Chwaraeon prifysgol yn 2020: 'Popeth mor wahanol'

Cyhoeddwyd
Sam, Annell, Zak

Mae chwarae camp yn y brifysgol yn rhan fawr o fywyd nifer o fyfyrwyr; mae nifer yn dewis coleg penodol yn arbennig oherwydd y cyfleoedd chwaraeon sydd ar gael, ac ambell un yn llwyddo i barhau yn y gamp ar ôl graddio.

Ond eleni, oherwydd canllawiau Covid-19, mae'r profiad am fod yn dra gwahanol i nifer. Dim sesiynau hyfforddi arferol, dim twrnameintiau a chystadlaethau, a dim cymdeithasu gyda'ch tîm.

Ffynhonnell y llun, Annell Dyfri

Mae Annell Dyfri newydd ddychwelyd i'r ail flwyddyn yn y brifysgol yng Nghaerdydd, ac wedi arfer â gwneud llawer o chwaraeon ochr-yn-ochr â'i hastudiaethau, fel pêl-rwyd gyda'r Gymdeithas Gymraeg, hoci dros y brifysgol a'i phrif gamp, nofio. Mae yna wahaniaethau mawr yn barod o'i gymharu â'r llynedd, meddai:

"Yn amlwg ni heb cael y go-ahead i chwarae pêl-rwyd, achos mae cyswllt ac ati, a fi'n gwybod ma'r tîm nofio wedi sôn falle gwneud cwpl o sesiynau o land training...

"Mae'n rhyfedd bod nôl yng Nghaerdydd achos mae'n teimlo mor normal, achos dwi gyda ffrindie uni fi, ond mae popeth mor wahanol."

Ffynhonnell y llun, Huw Fairclough

Mae'r sefyllfa yn debyg ym mhob prifysgol.

Capten tîm rygbi merched Cymru, Siwan Lillicrap, yw pennaeth yr adran rygbi ym Mhrifysgol Abertawe, ac mae hi'n ymwybodol iawn o pa mor wahanol yw pethau eleni.

Mae'n rhaid i'r adran ddilyn nifer o ganllawiau - gan y brifysgol, y Llywodraeth ac Undeb Rygbi Cymru - o ran gwirio symptomau, gwybod pwy sydd yn hyfforddi pryd a rheolau o ran cadw pellter a glanhau offer.

Ond mae hi'n gobeithio na fydd y cyfyngiadau yn golygu fod niferoedd y bobl sydd yn cymryd rhan yn y campau hyn yn gostwng yn yr hir-dymor, gan fod nifer o chwaraewyr dros y blynyddoedd wedi dechrau eu gyrfaoedd mewn prifysgolion.

"Mae rhai o'r merched [tîm rygbi Cymru] wedi dod trwyddo Prifysgol Abertawe. Pan maen nhw'n dod aton ni ni, mae'r opportunity i fod yn rhan o high-performance programme, pryd ni'n gwneud gym, speed work, sgiliau ayyb.

"Gobeithio fydd ein niferoedd ni ddim yn dropio, ond mae e lan i ni i roi procedures mewn lle a bod y stiwdants yn teimlo'n saff pan maen nhw'n dod i trainio."

Ffynhonnell y llun, Dean Mouhtaropoulos

Un sy'n diolch am y profiad a gafodd gyda rhwyfo yn y brifysgol ym Manceinion, yw Zak Lee-Green, a enillodd fedal arian ym Mhencampwriaethau Rhwyfo'r Byd.

"O'dd profiad fi yn rili dda. 'Nes i symud lan i lle oedd dau berson wedi mynd i tîm GB yn barod; un person oedd wedi bod yn y Gemau Olympaidd. Unwaith 'nes i gyrraedd Manceinion, o'n i'n syth yn ymarfer gyda phobl o safon rili uchel," meddai.

Heb y ddarpariaeth mewn prifysgolion, byddai'n anodd i nifer gael cymryd rhan mewn camp fel rhwyfo, meddai.

"Wrth gwrs mae angen clwb rhwyfo, afon dda, a mae fe'n costio lot o arian; mae'r cychod mor expensive nawr. Yn y brifysgol, dyna lle mae pawb, dwi'n meddwl, yn 'neud y mwya' o'u ymarfer a dysgu. Dyna lle i 'neud lot o rwyfo, os ti ishe parhau gyda fe."

Ffynhonnell y llun, Sam Saer
Disgrifiad o’r llun,
Mae Sam Saer (rhes flaen, cyntaf ar y dde) yn chwarae pêl-droed dros Brifysgol Abertawe

Un arall a gafodd ei ddenu i brifysgol benodol er mwyn gallu gwella yn ei gamp oedd Sam Saer. Llwyddiant tîm pêl-droed Prifysgol Abertawe a'i ddenodd i fynd i astudio yno yn y lle cyntaf, meddai, ac fe'i helpodd i deimlo'n rhan o'r gymuned yno:

"Un o'r rhesymau es i i brifysgol Abertawe oedd oherwydd fod y pêl-droed yna mor dda. Oedden nhw'n trial anelu i gyrraedd uwch-gynghrair Cymru, ac oedd hynny'n rhywbeth o'n i'n hoffi'n fawr iawn.

"Cwrdd ar ôl gemau â phobl... o'dd e wedi helpu [fi] i setlo lawr lot yn y brifysgol, oherwydd do'n i ddim rili'n 'nabod unrhyw un, ac oeddech chi jest eisiau dod i 'nabod pobl cyn gynted â phosib. Ac o'dd e'n rili da ar gyfer hwnna."

Ffynhonnell y llun, Annell Dyfri
Disgrifiad o’r llun,
Mae cyfeillgarwch Annell (trydydd o'r dde) gyda'i chyd-chwaraewyr yn rhan bwysig o'r profiad - ond mae'n rhywbeth sydd yn anoddach i'w gynnal eleni, meddai

Mae'r agosatrwydd hwnnw rhwng cyd-chwaraewyr yn rhywbeth sydd yn bwysig i Annell hefyd, ac yn rhywbeth y mae hi'n poeni y bydd y cyfyngiadau yn cael effaith wael arno:

"Roedd yna gymhelliant yn y tîm i fynd i hyfforddi, a mae'n anodd iawn nawr cael y cymhelliant 'na i hyfforddi'ch hun.

"Ni 'di gwneud ffrindiau - a dim ond ar y cae chwarae oedden ni'n eu gweld nhw. Jest gobeithio allwn ni dal gadw mewn cysylltiad gyda phobl eraill."

Hefyd o ddiddordeb: