Elliw Gwawr: Darlledu, addysgu a llestri budr

Cyhoeddwyd
Ffynhonnell y llun, Elliw Gwawr
Disgrifiad o’r llun,
Elliw yn barod i ddarlledu i'r genedl o'i gegin!

Mae nifer ohonom ni ar hyn o bryd yn ôl yn ceisio gweithio o adref tra'n addysgu'r plant ar yr un pryd.

Daw atgofion o'r cyfnod clo cyntaf yn ôl i lawer, ond i Elliw Gwawr, Gohebydd Gwleidyddol gyda BBC Cymru, mae'n rhywbeth newydd iddi geisio dod i arfer ag o.

Euogrwydd

Yn ystod y clo cyntaf, roeddwn i ar famolaeth, ac er bod gen i fabi oedd isio maldod cyson, roedd gen i amser i ganolbwyntio ar waith ysgol Gruff, i chwarae gemau, gwneud prosiectau gwyddoniaeth diddorol, ac i drio mwynhau'r amser efo'n gilydd.

Nawr fy mod yn ôl yn y gwaith mae pethau'n wahanol iawn. Mae'r gŵr a minnau yn jyglo gwaith, gofal a dysgu, a gyda hynny daw llond trol o euogrwydd.

Euog nad ydw i'n gallu rhoi digon o amser i Gruff sy'n bump oed ac sydd dal angen help cyson efo'i waith. Euog ei fod yn cael gormod o amser ar ei dablet gan fy mod i angen heddwch i weithio. Ac euog am nad ydw i'n gallu rhoi cant y cant i fy ngwaith.

Ffynhonnell y llun, Elliw Gwawr
Disgrifiad o’r llun,
Mae Gruff yn cael paentio, tra fod Elliw yn cadw llygad ar y newyddion a'i gliniadur

Dwi'n siŵr bod rhieni ar draws y wlad yn teimlo yn union yr un peth.

Diolch byth bod Osian, y 'fengaf, yn cael mynd at yr ofalwraig. Fyswn i'n gwneud dim gwaith o gwbl efo fo adref hefyd.

Darlledu'n fyw mewn slipars

Dyw gweithio efo'r plant dan draed ddim yn hollol newydd i mi. Dwi wedi arfer gwneud radio yn y boreau o gartref yn hytrach na theithio yr holl ffordd i Lundain cyn cŵn Caer. Dwi'n siŵr bod rhai ohonoch wedi clywed Gruff yn gwneud cameo ar Radio Cymru ar adegau hefyd!

Ond mae o'n brofiad newydd yn llwyr i wneud teledu o adra. Mae'n reit anodd ffeindio rhywle digon tawel, efo signal wi-fi cryf, a sydd yn ddigon clir o shafflach i weithio fel cefndir i ddarllediad byw.

Dwi 'di setlo ar y gegin, ond 'di o ddim yn hawdd canolbwyntio pan 'da chi'n syllu ar sinc o lestri budr y tu ôl i'r laptop sy'n gweithio fel camera. Neu pan mae'r bychan yn sgrechian i fyny staer gan nad ydi o eisiau mynd i'r gwely!

Ffynhonnell y llun, Elliw Gwawr
Disgrifiad o’r llun,
Elliw yn darlledu o'r gegin... gyda'r llestri budr allan o'r siot!

Yn waeth fyth oedd y noson pan gerddodd Gruff i fewn i'r gegin fel yr oedd Bethan Rhys Roberts yn gofyn ei chwestiwn cyntaf i mi ar Newyddion S4C. Mi oeddwn i'n lwcus ei fod wedi cadw'n dawel, ond dwi'n gobeithio'n wir na welodd pawb y braw ar fy ngwyneb! Mae darlledu efo plant yn y tŷ yn sicr yn ychwanegu rhyw jeopardy ychwanegol.

Yn y swyddfa dwi'n gallu canolbwyntio ar fy ngwaith yn llwyr. Mae hynny yn amhosib nawr.

Mae'r gŵr a minnau yn rhannu'r baich, ond dwi 'di ffeindio fy hun yn gwrando ar ddatganiad y Prif Weinidog a pharatoi i fynd ar y radio, tra hefyd yn gwneud swper i'r plant. Ar adegau does ganddyn nhw ddim dewis ond gwylio'r newyddion gyda mi - dwi'n siŵr eu bod nhw'n gwybod cymaint am wleidyddiaeth â fi y dyddiau hyn!

Wedi dweud hynny mae 'na fanteision o weithio o adref hefyd; dwi ddim yn gwastraffu oriau bob dydd yn teithio a dwi'n gallu gweithio yn fy slipars.

Her i bawb

Ond mae o'n gyfnod heriol i ni gyd, yn oedolion ac yn blant. Dwi ddim yn athrawes naturiol, dwi'n ffeindio fy mod yn mynd yn flin yn hawdd, a dwi'n gwybod mai fy rhwystredigaeth i yw hynny.

Pa blentyn pump oed sydd eisiau eistedd yn llonydd am oriau? Beth sy'n hwyl am rannu bwrdd y gegin efo mam sy'n eich anwybyddu er mwyn gwneud gwaith? Mae o'n methu ei ffrindiau a'i ysgol, a dwi'n casáu'r ffaith bod ein cartref nawr yn llawn stress.

Ffynhonnell y llun, Elliw Gwawr
Disgrifiad o’r llun,
Pawb â'i offer gweithio...

Nid fi yw'r unig un sy'n ffeindio'r cyfnod yma yn heriol. Mae pob un o fy ffrindiau wedi cwyno am ba mor anodd yw hyn. Ond dwi'n ymwybodol iawn ein bo' ni'n lwcus bod gennym ni waith; mae 'na gymaint o bobl mewn sefyllfa llawer gwaeth.

A dim ond un plentyn sydd gen i i'w ddysgu. Mae gen i ffrind efo pedwar o blant a dau laptop rhyngddyn nhw - mae o'n sefyllfa amhosib.

Er bod yna lygedyn o obaith ar y gorwel nawr, mae'n amlwg na fydd bywyd yn dychwelyd i normal am beth amser. Fydd y plant ddim nôl yn yr ysgol am rai wythnosau eto, felly sut ydan ni'n mynd i ddygymod?

Mae o'n help mawr i mi fy mod yn gallu rhannu'r baich, ond ar y diwrnodau pan dwi ar ben fy hun, dwi'n trio peidio rhoi gormod o bwysau ar fy hun i wneud popeth. Triwch beidio teimlo'n euog, mae'n haws dweud na gwneud dwi'n gwybod, ac mae'n rhywbeth dwi dal yn gweithio arno!

Ffynhonnell y llun, Elliw Gwawr
Disgrifiad o’r llun,
Gruff ac Elliw yn gwneud eu gwaith gyda'i gilydd

Yn ymarferol dwi'n licio dechrau ar y gwaith ysgol yn gynnar, fel bod y rhan helaeth wedi'i wneud cyn mae fy ngwaith i yn mynd yn rhy brysur.

A phan dwi angen heddwch mae 'na lu o raglenni addysgiadol gwych ar gael ar y BBC ac S4C, fel bod plant yn gallu gwylio teledu heb i ni deimlo'n euog.

Ond dwi'n meddwl mai'r peth pwysicaf dwi wedi'i glywed yw bod angen i gofio mai nid gweithio o adref 'da ni ar hyn o bryd; 'da ni adref yn gweithio, a gofalu am ein plant, mewn cyfnod o argyfwng. Mae'r gwahaniaeth bychan yna yn hollbwysig yn fy marn i.

Hefyd o ddiddordeb: