i bleidlais bost neu bleidleisio trwy ddirprwy.

Cafodd y cynlluniau eu cyhoeddi mewn gwelliannau i fesur a fydd yn cael ei drafod yn y Cynulliad.

Mae rhai carcharorion yn medru pleidleisio yn barod, gan gynnwys carcharorion sydd yn aros ar gyfer achos llys neu ddedfryd, neu garcharorion sydd dan glo oherwydd methiant i dalu gorchymyn ariannol.

Yn ôl y cynlluniau, bydd tua 2,000 o garcharorion yn cael yr hawl i bleidleisio mewn etholiadau lleol - ac mae disgwyl i Lywodraeth Cymru geisio sicrhau bod gwybodaeth ar gael, yn ogystal â mynediad i gyfryngau torfol, er mwyn cynorthwyo'r carcharorion i gyfrannu i'r broses ddemocrataidd.

'Sut i gael gwybodaeth?'

Mae nifer o garcharorion, sydd wedi cael eu holi gan BBC Cymru, wedi mynegi pryder ynglŷn â'u gallu i gael mynediad at y cyfryngau Cymreig mewn carchardai yng Nghymru a Lloegr.

Dywedodd Gweinidog Llywodraeth leol Julie James eu bod yn bwriadu cyflwyno cynlluniau i roi gwybodaeth i garcharorion: "Er enghraifft fe allai gwybodaeth am ymgeiswyr gael eu danfon yn y post gyda phapurau pleidleisio. Byddwn yn gweithio yn galed er mwyn sicrhau bod y systemau yn gweithio."

Ond yn ôl yr AC Ceidwadol Mark Isherwood, mae'n amheus fod y llywodraeth wedi ystyried holl oblygiadau a chostau'r cynllun. Gofynnodd: "A fyddai gan bob carcharor yr hawl i wrando ar ymgeiswyr yn trafod mewn hustyngau?"

Yn ôl y llywodraeth maen nhw'n ystyried gadael i ymgeiswyr ganfasio mewn carchardai.