Triniaeth 'chwyldroadol' yn helpu cleifion yng Nghymru

  • Cyhoeddwyd
Jody Lewis
Disgrifiad o’r llun,
Roedd Jody Lewis yn cael ei hystyried am drawsblaniad yr ysgyfaint cyn iddi gael y driniaeth arloesol

Mae cyfuniad o dri chyffur yn trawsnewid bywydau ddioddefwyr ffibrosis systig yng Nghymru.

Fe ddywed Ysbyty'r Galon a'r Fron yn Lerpwl bod 222 o'u cleifion, gan gynnwys tua 80 o Gymru wedi elwa o Kaftrio, sy'n cael ei gynhyrchu gan gwmni o America.

Mae'r driniaeth yn addas i tua 90% o ddioddefwyr ffibrosis systig dros 12 oed, ac wedi cael ei gymeradwyo i'w ddefnyddio yng Nghymru.

Pan gafodd ei gymeradwyo fis Gorffennaf y llynedd, dywedodd y Gweinidog Iechyd y dylai helpu mwy na 400 o ddioddefwyr yma.

'Angen ocsigen wrth eistedd a gwylio'r teledu'

Mae Jody Lewis yn 31 ac yn byw ym Mhen-y-lan ger Wrecsam. Er iddi fyw bywyd llawn gyda ffibrosis systig, aeth yn fwy sâl tua dwy flynedd a hanner yn ôl wedi iddi gael ceulad gwaed, ac yna cafodd y ffliw yn gynnar yn 2020.

Roedd hi angen ocsigen yn barhaus, ac roedd yn cael ei hystyried am drawsblaniad yr ysgyfaint.

Dywedodd: "Roedd rhaid i mi gael ocsigen hyd yn oed wrth eistedd i wylio'r teledu... roedd gwneud pethau syml fel gwneud paned yn golygu bod rhaid i mi gael mwy ohono.

"Er mwyn cael trawsblaniad ysgyfaint roedden nhw'n dweud wrthyf y byddai'n rhaid i mi rhoi'r gorau i bethau fel byw gyda chi neu treulio amser gyda fy ngheffyl oherwydd y bacteria... byddai hynny'n newid fy mywyd yn llwyr er mwyn goroesi.

"Fe fyddai hynny'n rhoi ail gyfle i mi, ond fe fyddai wedi bod yn galed iawn, oherwydd fyddwn i ddim yn fi."

Ffynhonnell y llun, SPL

Ond yna yn haf 2020 fe gafodd driniaeth Kaftrio yn yr ysbyty yn Lerpwl, ac fe welodd welliant yn syth.

"O fewn wythnos, roedd fy nhirlawnder ocsigen i fyny i 94, 96, a dydw i ddim yn cofio'r tro diwethaf i mi weld o cystal," meddai.

"Roedden i wedi gorfod rhoi'r gorau i farchogaeth yn llwyr am tua dwy flynedd a hanner, felly pan es i nôl ar gefn ceffyl ym mis Mai, roedd yn emosiynol iawn i mi. Hoffwn i fynd yn ôl i neidio ceffylau fel oeddwn i'n gwneud pan yn iau."

'Teimlo'n well o fewn 24 awr'

Dr Martin Ledson sy'n arwain meddyginiaeth anadlol yn Ysbyty'r Galon a'r Fron yn Lerpwl, a dywedodd fod Kaftrio wedi trawsnewid bywydau ei gleifion.

"Mae fy nghleifion i gyd dros 16 oed, a phan gafon nhw'u geni roedd ei disgwyliad bywyd yn eu 30au... roedden nhw i gyd yn byw eu bywydau gan ddisgwyl na fydden nhw'n byw lawer hirach na'u 30au.

"Ond mae'r cyffur yma yn ymestyn hynny o dwn i ddim faint. Nid yn unig hynny, ond mae'r cleifion yn dechrau teimlo'n well o fewn 24 awr i gael y driniaeth - mae eu hanadlu yn gwell ac maen nhw'n cael llai o heintiau ar y fron.

"Yn aml maen nhw angen derbyn llai o driniaeth... mae'n gwbl chwyldroadol."

Pynciau Cysylltiedig