a gafodd drwydded deledu?

You need one to watch live TV on any channel or device, and BBC programmes on iPlayer. It’s the law.

darganfyddwch fwy
Nid oes gennyf drwydded deledu

Crynodeb

  1. Ail-agor ymgynghoriad i statws ysgol 3-19 newydd Y Bala
  2. Bachgen ysgol yn "rhedeg" cyn gwrthdrawiad gyda bws mini
  3. Kancoat: 'Pryderon difrifol' am fuddsoddi arian cyhoeddus
  4. Caernarfon yn cofio Brian Thirsk, sylfaenydd elusen GISDA

Y diweddaraf yn fyw

Mae pob amser yn lleol i'r DU

Cyfrannu

Hwyl am y tro

BBC Cymru Fyw

Dyna'r cyfan am heddiw.

Fe fydd y llif byw yn dychwelyd bore fory am 08:00.

Cyfle am anrhydedd!

Twitter

'Ymosodiad' laser at hofrennydd yr heddlu

BBC Cymru Fyw

Mae'r heddlu yn ymchwilio ar ôl i olau laser gael ei anelu at hofrennydd yr heddlu oedd yn hedfan uwchben ardal Casnewydd.

Roedd y criw yn hedfan o'u canolfan yn Sain Tathan, Bro Morgannwg.

Dywedodd llefarydd fod digwyddiadau o'r fath - roedd 70 yn y DU rhwng Chwefror 2016-17 - yn hynod ddifrifol a pheryglus.

NPAS
NPAS

Gorchwyl Casnewydd

Clwb Pêl-droed Casnewydd

Bydd Casnewydd yn gobeithio ymestyn eu rhediad o fod yn ddiguro i chwe gêm heno ar ôl cwrdd â Grimsby.

Byddai buddugoliaeth hyn yn oed yn well, gan y byddai'n codi'r clwb o waelod yr Ail Adran am y tro cyntaf ers diwedd Tachwedd.

Mae amheuaeth am ffitrwydd Scot Bennett a Sean Rigg.

Casnewydd
Huw Evans Picture Agency

Chwilio am ddynes ar goll

Heddlu De Cymru

Mae Heddlu'r De yn apelio am wybodaeth er mwyn ceisio dod o hyd i ddynes 35 oed o Gaerdydd.

Cafodd Tracey Jones ei gweld am y tro olaf yng Nghanolfan Huggard yn y ddinas ddydd Mercher diwethaf.

Mae ganddi gysylltiadau â Chasnewydd, Merthyr Tudful yn ogystal â Chaerdydd.

Tracey Jones
Heddlu De Cymru

Seiclwr o Gymru yn nhîm Bradley Wiggins

Golwg 360

Mae Golwg360 wedi siarad gyda seiclwr ifanc o Gaerfyrddin sy'n 'byw breuddwyd' ar hyn o bryd drwy feicio i dîm un o’i arwyr, Syr Bradley Wiggins.

Fe greodd Wiggins y tîm beicio Team Wiggins er mwyn datblygu beicwyr talentog ifanc.

davies
bbc

Dim gêm i Bale yng Nghynghrair y Pencampwyr

Chwaraeon BBC Cymru

Mae rheolwr Real Madrid, Zinedine Zidane wedi dewis peidio cynnwys Gareth Bale yn y garfan i wynebu Napoli yng Nghynghrair y Pencampwyr nos fory.

Fe ddechreuodd y Cymro hyfforddi unwaith eto ddydd Sul, ar ôl cael ei anafu ym misTachwedd.

Dim ond gobeithio y bydd mewn cyflwr da i wynebu Gweriniaeth Iwerddon fis nesaf!

Bale
Huw Evans Picture Agency

Chwaraeon Cymru: Atal cadeirydd ac is-gadeirydd

BBC Cymru Fyw

Mae cadeirydd ac is-gadeirydd Chwaraeon Cymru wedi cael eu hatal o'u gwaith tra bod ymchwiliad i gwynion yn erbyn y ddau yn cael ei gwblhau.

Cafodd Bwrdd y corff eu hatal o'u dyletswyddau dros dro fis Tachwedd y llynedd gyda'r Gweinidog Iechyd Cyhoeddus Rebecca Evans yn galw am arolwg.

Heddiw cyhoeddodd Ms Evans y byddai gweddill aelodau'r bwrdd yn ailddechrau yn eu dyletswyddau.

Ychwanegodd fod yr arolwg wedi dangos fod yna "fethiant sylweddol" wedi bod o safbwynt y berthynas rhwng uwch swyddogion

Mae Chwaraeon Cymru yn cynghori Llywodraeth Cymru ynglŷn â materion chwaraeon gan dderbyn £22m o arian cyhoeddus, a hefyd yn dosbarthu arian y Lotri Cenedlaethol.

.

chwaraeon cymru
BBC

Snwcer: Y Roced yn y rownd nesaf yng Nghaerdydd

Twitter

Gwahardd rhag cadw anifeiliaid

BBC Cymru Fyw

Mae dyn o Arberth Sir Benfro wedi cael dedfryd o garchar gohiriedig o 18 wythnos a'i wahardd rhag cadw anifeiliaid am bum mlynedd, oherwydd y modd iddo drin 22 o cwningod.

Yn Llys Ynadon Hwlffordd fe wnaeth Andrew Michael Williams bledio’n euog i fethu â chwrdd ag anghenion y cwningod anwes.

Bu'n rhaid iddo hefyd dalu costau o £415.

Cwningen
RSPCA Cymru

Rygbi: "Lloegr yn fwy ffit na Chymru"

Wales Online

Mae hyfforddwr tîm rygbi Lloegr, Eddie Jones, wedi dweud ei fod yn hyderus fod ei dîm yn fwy ffit na Chymru, cyn i'r ddau wynebu ei gilydd yng Nghaerdydd dros y penwythnos.

Dywed Jones hefyd fod Lloegr wedi bod yn defnyddio dulliau newydd o ymarfer sy'n galluogi'r chwaraewyr i fod yn fwy ffit.

eddie
bbc

Ail-agor ymgynghoriad ysgol: Ymateb yr Eglwys

BBC Cymru Fyw

Mae Esgobaeth Llanelwy wedi ymateb i'r newyddion fod Cyngor Gwynedd yn bwriadu ail-agor ymgynghoriad i statws ysgol 3-19 newydd yn y Bala.

Y cynllun yw uno dwy o ysgolion cynradd y dref, Ysgol Bro Tegid ac Ysgol Beuno Sant - sy'n ysgol eglwysig - gyda'r ysgol uwchradd bresennol, Ysgol y Berwyn.  

Mewn datganiad, dywedodd yr Esgobaeth: "Mae Cyngor Gwynedd wedi gwneud llanast llwyr o'r prosiect hwn. Fe wnaeth y cyngor ofyn i ni i weithio gydag ef ac fe wnaethom hynny, gan gefnogi ei gynlluniau ar gyfer ad-drefnu ysgolion yn Ne Meirionnydd.

"Y mater sylfaenol yma yw bod Cyngor Gwynedd wedi tynnu ei gefnogaeth i'r prosiect hwn yn ôl...yr ystyriaeth bwysicaf yw pobl ifanc a phlant y Bala a'r ardal gyfagos, y mae eu haddysg yn awr wedi cael ei effeithio'n ddifrifol oherwydd y cam-drafod hwn."

Mae BBC Cymru wedi gofyn i Gyngor Gwynedd am ymateb i'r datganiad.

Cabinet
BBC
Cabinet y cyngor yn cyfarfod i drafod y mater yn gynharach ddydd Mawrth

Cyngor am ddatgymalu pier

Cyngor Conwy

Mae Cyngor Conwy wedi pleidleisio i ddatgymalu rhan o bier Bae Colwyn - y rhan sy'n ymestyn i'r môr.

Ddechrau'r mis fe gwympodd rhan o'r adeilad 116 oed i'r môr.

Fe fydd rhannau sydd o werth hanesyddol yn cael eu hachub, eu rhestru a'u storio, gyda hyd at £650,000 wedi ei neilltuo ar gyfer y gwaith.

Bydd yn rhaid i unrhyw gais i ddymchwel rhan o'r pier, sy'n adeilad rhestredig gradd II, gael ei gymeradwyo gan Lywodraeth Cymru.

Pier Bae Colwyn
Terry Westwood

Enwi dynes fu farw yng Nghaergybi

BBC Cymru Fyw

Mae dynes y cafwyd hyd i'w chorff wedi llosgi ger traeth yng Nghaergybi nos Sul wedi ei henwi'n lleol fel Lisa Williams.

Roedd hi'n dod o Gaergybi ac nid yw'r heddlu'n trin ei marwolaeth fel un amheus.

Ysgol Llangennech: Carwyn Jones yn galw am bwyllo

BBC Wales Politics

Mae prif weinidog Cymru wedi galw am bwyll yn y ddadl am newid ffrwd ieithyddol ysgol Llangennech i un gwbl Gymraeg, yn dilyn dadlau ffyrnig yn lleol rhwng rhai oedd o blaid ac yn erbyn y newid.

View more on twitter

Gwobr am wybodaeth ar ôl lladrad banc

BBC Cymru Fyw

Mae Banc Lloyds yn cynnig gwobr o £25,000 am wybodaeth yn dilyn lladrad arfog ar stryd fawr Treganna yng Nghaerdydd bnawn ddoe.

Fe gerddodd dyn gyda chyllell i mewn i'r banc tua 15:45 ddydd Llun  gan fygwth y staff a dwyn arian cyn dianc.

Banc
Google

Ystafelloedd gwesty i arnofio mewn marina

BBC Cymru Fyw

Mae cais cynllunio i adeiladu nifer o ystafelloedd gwesty fydd yn arnofio ym Marina Aberdaugleddau wedi derbyn caniatâd cynllunio.

Bydd pedair uned foethus yn cael eu hadeiladu gan y datblygwr, sef Porthladd Aberdaugleddau. Y gobaith ydi agor yr unedau erbyn Pasg 2018. 

Ystafelloedd
Porthladd Aberdaugleddau

Ysgol newydd Y Bala: Cyngor i ail-ymgynghori

BBC Cymru Fyw

Mae cabinet Cyngor Gwynedd wedi penderfynu ail-ymgynghori am statws ysgol newydd £10m ar gyfer plant 3-19 oed yn y Bala.

Ddiwedd Ionawr fe ysgrifennodd llywodraethwyr yr ysgol uwchradd bresennol, Ysgol y Berwyn, at y cyngor yn galw arnyn nhw i ailystyried statws eglwysig yr ysgol newydd.

Mae dros 500 hefyd wedi arwyddo deiseb yn gwrthwynebu'r dynodiad eglwysig, gan ddweud eu bod am weld statws cymunedol i'r campws newydd.

Y cynllun yw uno dwy o ysgolion cynradd y dref, Ysgol Bro Tegid ac Ysgol Beuno Sant - sy'n ysgol eglwys - gyda'r ysgol uwchradd.

Mae BBC Cymru wedi gofyn i'r Eglwys yng Nghymru a Llywodraeth Cymru am ymateb i'r newyddion y bydd ail-ymgynghori'n digwydd.

Yr her i Barc Cenedlaethol Eryri

BBC Radio Cymru

Yn siarad ar raglen Galwad Cynnar mae Prif Weithredwr Parc Cenedlaethol Eryri, Emyr Williams, yn trafod yr her sy'n wynebu'r Parc yn dilyn y ganmoliaeth mae wedi ei dderbyn gan The Lonely Planet.

Roedd Parc Cenedlaethol Eryri yn dathlu penblwydd yn 65 y llynedd. 

parc
BBC

Prisiau yn codi

BBC Cymru Fyw

Mae chwyddiant wedi cynyddu 1.8% ym mis Ionawr o'i gymharu â 1.6 y cant ym mis Rhagfyr.

Cynnydd mewn pris tanwydd a gostyngiad yng ngwerth y bunt ydi'r prif ffactorau sy'n gyfrifol  - a dyma'r lefel uchaf ers dwy flynedd a hanner.

Anelu'n uwch

BBC Sport Wales

Fe all clwb pêl-droed Caerdydd ddringo i hanner ucha'r Bencampwriaeth am y tro cynta'r tymor yma gyda buddugoliaeth yn Derby heno.

Fe fydd Caerdydd heb yr amddiffynwr Lee Peltier, sydd wedi cael llawdriniaeth ar ei ffêr, a Bruno Manga sydd wedi anafu ei goes.

Caerdydd
Getty Images

Cwestiynu arian Kancoat

BBC Cymru Fyw

Fe fydd yna gwestiwn brys yn y senedd ym Mae Caerdydd ddydd Mawrth ynglŷn â phenderfyniad Llywodraeth Cymru i roi cefnogaeth ariannol o bron i £3.5m i gwmni yn Abertawe, aeth i'r wal yn ddiweddarach.

Mae adroddiad gan bwyllgor cyfrifon cyhoeddus y Cynulliad wedi codi pryderon mawr ynglŷn â'r buddsoddiad yng nghwmni Kancoat.

Mae'r llywodraeth yn dweud fod eu prosesau o roi cefnogaeth ariannol wedi newid erbyn hyn.

Kancoat
BBC

Taro'r Post: Stori claf canser

Taro'r Post

BBC Radio Cymru

Bydd aelod o deulu dynes 32 oed o Lanelli sy'n dioddef o ganser yn siarad ar raglen Taro'r Post heddiw.

Mae Nichola White yn 32 oed ac yn fam i ddau o blant. Mae hi'n dioddef o fath anarferol o ganser ac wedi clywed mai dim ond dwy flynedd sydd ganddi i fyw.

Mae ei theulu yn ceisio codi arian ar gyfer rhoi triniaeth proton iddi, ac fe allai hyn ymestyn ei bywyd.

View more on twitter

Bwrdd iechyd yn penodi tiwtor iaith

Cambrian News

Mae Bwrdd Iechyd Betsi Cadwaladr wedi penodi tiwtor iaith er mwyn helpu staff i gyfathrebu'n gyfforddus gyda chleifion yn y Gymraeg, medd y Cambrian News.

Fe fydd Melangell Tegid Gruffydd, cyn athrawes yn Ysgol Glan-Y-Môr, Pwllheli, yn teithio ar hyd a lled y gogledd a'r canolbarth yn ei swydd newydd.

Euog o dorri bys dyn gyda chyllell

South Wales Argus

Mae DJ o Gasnewydd yn wynebu cyfnod o garchar ar ôl i reithgor ei gael yn euog o dorri bys dyn i ffwrdd mewn mynwent gyda chyllell ac yna ei ddangos ar wefan cymdeithasol Snapchat, medd y South Wales Argus.

Fe fydd Malachi Halstead, 35 oed, yn cael ei ddedfrydu fory.

Llys y Goron
BBC
Fe fydd Halstead yn cael ei ddedfrydu ddydd Mercher

'West End y Cymoedd'

BBC Cymru Fyw

Mae cynhyrchiad Cymraeg o Macbeth yn cael ei berfformio gan Theatr Genedlaethol Cymru yng Nghastell Caerffili ym mis Chwefror 2017. 

Ar wefan Cymru Fyw y bore 'ma mae hanes cynhyrchiad arall o'r drasiedi Shakespeare a gafodd ei llwyfanu yng nghyfnod yr Ail Ryfel Byd. Fe wnaeth y cynhyrchiad hwnnw greu cryn dipyn o gynnwrf yng nghymoedd y de.  

actorion
BBC
Actorion y cynhyrchiad bron i 80 mlynedd yn ôl yn teithio gyda'i gilydd yn y bws

Rooney yn gadael y Cae Ras

The Leader

Mae rheolwr Wrecsam, Dean Keates, wedi bod yn rhoi ei ymateb ar ôl i John Rooney, brawd Wayne, adael y clwb i ymuno â Guiseley ar fenthyg ar ôl methu â chytuno telerau cytundeb newydd, meddai'r Evening Leader.

Y chwaraewr canol cae yw prif sgoriwr Wrecsam y tymor hwn gyda 11 gôl.

John Rooney
Rex Features

Lladron y dwyn defaid

Twitter

Mae Heddlu'r Gogledd yn ymchwilio ar ôl lladrad o fferm yn Sir y Fflint.

View more on twitter

Anrhydeddu ci arogli bomiau

Wales Online

Bydd ci go arbenig yn cael ei anrhydedd yn y Senedd yn ddiweddarach heddiw. 

Bu Vidar yn gweithio i'r fyddin gan arogli bomiau ochr ffordd yn Afghanistan, ond wedi dwy flynedd fe ddechreuodd ofni synau uchel.

Mae llyfr yn disgrifio ei brofiadau'n cael ei lansio heddiw.

Rhybudd am driniaethau gwynnu dannedd

ITV News

Mae dynes o Fangor wedi rhybuddio am y peryglon o driniaethau gwynnu dannedd, wedi iddi ddioddef poenau i'w cheg yn dilyn triniaeth.

Fe dderbyniodd Melonie Bray o Fangor driniaeth fis Ebrill diwethaf am £89, ond yn ystod y driniaeth fe ddioddefodd poenau aruthrol, ac mae cyflwr ei cheg wedi gwaethygu'n dilyn y driniaeth.

Mae profiad Melonie'n rhan o ymchwiliad rhaglen Y Byd ar Bedwar gan ITV Cymru fydd yn cael ei ddarlledu heno ar S4C.

Dannedd
BBC

Teyrngedau i gymwynaswr o Gaernarfon

Daily Post

Mae teyrngedau wedi eu rhoi i ddyn o Gaernarfon sydd wedi marw yn dilyn cyfnod o waeledd.

Roedd Brian Thirsk yn adnabyddus yn yr ardal am ei waith gyda phobl ifanc difreintiedig, ac roedd yn un o sylfaenwyr elusen Gisda yn y dref yn ystod yr 80au.

Roedd hefyd yn gymeriad blaenllaw yng nghlwb rygbi Caernarfon, ac roedd yn gyfrannwr rheolaidd i BBC Radio Cymru.

View more on twitter

Ap newydd i gasglu'r Gymraeg

Prifysgol Caerdydd

Mae’r gwaith o gasglu’r geiriau a’r ymadroddion y mae siaradwyr Cymraeg yn eu defnyddio o ddydd i ddydd ar fin cychwyn wrth i ap newydd gael ei lansio.

Bydd modd i siaradwyr Cymraeg o bob cefndir recordio eu sgyrsiau i fod yn rhan o brosiectundefinedCorpws Cenedlaethol Cymraeg Cyfoes, dan arweiniad Prifysgol Caerdydd.

Nod y prosiect yw datblygu'r casgliad cyntaf erioed ar raddfa fawr o eiriau Cymraeg sy'n cynrychioli'r holl amrywiaeth o iaith fel y mae pobl ar lawr gwlad yn ei defnyddio, gan gynnwys Cymraeg ffurfiol a thafodieithoedd rhanbarthol.

Nid y 'Sant Ffolant Gymreig' yw Santes Dwynwen

Independent

Independent

Mewn erthygl yn The Independent heddiw mae Dylan Foster Evans o Brifysgol Caerdydd yn esbonio hanes stori Santes Dwynwen. 

Mae'r darn yn son am y faith bod pethau tebyg rhwng diwrnod Santes Dwynwen a Sant Ffolant, ond y byddai'n anghywir i ddweud mai 'Y Sant Ffolant Gymreig' yw Santes Dwynwen. Dywed Foster Evans y byddai hyn fel dweud mai Dewi Sant yw'r San Siôr Cymreig.

santes
BBC

Cyngor i drafod dyfodol pier

Cyngor Conwy

Bydd cabinet Cyngor Conwy'n cyfarfod yn ddiweddarach heddiw - ac fe fydd dyfodol pier Bae Colwyn ar yr agenda.

Cafodd rhan o'r pier ei ddifrodi yn ystod tywydd garw diweddar ac mae ei gyflwr wedi dirywio dros y blynyddoedd. Ond mae ymgyrchwyr am ei adfer, ac mae trafodaeth wedi bod am gynllun i'w storio'n ddiogel er mwyn ei atgyweirio yn y dyfodol.

Pier
BBC

Dymuniadau Sant Ffolant - o gopa'r Wyddfa....

Twitter

Snwcer: Bachgen ysgol o Gymru yn yr ail rownd

BBC Sport Wales

Mae bachgen ysgol o Gymru drwodd i ail rownd Pencampwriaeth Agored Snwcer Cymru yng Nghaerdydd. Roedd Jackson Page, sy'n 15 oed, yn colli 3-1 yn erbyn Jason Weston ar un adeg. 

Ond fe ddaeth Page yn ôl i ennill, sy'n golygu y bydd rhaid iddo gael mwy o amser o'r ysgol i gystadlu yn y bencampwriaeth.

bbc
bbc

"Diwrnod cymylog i'r rhan fwyaf"

Tywydd, BBC Cymru

Robin Owain Jones sydd efo'r tywydd y bore 'ma:

"Bydd hi’n ddiwrnod cymylog i’r rhan fwyaf – rhywfaint o awyr glir a heulwen yn y gorllewin am gyfnod bore ‘ma, cyn i gymylau mwy trwchus gyrraedd erbyn y pnawn pan fydd ‘na law yn lledu ar draws y de.

"Yn dal yn sych ar y cyfan ymhellach i’r gogledd, ac eithrio ambell gawod ynysig ym Mhenllyn ac Eryri yn bennaf. Y tymheredd yn 11c ar ei uchaf, ond yn dal i deimlo’n oer yn y gwynt, efo awel gref ar hyd yr arfordir."

Am fwy o wybodaeth ewch i wefan dywydd y BBC.

Damwain A55: Traffig yn symud erbyn hyn

Heddlu Gogledd Cymru

Mae Heddlu'r Gogledd yn adrodd fod traffig yn symud unwaith eto ar yr A55 yn dilyn damwain yn nhwnnel Conwy'n gynharach.

Cau'r A55: Damwain mewn twnnel

BBC Cymru Fyw

Mae'n ymddangos mai damwain rhwng dau gerbyd sydd wedi achosi oedi i yrrwyr ar yr A55 yng Nghonwy'r bore ma - gyda'r ddamwain yn digwydd yn nhwnnel Conwy ei hun.

Gan mai dim ond un ochr i'r twnnel oedd yn cael ei defnyddio ar gyfer traffig i'r ddau gyfeiriad o achos gwaith ffordd, mae'r A55 ar gau i'r ddau gyfeiriad ar hyn o bryd tra bo'r gwasanaethau brys yn ceisio cynorthwyo.

Yr A55 ar gau i'r ddau gyfeiriad yng Nghonwy

Heddlu Gogledd Cymru