a gafodd drwydded deledu?

You need one to watch live TV on any channel or device, and BBC programmes on iPlayer. It’s the law.

darganfyddwch fwy
Nid oes gennyf drwydded deledu

Crynodeb

  1. Yr awdur Gareth F Williams wedi marw
  2. 'Gall toriad 3% i'r llywodraeth ddyblu heb arian Ewrop'
  3. Cyn bennaeth heddlu 'wedi camdrin' bechgyn
  4. Claf wedi marw yn dilyn 'anghyfiawnder'
  5. Datgelu cynlluniau i adfywio rhan o ganol Gaerfyrddin

Y diweddaraf yn fyw

Mae pob amser yn lleol i'r DU

Cyfrannu

A dyna ni...

BBC Cymru Fyw

Dyna'r cyfan am heddiw. Bydd y llif byw yn ôl am 08:00 bore fory, gyda'r newyddion diweddara.

Am y tro felly, noswaith dda i chi.  

Cofio 'Brwydr Brive'

Wales Online

Mae gwefan WalesOnline yn ailfyw hanes y frwydr enwog rhwng Clwb Rygbi Pontypridd a Brive yn 1997. 19 'mlynedd yn ôl i heddiw roedd ymladd ffyrnig rhwng y ddau dîm a arweiniodd at anafiadau a oedd angen sylw meddygol, ac hefyd ymddangosiadau yn y llys i chwaraewyr Pontypridd.

Ponty
BBC
Matthew Lloyd o dîm Pontypridd yn ceisio torri tacl David Venditti

Anerchiad olaf Archesgob Cymru

Golwg 360

Yn ei anerchiad olaf yn Llywydd Corff Llywodraethol yr Eglwys yng Nghymru, mae Archesgob Cymru yn canolbwyntio ar gyfunrhywiaeth a sut y gall straeon o’r Beibl ein helpu i ddeall o’r newydd berthnasau un rhyw.

Yn ôl Golwg360, fe fydd Dr Barry Morgan yn cymharu dehongliadau Beiblaidd o berthnasoedd un rhyw gyda dehongliadau o gaethwasiaeth.

Mae’n dweud fod caethwasiaeth wedi’i amddiffyn gan yr Eglwys ar un cyfnod, ond, meddai, “yn yr un modd ag y newidiodd y farn am hynny, gall barn yr Eglwys am berthnasoedd un rhyw hefyd newid”.

Atal 'Hawl i Brynu' ar Ynys Môn

Llywodraeth Cymru

Mae'r Ysgrifennydd Cymunedau wedi cyhoeddi y bydd yr Hawl i Brynu yn cael ei hatal dros dro ar Ynys Môn i sicrhau bod tai cymdeithasol ar gael ar gyfer y rheini sydd eu hangen.

Daw penderfyniad Carl Sargeant cyn i Lywodraeth Cymru gyflwyno deddfwriaeth i ddiddymu'r cynllun. 

"Mae'r Hawl i Brynu yn erydu ein stoc o dai cymdeithasol," meddai. "Mae'r polisi niweidiol hwn yn rhoi pwysau ymhellach ar ein cyflenwad o dai cymdeithasol ac yn gorfodi llawer o bobl sy'n agored i niwed i aros yn hirach cyn cael cartref."    

Pwnc llosg y Clwb Rygbi

Rygbi, BBC Cymru

Tywydd a theithio

Tywydd, BBC Cymru

Gwennan Evans sydd â'r diweddara': "Bydd heno’n noson sych a braf i’r rhan fwyaf ond gallai fod braidd yn stormus yn y gogledd ddwyrain a gallem ni weld ambell gawod ar dir uchel yn y gogledd. 

"Bydd hi’n cymylu peth dros nos gyda niwl a tharth i rai a bydd hi’n glos gyda’r tymheredd isaf yn 15°C. 

"Yn Llan-y-pwll, mae ciwiau i’r ddau gyfeiriad ar Heol Wrexham, yr A534, yn ardal y gwaith ffordd.

"Yng Nghaerdydd, mae ciwiau wrth adael yr A48 tua’r gorllewin, yng nghyfnewidfa Llanedeyrn."

Llai o 'fiwrocratiaid'

BBC Cymru Fyw

Mae Alun Cairns wedi awgrymu y dylai Llywodraeth Cymru gwtogi'r nifer y "biwrocratiaid" er mwyn ddelio gyda thoriadau o San Steffan.

Dywedodd Ysgrifennydd Cymru bod Llywodraeth y DU wedi gostwng nifer y gweision sifil heb effeithio ar wasanaethau cyhoeddus, ond nad oedd y llywodraeth ym Mae Caerdydd wedi gwneud yr un peth.

Trafod cytundeb newydd i Bale

The Guardian

Mae'r Guardian yn adrodd bod Gareth Bale yng nghanol trafodaethau gyda Real Madrid ynghylch cytundeb newydd gyda'r clwb.

Byddai'r ddêl yn golygu y gall seren Cymru, 27 oed, fod ar gyflog tebyg i Cristiano Ronado a Lionel Messi, meddai'r wefan.

Mae gan Bale dair blynedd ar ôl ar ei gytundeb presennol, sydd werth tua £300,000 yr wythnos, yn ôl adroddiadau.

Bale
Gett

Chwaraewr newydd i'r Elyrch

Cyhuddo dynes o lofruddio wedi tân

BBC Cymru Fyw

Mae dynes wedi ei chyhuddo o lofruddio ei thad yn dilyn tân mewn tŷ yng Nghaerdydd.

Yn Llys y Goron Caerdydd, roedd Emma Saddler, 27, yn wynebu cyhuddiadau o gynnau tân yn fwriadol a llofruddio.

Bu farw Robert Saddler, 59, yn dilyn tân mewn tŷ yn Llanrhymni ym mis Ionawr.

Cafodd Ms Saddler ei chadw yn y ddalfa.

Gemau cartref y Gleision dros y rhanbarth

BBC Sport Wales

Bydd Gleision Caerdydd yn chwarae eu gemau cartref yng Nghwpan Prydain ac Iwerddon eleni ar hyd y rhanbarth.

Bydden y Gleision yn wynebu Albanwyr Llundain ym Mharc yr Arfau, Ulster A yn Heol Sardis ac Jersey ar gae Y Wern ym Merthyr Tudful.

Heol Sardis
BBC
Heol Sardis, Pontypridd

Rhybudd am stormydd

Wales Online

Mae'r Swyddfa Dywydd wedi cyhoeddi rhybudd melyn am stormydd ar gyfer rhannau o Gymru, yn ôl WalesOnline.

Gallai'r stormydd olygu glaw trwm ar adegau, yn ogystal â mellt a tharanau.

Symud i hen swyddfa Cameron?

The Sun

Mae pedwar Aelod Seneddol Ceidwadol o Gymru yn gobeithio cael hen swyddfa David Cameron wedi iddo adael gwleidyddiaeth, meddai'r Sun.

Roedd rhaid i'r criw symud oddi yno er mwyn gwneud lle i'r cyn Brif Weinidog ar ôl iddo ymddiswyddo wedi Brexit ym mis Gorffennaf.

Ond wedi cyhoeddiad Mr Cameron ddechrau'r wythnos, bu cais gan y pedwar i fynd yn ôl i'w hen swyddfa "o fewn munudau", meddai AS Gwyr, Byron Davies.

Cofio Gareth F Williams

Llywodraeth i 'adolygu' Gŵyl Rhif 6

BBC Cymru Fyw

Wrth ymateb i alwadau am ymchwiliad annibynnol i broblemau parcio yng Ngŵyl Rhif 6, mae Llywodraeth Cymru wedi dweud y bydd adolygiad yn digwydd.

Dywedodd llefarydd: "Fel gyda phob digwyddiad sy'n cael ei ariannu gan Lywodraeth Cymru, byddwn yn cynnal adolygiad llawn gyda'r trefnwyr a phartneriaid lleol yn y man."

Gareth F Williams: 'Braint cael ei alw yn fêt'

BBC Cymru Fyw

Dywedodd yr awdures Bethan Gwanas y byddai'n cofio ymroddiad Gareth F Williams i fyd llenyddiaeth.

"Byddai'n sgwennu bob dydd," meddai. "Allai o ddim peidio. Dyna oedd ei fywyd.

"Roedd yn fraint cael ei nabod, yn fraint cydweithio ag o, ac yn fraint cael ei alw yn 'fêt'."

Bethan Gwanas
BBC

'Prynhawn sych ar y cyfan'

Tywydd, BBC Cymru

Gwennan Evans sydd â rhagolygon y tywydd: "Bydd hi’n brynhawn sych ar y cyfan gydag ysbeidiau braf. Bydd hi’n glos iawn gyda’r tymheredd uchaf yn 27C.

"Mae’n bosib y bydd cyfnod o law taranau a mellt i rai, yn enwedig yn y gogledd ddwyrain."

Am fwy o wybodaeth ewch i wefan dywydd y BBC.

Cludo dynes i'r ysbyty

Daily Post

Mae dynes wedi ei chludo i Ysbyty Gwynedd ym Mangor wedi gwrthdrawiad ym Mhen Llŷn, meddai'r Daily Post.

Cafodd y gwasanaethau brys eu galw i'r digwyddiad ar yr A497 ym Moduan tua 09:20 y bore 'ma.

Achos cyn uwch-arolygydd heddlu yn dechrau

BBC Cymru Fyw

Mae achos cyn uwch-arolygydd gyda Heddlu Gogledd Cymru sydd wedi ei gyhuddo o droseddau rhyw hanesyddol wedi dechrau yn Llys y Goron Yr Wyddgrug.

Mae Gordon Anglesea, 78, yn wynebu tri chyhuddiad o ymosod yn anweddus ac ymosodiad rhyw yn erbyn dau fachgen yn y 1980au.

Mae Mr Anglesea yn gwadu'r holl gyhuddiadau.

Gordon Anglesea
BBC

Ffair Brexit

Vaughan Roderick

Golygydd Materion Cymreig y BBC

Mae Vaughan Roderick wedi ysgrifennu blog yn edrych ar benderfyniad David Cameron i gamu i lawr fel Aelod Seneddol.

Mae Golygydd Materion Cymreig BBC Cymru hefyd yn cynghori'r Prif Weinidog, Theresa May, i "gadw llygad" barcud ar un o'r aelodau sydd ar y meinciau cefn...

Gareth F Williams: 'Gŵr bonheddig'

Cyhoeddi enw dynes

BBC Cymru Fyw

Mae Heddlu De Cymru wedi cyhoeddi enw dynes y cafwyd hyd i'w chorff mewn tŷ yn Abertawe ddydd Mawrth. 

Roedd Alison Jane Farr-Davies yn 42 oed.

Mae dyn 37 oed wedi cael ei arestio ar amheuaeth o lofruddio ac mae'n parhau yn y ddalfa.

Cafodd swyddogion eu glaw i Ffordd Castell-nedd, Hafod, tua 13:35.

Penodi cyfarwyddwr dros dro

Golwg 360

Mae Cymorth Cymru, y corff ymbarel sy’n cadw llygad ar wasanaethau digartrefedd a gofal cymdeithasol, wedi penodi cyn-lywydd myfyrwyr yn gyfarwyddwr newydd, meddai Golwg360.

Katie Dalton fu’n arwain yr ymgyrch yn erbyn ffioedd myfyrwyr gydag NUS Cymru ac ers 2011 mae hi wedi bod yn rheolwr polisi i’r elusen iechyd meddwl, Gofal.

“Yr wyf yn falch fod gan Cymorth Cymru gyfarwyddwr dros dro gyda phrofiad Katie mewn ymgyrchoedd a’i dealltwriaeth o flaenoriaethau polisi’r sector,” meddai Auriol Miller, cyfarwyddwr presennol Cymorth Cymru.

'Dawn arbennig i adrodd stori'

BBC Cymru Fyw

Dywedodd Elwyn Jones, Prif Weithredwr Cyngor Llyfrau Cymru, bod cyfraniad Gareth F Williams i faes llyfrau Cymraeg yn "hynod nodedig" a'i fod wedi cyhoeddi "toreth o lyfrau ar gyfer oedolion, plant a phobl ifanc i sawl gwasg".

Ychwanegodd: "Roedd ganddo ddawn arbennig i adrodd stori a bob amser yn pwysleisio yr angen i ddal dychymyg y darllenwyr. Arwydd o'i ddawn oedd iddo gipio Gwobr Tir na n-Og chwe gwaith - y tro cyntaf yn 1991 ac wedyn y llynedd gyda'r gyfrol Y Gêm a'i chefndir yn y Rhyfel Byd Cyntaf. 

"Doedd Gareth byth yn awyddus i ddenu sylw iddo'i hunan ond roedd ei gymeriad hynaws, rhywsut, yn pefrio drwy ei lyfrau. Bydd colled fawr ar ei ôl."

'Gŵr tawel, diymhongar'

BBC Cymru Fyw

Mae'r beirniad llenyddol, Catrin Beard, wedi disgrifio Gareth F Williams fel "llenor dawnus a diwyd".

Dywedodd: "Nid llenor hanner ffordd oedd Gareth - roedd ei ymchwil a'i ymroddiad i'r gwaith yn ei alluogi i greu cymeriadau byw a sefyllfaoedd credadwy mewn nofelau gwerth eu darllen a dramau gwerth eu gweld. 

"Does ryfedd iddo ennill gwobrau lu mewn cynifer o ffurfiau llenyddol. Gŵr tawel, diymhongar, llawn hiwmor a ffraethineb. Mawr yw'r bwlch y mae'n ei adael."

'Awdur, a pherson pwysig i'r Gymraeg'

BBC Cymru Fyw

Gareth Potter oedd un o'r beirniad pan enillodd Gareth F Williams wobr Llyfr y Flwyddyn yn 2015, a dywedodd y byddai'n ei gofio fel "awdur, a pherson pwysig i'r Gymraeg".

"Roedden ni mor falch bod Awst yn Anogia wedi ennill y llynedd, roedd yn llyfr oedd yn rhoi persbectif gwreiddiol a hanesyddol, ond eto, mewn ffordd fodern," meddai.

"Gobeithio y bydd pobl yn parhau i ddarllen ei lyfrau am genedlaethau, ag yntau wedi cyfrannu cymaint at ddiwylliant Cymru."

Gareth F Williams
BBC

'Cyfraniad arbennig'

Mae'r Lolfa wedi rhoi teyrnged i'r awdur Gareth F Williams, fu farw yn 61 oed.

View more on twitter

'Un o'n awduron mwyaf cynhyrchiol, safonol'

BBC Cymru Fyw

Wrth roi teyrnged i Gareth F Williams, dywedodd un o'i gyd-feirniaid yng Ngwobr Daniel Owen eleni, Fflur Dafydd, ei fod yn "ddyn hoffus dros ben".

"Yr oedd yn awdur llawn deallusrwydd a hiwmor. Cyfranodd mor helaeth at y byd llenyddol Cymraeg, ac mewn ffordd ddiymhongar dros ben," meddai.

"Roedd yn un o'n awduron mwyaf cynhyrchiol, safonol a di-lol. Ry'n ni'n dlotach hebddo."

Gareth F Williams wedi marw

BBC Cymru Fyw

Bu farw'r awdur Gareth F Williams yn 61 oed.

Enillodd wobr Llyfr y Flwyddyn y llynedd am ei nofel Awst yn Anogia, ac fe enillodd wobr Tir na n-Og ar chwe achlysur rhwng 1991 a 2015.

Roedd hefyd yn ysgrifennu ar gyfer y llwyfan a'r sgrin, ac fe enillodd wobr BAFTA am ei sgript ffilm o'r ddrama Siôn a Siân.

Gareth F Williams
BBC

Newid oriau ysgolion yng Nghymru?

BBC Wales News

Mae'r llywodraeth yn ystyried newid oriau ysgol yng Nghymru fyddai'n golygu bod disgyblion yn gwneud pedwar diwrnod hirach ac un hanner diwrnod.

Yn ôl adroddiad gallai'r cynllun arbed arian a rhoi mwy o gyfleoedd i athrawon a phlant.

Ond mae pryder am ofal plant, trafnidiaeth i blant a llai o amser i wneud gweithgareddau ar ôl ysgol.

Ymchwilio i farwolaeth annisgwyl

Wales Online

Mae Heddlu De Cymru yn ymchwilio i farwolaeth annisgwyl yn Abertawe ddydd Mawrth, meddai WalesOnline.

Yn ôl WalesOnline bu adroddiadau bod llygad dystion wedi gweld rhywun yn rhedeg i lawr y stryd yn gweiddi am help.

Cafodd swyddogion eu galw i Ffordd Castell-nedd yn y ddinas tua 13:35.

Cymeradwyo safle newydd ysgolion Rhuthun

BBC Cymru Fyw

Mae cynllun dadleuol i adeiladu safle ysgol newydd yn Rhuthun wedi ei gymeradwyo gan gynghorwyr y bore 'ma.

Roedd cynghorwyr tref wedi codi pryderon am broblemau traffig posib yn ymwneud a'r safle £10.5m ar dir fferm Glasdir, fydd yn cymryd lle ysgolion Pen Barras a Stryd y Rhos.

Ond ni wnaeth y swyddog ffyrdd dderbyn y pryderon, ac fe wnaeth cynghorwyr bleidleisio o blaid y cynllun.

Bydd yr ysgolion yn cael eu hadeiladu oddi ar y ddaear i leihau perygl llifogydd ar y safle, lle roedd llifogydd difrifol yn 2012.

Glasdir
Google

Cymeradwyo ffreutur ysgol 'pum seren'

BBC Cymru Fyw

Mae cynghorwyr yn Sir Ddinbych wedi cymeradwyo cynllun i adeiladu ffreutur newydd ar gyfer 500 o ddisgyblion yn Ysgol Rhuthun.

Yn ôl y dylunwyr, bydd yn cynnig "profiad pum seren" ac yn debyg i westy moethus.

Roedd rhai pobl leol wedi gwrthwynebu'r cynllun am adeilad tri llawr oherwydd ei faint, ond pleidleisiodd y cynghorwyr yn unfrydol o'i blaid.

Ysgol Rhuthun
Google

Llai yn ddiwaith yng Nghymru

BBC Cymru Fyw

Mae diweithdra yng Nghymru wedi gostwng unwaith eto, gyda'r ffigyrau diweddara' yn dangos bod 4.1% yn ddi-waith rhwng Mai a Gorffennaf.

Er bod y ffigwr wedi gostwng dros y DU hefyd, mae'r gyfradd yn uwch nac yng Nghymru, ar 4.9%.

Yng Nghymru mae 73.2% o bobl sydd o fewn oed gwaith yn gweithio, sydd yn is na'r gyfradd dros y DU - 74.5%.

Cyfarfod i drafod y Gymraeg yn Sir Gâr

Golwg 360

Mae Golwg360 yn dweud bod cyfarfod yng Nghaerfyrddin ddydd Sadwrn i drafod strategaeth iaith y cyngor sir.

Dyma'r ddiweddaraf mewn cyfres o gyfarfodydd ynglŷn â chynllun gweithredu strategaeth Gymraeg y cyngor.

James yn trafod yr anaf i'w lygad

BBC Sport Wales

Mae prop y Gweilch a Chymru, Paul James, wedi bod yn trafod anaf a gafodd i'w lygad mis Ebrill. Dywedodd nad oedd yn deall pa mor ddifrifol oedd yr anaf i'w retina.

Roedd hanner ei olwg yn dywyll ar un adeg ond roedd yn meddwl y byddai yn clirio gyda amser. Yna aeth i weld arbennigwr a ddywedodd bod rhaid iddo gael llawdriniaeth brys.

paul
BBC

Datgelu cynlluniau i adfywio canol Caerfyrddin

BBC Cymru Fyw

Mae Fforwm Adfywio Tref Caerfyrddin wedi datgelu cynlluniau i ailddatblygu rhan o'r dref.

Mae Sgwâr Jackson, Stryd y Brenin, a Stryd y Capel wedi eu cynnwys yn y cynigion i fywiogi rhan o'r dref sy'n aml yn angof.

Mae'r cynlluniau'n cynnwys cau Stryd y Brenin i gerbydau, a chreu ardal i gerddwyr yn unig.

Caerfyrddin
BBC

Galw am ymchwiliad i Ŵyl Rhf 6

Post Cyntaf

BBC Radio Cymru

Mae Cyngor Tref Porthmadog yn galw ar Lywodraeth Cymru i gynnal ymchwiliad annibynnol i'r problemau parcio yng Ngŵyl Rhif 6.

Aeth cannoedd o geir yn sownd ar gaeau parcio yn dilyn glaw trwm, a chafodd nifer eu difrodi.

Yn siarad ar y Post Cyntaf, dywedodd y Cynghorydd Simon Brooks: "Fel cyngor mae angen i ni wybod yn union beth ddigwyddodd a pha benderfyniadau gafodd eu cymryd wnaeth arwain at y problemau."

Parcio
BBC

'Toriad 3.2% i ddyblu heb Ewrop'

BBC Cymru Fyw

Mae Llywodraeth Cymru yn wynebu toriad o 3.2% i'w chyllideb mewn termau real dros y tair blynedd nesaf, a gall hynny ddyblu os na fydd rhywbeth yn cymryd lle cyllid yr Undeb Ewropeaidd, yn ôl melin drafod.

Mae'r sefydliad yn dweud bod hynny'n golygu y bydd gan y llywodraeth tua £445m yn llai i wario yn 2020 na'r hyn sydd ganddo nawr.

Dywed Y Sefydliad Astudiaethau Cyllid (IFS) bod awdurdodau lleol yn debygol o weld y toriadau mwyaf llym.

Gwasanaethau cyngor
BBC