a gafodd drwydded deledu?

You need one to watch live TV on any channel or device, and BBC programmes on iPlayer. It’s the law.

darganfyddwch fwy
Nid oes gennyf drwydded deledu

Crynodeb

  1. Mae seremoni cyflwyno Medal Goffa Syr T H Parry-Williams am 11:55
  2. Prif seremoni'r dydd am 16:30 yw Gwobr Goffa Daniel Owen am nofel heb ei chyhoeddi
  3. Nid yw'r BBC yn gyfrifol am y dewis o ddarnau sy'n cael eu perfformio ar y llwyfan. O bryd i'w gilydd, fe allant gynnwys iaith gref a themâu dadleuol

Y diweddaraf yn fyw

Mae pob amser yn lleol i'r DU

Cyfrannu

Hwyl fawr am heddiw

A dyna ni am heddiw. Byddwn ni nôl am 10:00 fore Mercher.

Gobeithio eich bod wedi mwynhau'r pytiau o'r maes a'r prif ddigwyddiadau.

Cofiwch y gallwch chi weld yr holl ganlyniadau yn fan hyn.

Yn y cyfamser, tybed a ydych chi'n nabod rhywun yn ein galeri dyddiol? Ewch i gymryd pip!

Mwynhewch weddill eich noson.

Nid "iaith gwyn" yw'r Gymraeg

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae trefnydd Ras yr Iaith, Sion Jobbins, wedi dweud nad yw eisiau gweld y Gymraeg fel "iaith gwyn" yn y dyfodol.

Dywedodd ei fod yn croesawu'r ffaith bod y Brifwyl ym Mae Caerdydd yn gyfle i groesawu ymwelwyr newydd, gan gynnwys o leiafrifoedd ethnig.

Ond mynnodd nad oedd hynny'n reswm i beidio dechrau sgyrsiau yn y Gymraeg, gan ddweud ei fod yn "sarhaus" i gymryd nad oedd rhywun yn medru'r iaith.

Sion Jobbins mewn trafodaeth yn y Senedd
BBC
O'r chwith i'r dde: Ali Yassine, Ani Saunders, Emily Pemberton a Siôn Jobbins

"Gorfod dechrau o'r newydd"

BBC Cymru Fyw

Bydd awdur o Cameroon, a chwiliodd am loches yng Nghaerdydd 20 mlynedd yn ôl yn un o nifer fydd yn cymryd rhan mewn noson arbennig nos Fawrth.

Mae'r digwyddiad yn rhan o brosiect Hen Wlad Fy Nhadau sy'n dathlu ieithoedd a diwylliannau amrywiol y brifddinas.

Dyw rhai ffoaduriaid, meddai Eric Ngalle Charles, "byth yn gallu dod i delerau â'r ffaith eu bod yn byw erbyn hyn mewn lle newydd ac yn gorfod dechrau o'r newydd".

Eric Ngalle Charles
BBC

Ysbrydoliaeth y Piwritan

BBC Cymru Fyw

Wrth siarad gyda Cymru Fyw yn dilyn y seremoni, dywedodd Mari Williams ei bod wedi mwynhau'r "foment berffaith" o ddod yn ail enillydd o Gaerdydd ar un o brif seremoniau'r Brifwyl eleni.

Ychwanegodd fod un o'r cymeriadau yn ei nofel, y Piwritan John Penry, wedi bod yn "arwr" iddi ers ei astudio yn yr ysgol.

"Dyna oedd John y gorffennol, ac ro’n i’n meddwl y byddai’n ddiddorol iawn gwneud cymhariaeth gyda John modern a dangos pa mor wahanol yw bywyd heddiw i beth oedd yn y gorffennol," meddai.

"A hefyd cymaint ‘dan ni mewn dyled i bobl fel John Penri am yr holl iawnderau a hawliau mae pobl fel fo wedi bod yn brwydro drosto."

Mari Williams
BBC

Lluniau dydd Mawrth

Cylchgrawn, Cymru Fyw

Mae ffotograffwyr Cymru Fyw wedi bod o gwmpas eto yn casglu lluniau o brysurdeb y Bae ar bedwerydd diwrnod yr Eisteddfod Genedlaethol yng Nghaerdydd.

Cor yn ymarfer yn yr Eisteddfod
BBC

Huw "Hen Nodiant" Foulkes yn dathlu

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Huw Foulkes yn dathlu fod ei gôr – Côr Hen Nodiant – wedi ennill y gystadleuaeth Côr i rai 60 oed a throsodd

Y tri beirniad - yn y cefn - oedd Joy Amman Davies, Rhian Roberts a Brian Hughes

Gallwch gael gweddill canlyniadau'r dydd drwy ddilyn y linc yma

Huw Foulkes, arweinydd Cor Hen Nodiant, yn dathlu
BBC

Ble roedd y fedal?!

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mi anghofiodd rhywun roi medal Gwobr Goffa Daniel Owen yn y bocs gyda'r nofel!

A welsoch chi Eifion Lloyd Jones yn rhedeg mor chwim ar y llwyfan cyn heddiw?!

Eifion Lloyd Jones yn rhedeg
BBC
Bu'n rhaid i Gadeirydd Llys yr Eisteddfod, Eifion Lloyd Jones, redeg oddi ar y llwyfan i chwilio am y fedal!
View more on twitter

'Angen rhwng 80 a 90 o Aelodau Cynulliad'

Canolfan Llywodraethiant Cymru

Mewn darlith ar y maes heddiw bu'r Athro Laura McAllister yn manylu ar ddarganfyddiadau Canolfan Llywodraethiant Cymru Prifysgol Caerdydd ynglŷn â'r Cynulliad.

Dywedodd eu bod wedi clywed "dim dadl gredadwy a chryf i barhau gyda dim ond 60 o aelodau", a bod eu hymchwil yn awgrymu cynyddu nifer yr aelodau i rhwng 80 a 90.

Ychwanegodd mai'r opsiwn maen nhw'n ei ffafrio ar gyfer ethol Aelodau'r Cynulliad yw'r bleidlais sengl drosglwyddadwy, neu'r single transferable vote.

Dywedodd hefyd bod tystiolaeth glir i awgrymu y dylai'r oedran pleidleisio ar gyfer etholiadau lleol a'r Cynulliad gael ei ostwng i 16.

Laura McAllister
BBC

Newid teitl!

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Cyn i chi fynd i chwilio am gopi o 'Doe a Heddiw' wedi’r seremoni mae Meinir Pierce Jones wedi egluro fod yr awdur, Mari Williams, wedi penderfynu rhoi ei ffugenw yn deitl ar y nofel, sef Ysbryd yr Oes!

Mari Williams
BBC

Awdur wyth nofel

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae Mari Williams, sydd wedi ennill Gwobr Goffa Daniel Owen 2018, wedi ysgrifennu wyth nofel ar gyfer gwahanol oedrannau, ac mae hi'n hoff o deithio ac ymweld â lleoliadau hanesyddol.

Mae hi'n weddw i'r diweddar Barchedig William Elwyn Lloyd Williams o Abererch, yn fam i Geraint a Delyth ac yn fam-gu i Huw, Nia, Manon a Geraint-Dewi.

mari williams
bbc

Mari Williams yn ennill Gwobr Goffa Daniel Owen

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mari Williams o Gaerdydd yw enillydd Gwobr Goffa Daniel Owen eleni.

Ar hyn o bryd mae hi'n addysgu Lladin i fyfyrwyr ym Mhrifysgol Caerdydd.

Cafodd ei nofel fuddugol 'Ysbryd yr Oes' ei disgrifio fel rhyddiaith ‘gynnil, grefftus ac amserol’ gan y beirniaid.

Mari Williams, enillydd Gwobr Goffa Daniel Owen 2018
BBC
Mari Williams, enillydd Gwobr Goffa Daniel Owen 2018

Ysbryd yr Oes yw'r enillydd

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Ysbryd yr Oes am y nofel Doe a Heddiw sy’n mynd â’r wobr - nofel sy'n plethu dwy stori: hanes y Piwritan John Penry o Sir Frycheiniog a hanes cyfoes athro hanes mewn ysgol uwchradd yng nghyffiniau Caerdydd, a'r ddau ar adegau o greisis yn eu bywydau.

Anghytundeb - ond mae teilyngdod

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae dwy nofel ar frig y gystadleuaeth sef 'Esgyrn' gan Bachan, a 'Doe a Heddiw' gan Ysbryd yr Oes.

Roedd rhywfaint o anghytuno rhwng y beirniaid meddai Meinir Pierce Jones ond ar ôl ailddarllen a thrafod daethant i gytundeb bod teilyngdod eleni.

Meinir Pierce Jones
BBC

10 ymgais

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae 10 wedi ceisio am y gystadleuaeth eleni, meddai Meinir Pierce Jones sy’n rhoi’r feirniadaeth ar ei rhan hi a’i chyd-feirniaid Gareth Miles a Bet Jones, a enillodd y Daniel Owen yn 2013.

Agor y seremoni

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Wedi i’r ffanffer i agor y seremoni Côr Plant y Sir sy'n canu – sef plant o 12 o ysgolion cynradd Caerdydd dan ofal Mair Long.

‘Dyw’r Orsedd ddim yn bresennol i’r seremoni hon am nad yw hi’n un o seremonïau’r Gorsedd y Beirdd.

Felly R Alun Evans yw meistr y seremoni a Llywydd Llys yr Eisteddfod, Eifion Lloyd Jones, fydd yn cyflwyno’r wobr, os oes teilyngdod.

Cor plant
BBC

Nofel heb ei chyhoeddi

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae’r fedal – ynghyd â £5,000 gan CBAC (Cyd-bwyllgor Addysgu Cymru) - yn cael ei rhoi am nofel heb ei chyhoeddi. Rhaid i’r gwaith fod ddim llai na 50,000 o eiriau.

Doedd dim teilyngdod yn y wobr hon yn Ynys Môn y llynedd, er i 13 ymgeisio.

Seremoni 2017
bbc
Seremoni 2017

Seremoni Gwobrwyo Enillydd Gwobr Goffa Daniel Owen

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Ddoe roedd yr Eisteddfod yn gwobrwyo bardd y Goron ond tro’r nofelwyr yw hi i gystadlu heddiw. Gwobr Goffa Daniel Owen yw prif seremoni’r Eisteddfod y p’nawn yma yng nghrombil Canolfan y Mileniwm.

Mae disgwyl i'r seremoni gychwyn am 1630.

Canolfan y Mileniwm
BBC
Theatr Donald Gordon yng Nghanolfan y Mileniwm yw lleoliad 'y Pafiliwn' eleni

Pan nad yw un #hashnod yn ddigon....

Twitter

Gweld ei hun yn y llun

Amgueddfa Cymru

Cinio yng nghysgod y Senedd

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Dafydd a'i blant Gruff a Rhian yn mwynhau picnic yng nghysgod y Senedd

Teulu
BBC

Heather Jones yn swyno

BBC Cymru Fyw

Safwch yn eich llinellau!

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Aelodau côr plant ysgolion cynradd Caerdydd yn ymgynull i ymarfer cyn seremoni Gwobr Goffa Daniel Owen.

Cor plant Caerdydd
BBC

Parcio'r pramiau

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae 'na faes parcio go anarferol y tu allan i Ganolfan y Mileniwm ar hyn o bryd - a hynny oherwydd yr holl rieni a phlant sydd y tu mewn yn gwylio sioe Cyw a'r gerddorfa!

prams
BBC

Gefn llwyfan gyda'r corau...

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Roedd saith o gorau yn cystadlu yn y gystadleuaeth Côr i rai 60 oed a throsodd ar y llwyfan y prynhawn yma. Dyma rai o aelodau glamorous Côr Hŷn y Gleision - neu fel maen nhw'n galw eu hunian, Côr Nefi Blŵ!

Cor Nefi Blw
BBC

Canu grwndi

Twitter

Nid bodau dynol yn unig sy'n cael eu swyno gan y gerddoriaeth yn y Bae

View more on twitter

Steddfod anghywir?

Twitter

Cadeirydd y pwyllgor gwaith sy'n trydar, ac mae e i weld yn hapus iawn!

View more on twitter

Geraint o Groatia

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae Geraint Lovgreen a'r Enw Da wedi bod yn perfformio ar Lwyfan y Maes y prynhawn 'ma - oes rhywun wedi dweud wrth Geraint fod Cwpan y Byd drosodd bellach?

geraint lovgreen
BBC

Hawl i ddysgu Cymraeg

Twitter

"Mater wedi'i gloi" meddai Catrin Dafydd

Twitter

Y bardd coronog, Catrin Dafydd, yn ymateb i'r ymddiheuriad:

View more on twitter

"Peidiwch a cheisio ychwanegu at y seremoniau"

BBC Radio Cymru

Ar raglen Taro'r Post ar BBC Radio Cymru dywedodd Cadeirydd Pwyllgor Gwaith Eisteddfod Caerdydd 2018, Ashok Ahir, fod yr Archdderwydd yn ceisio'n rhy galed i dynnu coes, ac y dylsai ei olynnydd "fwrw ymlaen gyda'r gwaith".

Mae Geraint Llifon (Geraint Lloyd Owen) wedi ymddiheuro ar ôl gwneud sylwadau yn ystod seremoni'r Cadeirio ddoe sydd wedi cael eu beirniadu gan nifer fawr o bobl ar wefannau cymdeithasol.

Dywedodd Mr Ahir nad swyddogaeth yr Orsedd oedd gwneud sylwadau gwleidyddol, ond yn hytrach gyflwyno gwobrau ar ran pobl Cymru, ac y dylsen nhw fod yn ofalus ynglyn â cheisio "ychwanegu at" y seremoniau.

Fodd bynnag, dywedodd nad oedd y sylwadau wedi tarfu ar y diwrnod, gan ddweud bod sefyll ar y llwyfan yn clywed enw Catrin Dafydd yn cael ei gyhoeddi yn llawer iawn mwy o beth na sylwadau'r Archdderwydd.

Garry Owen a Taro'r Post
BBC
Garry Owen yn siarad gyda Meg Ellis, Ifan Morgan Jones ac Ashok Ahir ar raglen Taro'r Post ddydd Mawrth

Cymraeg Patagonia: angen adnoddau 'perthnasol'

BBC Cymru Fyw

Ar y maes heddiw mae'r academydd Dr Iwan Rees yn dweud fod angen i'r adnoddau sy'n cael eu defnyddio i ddysgu'r Gymraeg allan yn Mhatagonia bod yn "fwy perthnasol ... os am osgoi colli'r dafodiaith unigryw sydd yno."

Dywedodd bod gwerslyfrau Cymraeg sy'n cael eu defnyddio ym Mhatagonia ddim yn adlewyrchu sut mae'r hen genhedlaeth yno'n siarad yr iaith, sydd yn golygu "perygl o greu bwlch ieithyddol".

Dr Iwan Rees, Prifysgol Caerdydd
BBC
Mae'r Dr Iwan Rees yn darlithio ym Mhrifysgol Caerdydd

Cymry'n 'ddiog' tuag at ddysgwyr?

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Mae angen i Gymry Cymraeg fod yn llai "diog" pan mae'n dod at siarad yr iaith gyda dysgwyr, yn ôl un tiwtor.

Dysgodd Ali Yassine o Gaerdydd yr iaith fel oedolyn, ac mae bellach yn dysgu eraill sydd eisiau gallu siarad Cymraeg.

Mewn sgwrs ar faes yr Eisteddfod, dywedodd fod mwyafrif y tiwtoriaid Cymraeg yn bobl sydd wedi dysgu'r iaith eu hunain yn hytrach na siaradwyr iaith gyntaf.

"Ble mae'r Cymry Cymraeg sy'n sôn am achub yr iaith ac yn y blaen pan mae'n dod at ddysgu Cymraeg i bobl eraill?" gofynnodd.

ali yassine
BBC
Ali Yassine yn siarad mewn digwyddiad yn trafod addysg Gymraeg a Chaerdydd

Cystadlu am y tro cynta... erioed!

BBC Radio Cymru

....a chael llwyfan!

Dyna oedd hanes Rhodri Wyn Williams, adeiladwr o Bwllheli, a ddaeth yn drydydd yn yr Unawd Bariton/Bas rhwng 19 ac 25 oed.

Cafodd Nia Lloyd Jones air gydag e a'r ddau arall yn y gystadleuaeth ar BBC Radio Cymru.

Rhodri Wyn Williams
BBC
View more on twitter

Llongyfarchiadau i Meinir Lloyd

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Cafodd Meinir Lloyd o Gaerfyrddin ei chyflwyno â Medal Goffa Syr TH Parry-Williams ar lwyfan y Brifwyl am "ei chyfraniad neilltuol i'w hardal leol".

"Mae'n deimlad bendigedig", meddai.

"Pan ges i'r alwad 'mod i wedi ennill o'n i methu credu'r peth.

"Rwy'n falch iawn iawn a'n sicr dyma'r anrhydedd mwyaf dwi wedi'i gael."

Meinir Lloyd yn derbyn medal gwobr Syr T H Parry-Williams
BBC

Corws o Gaeredin

Twitter

Wele neges gan y difrifwr Tudur Owen i enillydd un o brif wobrau'r dydd.

View more on twitter

Yr Urdd yn 'obeithiol' o dderbyn arian i ddatblygu

Golwg 360

Mae Golwg360 yn adrod fod Urdd Gobaith Cymru yn obeithiol o dderbyn arian gan Lywodraeth Cymru ar gyfer y gwaith o ddatblygu gwersylloedd Llangranog a Glanllyn.

Mae'r syniad yma'n 'rhan o weledigaeth y Prif Weithredwr newydd, Sian Lewis', meddai'r gwasanaeth newyddion.

Sian Lewis, Prif Weithredwr Urdd Gobaith Cymru
Urdd Gobaith Cymru

Bardd coron y llynedd yn trafod ei farddoniaeth

Eisteddfod Genedlaethol Cymru

Flwyddyn ar ôl iddo ennill Coron Eisteddfod Môn, roedd y Prifardd Gwion Hallam yn sgwrsio heddiw ar lwyfan Llywodraeth Cymru yng Nghanolfan y Mileniwm am farddoni gyda phobol â dementia, sef yr hyn a'i ysbrydolodd i gyfansoddi ei gerddi buddugol y llynedd.

Gwion Hallam
BBC

'Cwmwl hydrogen atomig pren' a delweddau eraill

BBC Cymru Fyw

Rebecca Hardy-Griffith, cydlynydd celfyddydau Galeri, Caernarfon sy'n rhannu ei hymateb i gynnwys Y Lle Celf

Rebecca Hardy-Griffith, cydlynydd celfyddydau Galeri, Caernarfon sy'n rhannu ei hymateb i gynnwys Y Lle Celf
BBC

Der-i daro heibio'r Deri

Twitter

Drwy gydol yr wythnos mae BBC Cymru yn agor y drysau i Eisteddfodwyr ymweld â set y gyfres boblogaidd Pobol y Cwm, sy'n cael ei ffilmio dafliad carreg o faes y brifwyl eleni.

Mae 'na rai yn awyddus iawn i gymryd pip tu ôl y llenni!

Newidiadau i seremoniau'r Orsedd?

Golwg 360

Mae Golwg360 yn adrodd ei bod hi'n ymddangos fod Archdderwydd nesaf Cymru, Myrddin ap Dafydd, "am weld nifer o newidiadau i seremoniau Gorsedd y Beirdd.

Bydd yr Archdderwydd newydd yn olynu Geraint Llifon ac yn camu i'r swydd fis Gorffennaf nesaf am y cyfnod o 2019 hyd at 2022.

Myrddin ap
Eisteddfod Genedlaethol